मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 49

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 49 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

रामः अपि रात्रि शेषेण तेन एव महद् अन्तरम् ।जगाम पुरुष व्याघ्रः पितुर् आज्ञाम् अनुस्मरन् ॥२-४९-१॥

श्लोक 2

तथैव गच्चतः तस्य व्यपायात् रजनी शिवा ।उपास्य स शिवाम् सम्ध्याम् विषय अन्तम् व्यगाहत ॥२-४९-२॥

श्लोक 3

ग्रामान् विकृष्ट सीमान् तान् पुष्पितानि वनानि च ।पश्यन्न् अतिययौ शीघ्रम् शरैः इव हय उत्तमैः ॥२-४९-३॥

श्लोक 4

शृण्वन् वाचो मनुष्याणाम् ग्राम सम्वास वासिनाम् ।राजानम् धिग् दशरथम् कामस्य वशम् आगतम् ॥२-४९-४॥

श्लोक 5

हा नृशम्स अद्य कैकेयी पापा पाप अनुबन्धिनी ।तीक्ष्णा सम्भिन्न मर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते ॥२-४९-५॥

श्लोक 6

या पुत्रम् ईदृशम् राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम् ।वन वासे महा प्राज्ञम् सानुक्रोशम् अतन्द्रितम् ॥२-४९-६॥

श्लोक 7

कथम् नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी ।सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति ॥२-४९-७॥

श्लोक 8

अहो दशरथो राजा निस्नेहः स्वसुत प्रियम् ।प्रजानामनघम् रामम् परित्यक्तुमिहेच्छति ॥२-४९-८॥

श्लोक 9

एता वाचो मनुष्याणाम् ग्राम सम्वास वासिनाम् ।शृण्वन्न् अति ययौ वीरः कोसलान् कोसल ईश्वरः ॥२-४९-९॥

श्लोक 10

ततः वेद श्रुतिम् नाम शिव वारि वहाम् नदीम् ।उत्तीर्य अभिमुखः प्रायात् अगस्त्य अध्युषिताम् दिशम् ॥२-४९-१०॥

श्लोक 11

गत्वा तु सुचिरम् कालम् ततः शीत जलाम् नदीम् ।गोमतीम् गोयुत अनूपाम् अतरत् सागरम् गमाम् ॥२-४९-११॥

श्लोक 12

गोमतीम् च अपि अतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैः हयैः ।मयूर हम्स अभिरुताम् ततार स्यन्दिकाम् नदीम् ॥२-४९-१२॥

श्लोक 13

स महीम् मनुना राज्ञा दत्ताम् इक्ष्वाकवे पुरा ।स्फीताम् राष्ट्र आवृताम् रामः वैदेहीम् अन्वदर्शयत् ॥२-४९-१३॥

श्लोक 14

सूतैति एव च आभाष्य सारथिम् तम् अभीक्ष्णशः ।हम्स मत्त स्वरः श्रीमान् उवाच पुरुष ऋषभः ॥२-४९-१४॥

श्लोक 15

कदा अहम् पुनर् आगम्य सरय्वाः पुष्पिते वने ।मृगयाम् पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च सम्गतः ॥२-४९-१५॥

श्लोक 16

न अत्यर्थम् अभिकान्क्षामि मृगयाम् सरयू वने ।रतिर् हि एषा अतुला लोके राज ऋषि गण सम्मता ॥२-४९-१६॥

श्लोक 17

राजर्षीणाम् हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थम् मृगया वने ।काले कृताम् ताम् मनुजैर्धन्विनामभिकाङ्क्षिताम् ॥२-४९-१७॥

श्लोक 18

स तम् अध्वानम् ऐक्ष्वाकः सूतम् मधुरया गिरातम् तम् अर्थम् अभिप्रेत्य ययौवाक्यम् उदीरयन् ॥२-४९-१८॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ