मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 67

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 67 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

आक्रन्दितनिरानन्दा सास्रकम्ठजनाविला ।आयोध्यायामतितता सा व्यतीयाय शर्वरी ॥२-६७-१॥

श्लोक 2

व्यतीतायाम् तु शर्वर्याम् आदित्यस्य उदये ततः ।समेत्य राज कर्तारः सभाम् ईयुर् द्विजातयः ॥२-६७-२॥

श्लोक 3

मार्कण्डेयो अथ मौद्गल्यो वामदेवः च काश्यपः ।कात्ययनो गौतमः च जाबालिः च महा यशाः ॥२-६७-३॥

श्लोक 4

एते द्विजाः सह अमात्यैः पृथग् वाचम् उदीरयन् ।वसिष्ठम् एव अभिमुखाः श्रेष्ठः राज पुरोहितम् ॥२-६७-४॥

श्लोक 5

अतीता शर्वरी दुह्खम् या नो वर्ष शत उपमा ।अस्मिन् पन्चत्वम् आपन्ने पुत्र शोकेन पार्थिवे ॥२-६७-५॥

श्लोक 6

स्वर् गतः च महा राजो रामः च अरण्यम् आश्रितः ।लक्ष्मणः च अपि तेजस्वी रामेण एव गतः सह ॥२-६७-६॥

श्लोक 7

उभौ भरत शत्रुघ्नौ क्केकयेषु परम् तपौ ।पुरे राज गृहे रम्ये मातामह निवेशने ॥२-६७-७॥

श्लोक 8

इक्ष्वाकूणाम् इह अद्य एव कश्चित् राजा विधीयताम् ।अराजकम् हि नो राष्ट्रम् न विनाशम् अवाप्नुयात् ॥२-६७-८॥

श्लोक 9

न अराजले जन पदे विद्युन् माली महा स्वनः ।अभिवर्षति पर्जन्यो महीम् दिव्येन वारिणा ॥२-६७-९॥

श्लोक 10

न अराजके जन पदे बीज मुष्टिः प्रकीर्यते ।न अराकके पितुः पुत्रः भार्या वा वर्तते वशे ॥२-६७-१०॥

श्लोक 11

अराजके धनम् न अस्ति न अस्ति भार्या अपि अराजके ।इदम् अत्याहितम् च अन्यत् कुतः सत्यम् अराजके ॥२-६७-११॥

श्लोक 12

न अराजके जन पदे कारयन्ति सभाम् नराः ।उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्य गृहाणि च ॥२-६७-१२॥

श्लोक 13

न अराजके जन पदे यज्ञ शीला द्विजातयः ।सत्राणि अन्वासते दान्ता ब्राह्मणाः सम्शित व्रताः ॥२-६७-१३॥

श्लोक 14

न अराजके जनपदे महायज्ञेषु यज्वनः ।ब्राह्मणा वसुसम्पन्ना विसृजन्त्याप्तदक्षिणाः ॥२-६७-१४॥

श्लोक 15

न अराजके जन पदे प्रभूत नट नर्तकाः ।उत्सवाः च समाजाः च वर्धन्ते राष्ट्र वर्धनाः ॥२-६७-१५॥

श्लोक 16

न अरजके जन पदे सिद्ध अर्था व्यवहारिणः ।कथाभिर् अनुरज्यन्ते कथा शीलाः कथा प्रियैः ॥२-६७-१६॥

श्लोक 17

न अराजके जनपदे उद्यानानि समागताः ।सायाह्ने क्रीडितुम् यान्ति कुमार्यो हेमभूषिताः ॥२-६७-१७॥

श्लोक 18

न अराजके जन पदे वाहनैः शीघ्र गामिभिः ।नरा निर्यान्ति अरण्यानि नारीभिः सह कामिनः ॥२-६७-१८॥

श्लोक 19

न अराकजे जन पदे धनवन्तः सुरक्षिताः ।शेरते विवृत द्वाराः कृषि गो रक्ष जीविनः ॥२-६७-१९॥

श्लोक 20

न अराजके जनपदे बद्दघण्टा विषाणीनः ।आटन्ति राजमार्गेषु कुञ्जराः षष्टिहायनाः ॥२-६७-२०॥

श्लोक 21

न अराजके जनपदे शरान् सम्ततमस्यताम् ।श्रूयते तलनिर्घोष इष्वस्त्राणामुपासने ॥२-६७-२१॥

श्लोक 22

न अराजके जन पदे वणिजो दूर गामिनः ।गच्चन्ति क्षेमम् अध्वानम् बहु पुण्य समाचिताः ॥२-६७-२२॥

श्लोक 23

न अराजके जन पदे चरति एक चरः वशी ।भावयन्न् आत्मना आत्मानम् यत्र सायम् गृहो मुनिः ॥२-६७-२३॥

श्लोक 24

न अराजके जन पदे योग क्षेमम् प्रवर्तते ।न च अपि अराजके सेना शत्रून् विषहते युधि ॥२-६७-२४॥

श्लोक 25

न अराजके जनपदे हृष्टैः परमवाजिभिः ।नराः सम्यान्ति सहसा रथैश्च परिमण्डिताः ॥२-६७-२५॥

श्लोक 26

न अराजके जनपदे नराः शास्त्रविशारदाः ।सम्पदन्तोऽवतिष्ठन्ते वनेषूपवनेषु च ॥२-६७-२६॥

श्लोक 27

न अराजके जनपदे माल्यमोदकदक्षिणाः ।देवताभ्यर्चनार्थय कल्प्यन्ते नियतैर्जनैः ॥२-६७-२७॥

श्लोक 28

न अराजके जनपदे चन्दनागुरुरूषिताः ।राजपुत्रा विराजन्ते वसन्त इव शाखिनः ॥२-६७-२८॥

श्लोक 29

यथा हि अनुदका नद्यो यथा वा अपि अतृणम् वनम् ।अगोपाला यथा गावः तथा राष्ट्रम् अराजकम् ॥२-६७-२९॥

श्लोक 30

ध्वजो रथस्य प्रज्ञानम् धूमो ज्ञानम् विभावसोः ।तेषाम् यो नो ध्वजो राज स देवत्वमितो गतः ॥२-६७-३०॥

श्लोक 31

न अराजके जन पदे स्वकम् भवति कस्यचित् ।मत्स्याइव नरा नित्यम् भक्षयन्ति परस्परम् ॥२-६७-३१॥

श्लोक 32

येहि सम्भिन्न मर्यादा नास्तिकाः चिन्न सम्शयाः ।ते अपि भावाय कल्पन्ते राज दण्ड निपीडिताः ॥२-६७-३२॥

श्लोक 33

यथा दृष्टिः शरीरस्य नित्यमेवप्रवर्तते ।तथा नरेन्द्रो राष्ट्रस्य प्रभवः सत्यधर्मयोः ॥२-६७-३३॥

श्लोक 34

राजा सत्यम् च धर्मश्च राजा कुलवताम् कुलम् ।राजा माता पिता चैव राजा हितकरो नृणाम् ॥२-६७-३४॥

श्लोक 35

यमो वैश्रवणः शक्रो वरुणश्च महाबलः ।विशेष्यन्ते नरेन्द्रेण वृत्तेन महाता ततः ॥२-६७-३५॥

श्लोक 36

अहो तमैव इदम् स्यान् न प्रज्ञायेत किम्चन ।राजा चेन् न भवेन् लोके विभजन् साध्व् असाधुनी ॥२-६७-३६॥

श्लोक 37

जीवति अपि महा राजे तव एव वचनम् वयम् ।न अतिक्रमामहे सर्वे वेलाम् प्राप्य इव सागरः ॥२-६७-३७॥

श्लोक 38

स नः समीक्ष्य द्विज वर्य वृत्तम् ।नृपम् विना राज्यम् अरण्य भूतम् ।कुमारम् इक्ष्वाकु सुतम् वदान्यम् ।त्वम् एव राजानम् इह अभिषिन्चय ॥२-६७-३८॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ