मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 30

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 30 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

अथ तौ देश कालज्ञौ राजपुत्रौ अरिंदमौ ।देशे काले च वाक्यज्ञौ अब्रूताम् कौशिकम् वचः ॥१-३०-१॥

श्लोक 2

भगवन् श्रोतुम् इच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।संरक्षणीयौ तौ ब्रूहि न अतिवर्तेत तत् क्षणम् ॥१-३०-२॥

श्लोक 3

एवम् ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर् नृपात्मजौ ॥१-३०-३॥

श्लोक 4

अद्य प्रभृति षट् रात्रम् रक्षतम् राघवौ युवाम् ।दीक्षाम् गतो हि येष मुनिर् मौनित्वम् च गमिष्यति ॥१-३०-४॥

श्लोक 5

तौ तु तद् वचनम् श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।अनिद्रौ षट् अहोरात्रम् तपोवनम् अरक्षताम् ॥१-३०-५॥

श्लोक 6

उपासाम् चक्रतुर् वीरौ यत्तौ परम धन्विनौ ।ररक्षतुर् मुनिवरम् विश्वामित्रम् अरिंदमौ ॥१-३०-६॥

श्लोक 7

अथ काले गते तस्मिन् षष्ठे अहनि तदा आगते ।सौमित्रम् अब्रवीद् रामो यत्तो भव समाहितः ॥१-३०-७॥

श्लोक 8

रामस्य एवम् ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।प्रजज्वाल ततो वेदिः स उपाध्याय पुरोहिता ॥१-३०-८॥

श्लोक 9

स दर्भ चमस स्रुक्का स समित् कुसुमोच्चया ।विश्वामित्रेण सहिता वेदिः जज्वाल स ऋत्विजा ॥१-३०-९॥

श्लोक 10

मंत्रवत् च यथा न्यायम् यज्ञो असौ संप्रवर्तते ।आकाशे च महान् शब्दः प्रादुर् आसीत् भयानकः ॥१-३०-१०॥

श्लोक 11

आवार्य गगनम् मेघो यथा प्रावृषि दृश्यते ।तथा मायाम् विकुर्वाणौ राक्षसौ अभ्यधावताम् ॥१-३०-११॥

श्लोक 12

मारीचः च सुबाहुः च तयोर् अनुचराः तथा ।आगम्य भीम संकाशा रुधिर ओघान् अवासृजन् ॥१-३०-१२॥

श्लोक 13

ताम् तेन रुधिर ओघेण वेदीम् वीक्ष्य समुक्षिताम् ।सहसा अभिद्रुतो रामः तान् अपश्यत् ततो दिवि ॥१-३०-१३॥

श्लोक 14

तौ आपतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीव लोचनः ।लक्ष्मणम् तौ अभिसंप्रेक्ष्य रामो वचनम् अब्रवीत् ॥१-३०-१४॥

श्लोक 15

पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशित अशनान् ।मानवास्त्र समाधूतान् अनिलेन यथा घनान् ॥१-३०-१५॥

श्लोक 16

करिष्यामि न संदेहो न उत्सहे हन्तुम् ईदृशान् ।इति उक्त्वा वचनम् रामः चापे संधाय वेगवान् ॥१-३०-१६॥

श्लोक 17

मानवम् परम उदारम् अस्त्रम् परम भास्वरम् ।चिक्षेप परम क्रुद्धो मारीच उरसि राघवः ॥१-३०-१७॥

श्लोक 18

स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहितः ।संपूर्णम् योजन शतम् क्षिप्तः सागर संप्लवे ॥१-३०-१८॥

श्लोक 19

विचेतनम् विघूर्णन्तम् शीतेषु बल पीडितम् ।निरस्तम् दृश्य मारीचम् रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥१-३०-१९॥

श्लोक 20

पश्य लक्ष्मण शीतेषुम् मानवम् मनु संहितम् ।मोहयित्वा नयति एनम् न च प्राणैर् व्ययुज्यत ॥१-३०-२०॥

श्लोक 21

इमान् अपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्ट चारिणः ।राक्षसान् पाप कर्मस्थान् यज्ञ घ्नान् रुधिर अशनान् ॥१-३०-२१॥

श्लोक 22

इति उक्त्वा लक्ष्मणम् च अशु लाघवम् दर्शयन् इव ।संगृह्य सुमहत् च अस्त्रम् आग्नेयम् रघुनंदनः ।सुबाहु उरसि चिक्षेप स विद्धः प्रापतत् भुवि ॥१-३०-२२॥

श्लोक 23

शेषान् वायव्यम् आदाय निजघान महायशाः ।राघवः परमोदारो मुनीनाम् मुदम् आवहन् ॥१-३०-२३॥

श्लोक 24

स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञ घ्नान् रघुनंदनः ।ऋषिभिः पूजितः तत्र यथा इन्द्रो विजये पुरा ॥१-३०-२४॥

श्लोक 25

अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।निरीतिका दिशो दृष्ट्वा काकुत्स्थम् इदम् अब्रवीत् ॥१-३०-२५॥

श्लोक 26

कृतार्थो अस्मि महाबाहो कृतम् गुरु वचः त्वया ।सिद्धाश्रमम् इदम् सत्यम् कृतम् वीर महायशः ।स हि रामम् प्रशस्य एवम् ताभ्याम् संध्याम् उपागमत् ॥१-३०-२६॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ