मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 24

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 24 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

ततः प्रभाते विमले कृत आह्निकम् अरिन्दमौ ।विश्वामित्रम् पुरस्कृत्य नद्याः तीरम् उपागतौ ॥१-२४-१॥

श्लोक 2

ते च सर्वे महात्मानो मुनयः संश्रित व्रताः ।उपस्थाप्य शुभाम् नावम् विश्वामित्रम् अथ अब्रुवन् ॥१-२४-२॥

श्लोक 3

आरोहतु भवान् नावम् राजपुत्र पुरस्कृतः ।अरिष्टम् गच्छ पन्थानम् मा भूत् काल विपर्ययः ॥१-२४-३॥

श्लोक 4

विश्वामित्रः तथा इति उक्त्वा तान् ऋषीन् प्रतिपूज्य च ।ततार सहितः ताभ्याम् सरितम् सागरम् गमाम् ॥१-२४-४॥

श्लोक 5

तत्र शुश्राव वै शब्दम् तोय संरम्भ वर्धितम् ।मध्यम् आगम्य तोयस्य तस्य शब्दस्य निश्चयम् ॥१-२४-५॥

श्लोक 6

ज्ञातु कामो महातेजा सह रामः कनीयसा ।अथ रामः सरिन् मध्ये पप्रच्छ मुनि पुङ्गवम् ॥१-२४-६॥

श्लोक 7

वारिणो भिद्यमानस्य किम् अयम् तुमुलो ध्वनिः ।राघवस्य वचः श्रुत्वा कौतूहल समन्वितम् ॥१-२४-७॥

श्लोक 8

कथयामास धर्मात्मा तस्य शब्दस्य निश्चयम् ।कैलास पर्वते राम मनसा निर्मितम् परम् ॥१-२४-८॥

श्लोक 9

ब्रह्मणा नरशार्दूल तेन इदम् मानसम् सरः ।तस्मात् सुस्राव सरसः सा अयोध्याम् उपगूहते ॥१-२४-९॥

श्लोक 10

सरः प्रवृत्ता सरयूः पुण्या ब्रह्म सरः च्युता ।तस्य अयम् अतुलः शब्दो जाह्नवीम् अभिवर्तते ॥१-२४-१०॥

श्लोक 11

वारि संक्षोभजो राम प्रणामम् नियतः कुरु ।ताभ्याम् तु तावुभौ कृत्वा प्रणामम् अतिधार्मिकौ ॥१-२४-११॥

श्लोक 12

तीरम् दक्षिणम् आसाद्य जग्मतुर् लघु विक्रमौ ।स वनम् घोर संकाशम् दृष्ट्वा नरवरात्मजः ॥१-२४-१२॥

श्लोक 13

अविप्रहतम् ऐक्ष्वाकः पप्रच्छ मुनि पुंगवम् ।अहो वनम् इदम् दुर्गम् झिल्लिका गण संयुतम् ॥१-२४-१३॥

श्लोक 14

भैरवैः श्वापदैः कीर्णम् शकुनैः दारुण आरवैः ।नाना प्रकारैः शकुनैः वाश्यद्भिः भैरव स्वनैः ॥१-२४-१४॥

श्लोक 15

सिंह व्याघ्र वराहैः च वारणैः च अपि शोभितम् ।धव अश्वकर्ण ककुभैः बिल्व तिन्दुक पाटलैः ॥१-२४-१५॥

श्लोक 16

संकीर्णम् बदरीभिः च किम् नु एतत् दारुणम् वनम् ।तम् उवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥१-२४-१६॥

श्लोक 17

श्रूयताम् वत्स काकुत्स्थ यस्य एतत् दारुणम् वनम् ।एतौ जनपदौ स्फीतौ पूर्वम् आस्ताम् नरोउत्तम ॥१-२४-१७॥

श्लोक 18

मलदाः च करूषाः च देव निर्माण निर्मितौ ।पुरा वृत्र वधे राम मलेन समभिप्लुतम् ॥१-२४-१८॥

श्लोक 19

क्षुधा चैव सहस्राक्षम् ब्रह्म हत्या सम् आविशत् ।तम् इन्द्रम् मलिनम् देवा ऋषयः च तपोधनाः ॥१-२४-१९॥

श्लोक 20

कलशैः स्नापयामासुः मलम् च अस्य प्रमोचयन् ।इह भूम्याम् मलम् दत्त्वा देवाः कारुषम् एव च ॥१-२४-२०॥

श्लोक 21

शरीरजम् महेन्द्रस्य ततो हर्षम् प्रपेदिरे ।निर्मलो निष्करूषः च शुद्ध इन्द्रो यथा अभवत् ॥१-२४-२१॥

श्लोक 22

ततो देशस्य सुप्रीतो वरम् प्रादाद् अनुत्तमम् ।इमौ जनपदौ स्फीतौ ख्यातिम् लोके गमिष्यतः ॥१-२४-२२॥

श्लोक 23

मलदाः च करूषाः च मम अंग मल धारिणौ ।साधु साधु इति तम् देवाः पाकशासनम् अब्रुवन् ॥१-२४-२३॥

श्लोक 24

देशस्य पूजाम् ताम् दृष्ट्वा कृताम् शक्रेण धीमता ।एतौ जनपदौ स्फीतौ दीर्घ कालम् अरिन्दम ॥१-२४-२४॥

श्लोक 25

मलदाः च करूषाः च मुदिता धन धान्यतः ।कस्य चित् अथ कालस्य यक्षी काम रूपिणी ॥१-२४-२५॥

श्लोक 26

बलम् नाग सहस्रस्य धारयन्ती तदा हि आभूत् ।ताटका नाम भद्रम् ते भार्या सुन्दस्य धीमतः ॥१-२४-२६॥

श्लोक 27

मारीचो राक्षसः पुत्रो यस्याः शक्र पराक्रमः ।वृत्त बाहुर् महा शीर्षो विपुला अस्य तनुर् महान् ॥१-२४-२७॥

श्लोक 28

राक्षसो भैरव आकारो नित्यम् त्रासयते प्रजाः ।इमौ जनपदौ नित्यम् विनाशयति राघव ॥१-२४-२८॥

श्लोक 29

मलदांश्च करूषांश्च ताटका दुष्ट चारिणी ।सा इयम् पन्थानम् आवृत्य वसति अध्यर्ध योजने ॥१-२४-२९॥

श्लोक 30

अत एव च गन्तव्यम् ताटकाया वनम् यतः ।स्व बाहु बलम् आश्रित्य जहि इमाम् दुष्ट चारिणीम् ॥१-२४-३०॥

श्लोक 31

मत् नियोगात् इमम् देशम् कुरु निष्कण्टकम् पुनः ।न हि कश्चित् इमम् देशम् शक्तो हि आगन्तुम् ईदृशम् ॥१-२४-३१॥

श्लोक 32

यक्षिण्या घोरया राम उत्सादितम् असह्यया ।एतत् ते सर्वम् आख्यातम् यथा एतत् दारुणम् वनम् ।यक्ष्या च उत्सादितम् सर्वम् अद्य अपि न निवर्तते ॥१-२४-३२॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ