मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 20

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 20 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

ततः शूर्पणखा घोरा राघव आश्रमम् आगता ।रक्षसान् आचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया ॥३-२०-१॥

श्लोक 2

ते रामम् पर्ण शालायाम् उपविष्टम् महाबलम् ।ददृशुः सीतया सार्धम् लक्ष्मणेन अपि सेवितम् ॥३-२०-२॥

श्लोक 3

ताम् दृष्ट्वा राघवः श्रीमान् आगताम् ताम् च राक्षसीम् ।अब्रवीत् भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥३-२०-३॥

श्लोक 4

मुहूर्तम् भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनंतरः ।इमान् अस्या वधिष्यामि पदवीम् आगतान् इह ॥३-२०-४॥

श्लोक 5

वाक्यम् एतत् ततः श्रुत्वा रामस्य विदित आत्मनः ।तथा इति लक्ष्मणो वाक्यम् रामस्य प्रत्यपूजयत् ॥३-२०-५॥

श्लोक 6

राघवो अपि महत् चापम् चामीकर विभूषितम् ।चकार सज्यम् धर्मात्मा तानि रक्षांसि च अब्रवीत् ॥३-२०-६॥

श्लोक 7

पुत्रौ दशरथस्य आवाम् भ्रातरौ राम लक्ष्मणौ ।प्रविष्टौ सीतया सार्धम् दुश्चरम् दण्डका वनम् ॥३-२०-७॥

श्लोक 8

फल मूल अशनौ दांतौ तापसौ धर्म चारिणौ ।वसन्तौ दण्डकारण्ये किम् अर्थम् उपहिंसथ ॥३-२०-८॥

श्लोक 9

युष्मान् पाप आत्मकान् हंतुम् विप्रकारान् महाहवे ।ऋषीणाम् तु नियोगेन प्राप्तो अहम् सशर आसनः ॥३-२०-९॥

श्लोक 10

तिष्ठत एव अत्र संतुष्टा न उपवरितितुम् अर्हथ ।यदि प्राणैः इह अर्थो वो निवर्तध्वम् निशा चराः ॥३-२०-१०॥

श्लोक 11

तस्य तद् वचनम् श्रुत्वा राक्षसाः ते चतुर्दश ।ऊचुर् वाचम् सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नः शूल पाणयः ॥३-२०-११॥

श्लोक 12

संरक्त नयना घोरा रामम् रक्तांत लोचनम् ।परुषा मधुर आभाषम् हृष्टाः अदृष्ट पराक्रमम् ॥३-२०-१२॥

श्लोक 13

क्रोधम् उत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः ।त्वम् एव हास्यसे प्राणान् अद्य अस्माभिर् हतो युधि ॥३-२०-१३॥

श्लोक 14

का हि ते शक्तिर् एकस्य बहूनाम् रण मूर्धनि ।अस्माकम् अग्रतः स्थातुम् किम् पुनर् योद्धुम् आहवे ॥३-२०-१४॥

श्लोक 15

एभिः बाहु प्रयुक्तैः नः परिघैः शूल पट्टिशैः ।प्राणाम् त्यक्ष्यसि वीर्यम् च धनुः च कर पीडितम् ॥३-२०-१५॥

श्लोक 16

इति एवम् उक्त्वा संरब्धा राक्षसाः ते चतुर्दश ।उद्यत आयुध निस्त्रिंशा रामम् एव अभिदुद्रुवुः ॥३-२०-१६॥

श्लोक 17

चिक्षिपुः तानि शूलानि राघवम् प्रति दुर्जयम् ।तानि शूलानि काकुत्स्थः समस्तानि चतुर्दश ॥३-२०-१७॥

श्लोक 18

तावद्भिः एव चिच्छेद शरैः कांचन भूषितैः ।ततः पश्चात् महातेजा नाराचान् सूर्य संनिभान् ॥३-२०-१८॥

श्लोक 19

जग्राह परम क्रुद्धः चतुर्दश शिल अशितान् ।गृहीत्वा धनुः आयम्य लक्ष्यान् उद्दिश्य राक्षसान् ॥३-२०-१९॥

श्लोक 20

मुमोच राघवो बाणान् वज्रान् इव शतक्रतुः ।ते भित्त्वा रक्षसाम् वेगात् वक्षांसि रुधिर आप्लुताः ॥३-२०-२०॥

श्लोक 21

विनिष्पेतुः तदा भूमौ वल्मीकात् इव पन्नगाः ।तैः भग्न हृदया बूमौ छिन्न मूला इव द्रुमाः ॥३-२०-२१॥

श्लोक 22

निपेतुः शोणित स्नाता विकृता विगत असवः ।तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा राक्षसी क्रोध मूर्च्छिता ॥३-२०-२२॥

श्लोक 23

उपगम्य खरम् सा तु किंचित् संशुष्क शोणिता ।पपात पुनः एव आर्ता सनिर्यासा इव वल्लरी ॥३-२०-२३॥

श्लोक 24

भ्रातुः समीपे शोक आर्ता ससर्ज निनदम् महत् ।सस्वरम् मुमोच बाष्पम् विवर्ण वदना तदा ॥३-२०-२४॥

श्लोक 25

निपातितान् प्रेक्ष्य रणे तु राक्षसान् प्रधाविता शूर्पणखा पुनः ततः ।वधम् च तेषाम् निखिलेन रक्षसाम् शशंस सर्वम् भगिनी खरस्य सा ॥३-२०-२५॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ