मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 10

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 10 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

सुमंत्रः चोदितो राज्ञा प्रोवाच इदम् वचः तदा ।यथा ऋष्यशृङ्गः तु आनीतो येन उपायेन मंत्रिभिःतन्मे निगदितम् सर्वम् शृणु मे मंत्रिभिः सह ॥१-१०-१॥

श्लोक 2

रोमपादम् उवाच इदम् सह अमात्यः पुरोहितः ।उपायो निरपायो अयम् अस्माभिः अभिचिन्तितः ॥१-१०-२॥

श्लोक 3

ऋष्यशृङ्गो वनचरः तपः स्वाध्याय संयुतः ।अनभिज्ञः तु नारीणाम् विषयाणाम् सुखस्य च ॥१-१०-३॥

श्लोक 4

इन्द्रियार्थैः अभिमतैः नरचित्त प्रमाथिभि ।पुरम् आनाययिष्यामः क्षिप्रम् च अध्यवसीयताम् ॥१-१०-४॥

श्लोक 5

गणिकाः तत्र गच्छन्तु रूपवत्यः स्वलंकृताः ।प्रलोभ्य विविध उपायैः आनेष्यन्ति इह सत्कृताः ॥१-१०-५॥

श्लोक 6

श्रुत्वा तथा इति राजा च प्रत्युवाच पुरोहितम् ।पुरोहितो मंत्रिणः च तथा चक्रुः च ते तथा ॥१-१०-६॥

श्लोक 7

वारमुख्याः तु तत् श्रुत्वा वनम् प्रविविशुः महत् ।आश्रमस्य अविदूरे अस्मिन् यत्नम् कुर्वन्ति दर्शने ॥१-१०-७॥

श्लोक 8

ऋषेः पुत्रस्य धीरस्य नित्यम् आश्रम वासिनः ।पितुः स नित्य संतुष्टो न अतिचक्राम च आश्रमात् ॥१-१०-८॥

श्लोक 9

न तेन जन्म प्रभृति दृष्ट पूर्वम् तपस्विना ।स्त्री वा पुमान् वा यच्च अन्यत् सत्त्वम् नगर राष्ट्रजम् ॥१-१०-९॥

श्लोक 10

ततः कदाचित् तम् देशम् आजगाम यदृच्छया ।विभाण्डक सुतः तत्र ताः च अपश्यत् वरांगनाः ॥१-१०-१०॥

श्लोक 11

ताः चित्र वेषाः प्रमदा गायंत्यो मधुर स्वरम् ।ऋषि पुत्रम् उपागम्य सर्वा वचनम् अब्रुवन् ॥१-१०-११॥

श्लोक 12

कः त्वम् किम् वर्तसे ब्रह्मन् ज्ञातुम् इच्छामहे वयम् ।एकः त्वम् विजने दूरे वने चरसि शंस नः ॥१-१०-१२॥

श्लोक 13

अदृष्ट रूपाः ताः तेन काम्य रूपा वने स्त्रियः ।हार्दात् तस्य मतिः जाता अख्यातुम् पितरम् स्वकम् ॥१-१०-१३॥

श्लोक 14

पिता विभाण्डको अस्माकम् तस्य अहम् सुत औरसः ।ऋष्यशृङ्ग इति ख्यातम् नाम कर्म च मे भुवि ॥१-१०-१४॥

श्लोक 15

इह आश्रम पदोऽस्माकम् समीपे शुभ दर्शनाः ।करिष्ये वोऽत्र पूजाम् वै सर्वेषाम् विधि पूर्वकम् ॥१-१०-१५॥

श्लोक 16

ऋषि पुत्र वचः श्रुत्वा सर्वासाम् मतिरास वै ।तत् आश्रम पदम् द्रष्टुम् जग्मुः सर्वाः ततो अंगनः ॥१-१०-१६॥

श्लोक 17

गतानाम् तु ततः पूजाम् ऋषि पुत्रः चकार ह ।इदम् अर्घ्यम् इदम् पाद्यम् इदम् मूलम् फलम् च नः ॥१-१०-१७॥

श्लोक 18

प्रतिगृह्य तु ताम् पूजाम् सर्वा एव समुत्सुकाः ।ऋषेर् भीताः च शीघ्रम् तु गमनाय मतिम् दधुः ॥१-१०-१८॥

श्लोक 19

अस्माकम् अपि मुख्यानि फलानि इमानि हे द्विज ।गृहाण विप्र भद्रम् ते भक्षयस्व च मा अचिरम् ॥१-१०-१९॥

श्लोक 20

ततः ताः तम् समालिंग्य सर्वा हर्ष समन्विताः ।मोदकान् प्रददुः तस्मै भक्ष्याम् च विविधान् शुभान् ॥१-१०-२०॥

श्लोक 21

तानि च आस्वाद्य तेजस्वी फलानि इति स्म मन्यते ।अनास्वादित पूर्वाणि वने नित्य निवासिनाम् ॥१-१०-२१॥

श्लोक 22

आपृच्छ्य च तदा विप्रम् व्रत चर्याम् निवेद्य च ।गच्छन्ति स्म अपदेशात् ता भीताः तस्य पितुः स्त्रियः ॥१-१०-२२॥

श्लोक 23

गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्य आत्मजो द्विजः ।अस्वस्थ हृदयः च आसीत् दुःखात् च परिवर्तते ॥१-१०-२३॥

श्लोक 24

ततोऽपरे द्युः तम् देशम् आजगाम स वीर्यवान् ।विभाण्डक सुतः श्रीमान् मनसा विचिन्तयन् मुहुः ॥१-१०-२४॥

श्लोक 25

मनोज्ञा यत्र ता दृष्टा वारमुख्याः स्वलंकृताः ।दृष्ट्वा एव च ततो विप्रम् आयान्तम् हृष्ट मानसाः ॥१-१०-२५॥

श्लोक 26

उपसृत्य ततः सर्वाः ताः तम् ऊचुर् इदम् वचः ।एहि आश्रम पदम् सौम्य अस्माकम् इति च अब्रुवन् ॥१-१०-२६॥

श्लोक 27

चित्राणि अत्र बहूनि स्युः मूलानि च फलनि च ।तत्र अपि एष विशेषेण विधिः हि भविता ध्रुवम् ॥१-१०-२७॥

श्लोक 28

श्रुत्वा तु वचनम् तासाम् सर्वासाम् हृदयम् गमम् ।गमनाय मतिम् चक्रे तम् च निन्युः तथा स्त्रियः ॥१-१०-२८॥

श्लोक 29

तत्र च आनीयमाने तु विप्रे तस्मिन् महात्मनि ।ववर्ष सहसा देवो जगत् प्रह्लादयन् तदा ॥१-१०-२९॥

श्लोक 30

वर्षेण एव आगतम् विप्रम् तापसम् स नराधिपः ।प्रति उद्गम्य मुनिम् प्रह्वः शिरसा च महीम् गतः ॥१-१०-३०॥

श्लोक 31

अर्घ्यम् च प्रददौ तस्मै न्यायतः सुसमाहितः ।वव्रे प्रसादम् विप्रेइन्द्रात् मा विप्रम् मन्युः आविशेत् ॥१-१०-३१॥

श्लोक 32

अन्तःपुरम् प्रवेश्य अस्मै कन्याम् दत्त्वा यथाविधि ।शांताम् शान्तेन मनसा राजा हर्षम् अवाप सः ॥१-१०-३२॥

श्लोक 33

एवम् स न्यवसत् तत्र सर्व कामैः सुपूजितः ।ऋष्यश्R^ङ्गो महातेजा शन्ताया सह भार्यया ॥१-१०-३३॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ