मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 25

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 25 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

अवष्टब्ध धनुम् रामम् क्रुद्धम् च रिपु घातिनम् ।ददर्श आश्रमम् आगम्य खरः सह पुरःसरैः ॥३-२५-१॥

श्लोक 2

तम् दृष्ट्वा सगुणम् चापम् उद्यम्य खर निःस्वनम् ।रामस्य अभिमुखम् सूतम् चोद्यताम् इति अचोदयत् ॥३-२५-२॥

श्लोक 3

स खरस्य आज्ञया सूतः तुरगान् समचोदयत् ।यत्र रामो महाबाहुः एको धुन्वन् धनुः स्थितः ॥३-२५-३॥

श्लोक 4

तम् तु निष्पतितम् दृष्ट्वा सर्वे ते रजनी चराः ।मुंचमाना महानादम् सचिवाः पर्यवारयन् ॥३-२५-४॥

श्लोक 5

स तेषाम् यातुधानानाम् मध्ये रथः गतः खरः ।बभूव मध्ये ताराणाम् लोहितांग इव उदितः ॥३-२५-५॥

श्लोक 6

ततः शर सहस्रेन रामम् अप्रतिम ओजसम् ।अर्दयित्वाअ महानादम् ननाद समरे खरः ॥३-२५-६॥

श्लोक 7

ततः तम् भीम धन्वानम् क्रुद्धाः सर्वे निशाचराः ।रामम् नाना विधैः शस्त्रैः अभ्यवर्षन्त दुर्जयम् ॥३-२५-७॥

श्लोक 8

मुद्गरैः आयसैः शूलैः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः ।राक्षसाः समरे रामम् निजघ्नू रोष तत्पराः ॥३-२५-८॥

श्लोक 9

ते वलाहक संकाशा महाकाया महाबलाः ।अभ्यधावन्त काकुत्स्थम् रथैः वाजिभिः एव च ॥३-२५-९॥

श्लोक 10

गजैः पर्वत कूट अभैः रामम् युद्धे जिंघासवः ।ते रामे शर वर्षाणि व्यसृजन् रक्षसाम् गणाः ॥३-२५-१०॥

श्लोक 11

शैलेन्द्रम् इव धाराभिर् वर्षमाणा महाधनाः ।सर्वैः परिवृतो रामो राक्षसैः कॄरदर्शिनैः ॥३-२५-११॥

श्लोक 12

तिथिषु इव महादेवो वृतः पारिषदाम् गणैः ।तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः ॥३-२५-१२॥

श्लोक 13

प्रतिजग्राह विशिखैः नदि ओघान् इव सागरः ।स तैः प्रहरणैः घोरैः भिन्न गात्रो न विव्यथे ॥३-२५-१३॥

श्लोक 14

रामः प्रदीप्तैर् बहुभिर् वज्रैर् इव महा अचलः ।स विद्धः क्षतज दिग्धः सर्व गात्रेषु राघवः ॥३-२५-१४॥

श्लोक 15

बभूव रामः सन्ध्य अभ्रैः दिवाकर इव आवृतः ।विषेदुर् देव गन्धर्वाः सिद्धाः च परम ऋषयः ॥३-२५-१५॥

श्लोक 16

एकम् सहस्रैः बहुभिः तदा दृष्ट्वा समावृतम् ।ततो रामः तु सुसंक्रुद्धो मण्डली कृत कार्मुकः ॥३-२५-१६॥

श्लोक 17

ससर्ज निशितान् बाणान् शतशः अथ सहस्रशः ।दुरवारान् दुर्विषहान् कालपाश उपमान् रणे ॥३-२५-१७॥

श्लोक 18

मुमोच लीलया रामः कंकपत्रान् कांचन भूषणान् ।ते शराः शत्रु सैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया ॥३-२५-१८॥

श्लोक 19

आददू रक्षसाम् प्राणान् पाशाः कालकृता इव ।भित्त्वा राक्षस देहान् ताम् ते शरा रुधिर आप्लुताः ॥३-२५-१९॥

श्लोक 20

अंतरिक्ष गता रेजुः दीप्त अग्नि सम तेजसः ।असंख्येयाः तु रामस्य सायकाः चाप मण्डलात् ॥३-२५-२०॥

श्लोक 21

विनिष्पेतुः अतीव उग्रा रक्षः प्राण अपहारिणः ।तैः धनूंषि ध्वज अग्राणि चर्माणि च शिरांसि च ॥३-२५-२१॥

श्लोक 22

बहून् स हस्त आभरणान् ऊरून् करि कर उपमान् ।चिछेद रामः समरे शतशः अथ सहस्रशः ॥३-२५-२२॥

श्लोक 23

हयान् कांचन सन्नाहान् रथ युक्तान् स सारथीन् ।गजाम् च स गज आरोहान् स हयान् सारधिनः तदा ॥३-२५-२३॥

श्लोक 24

चिछिदुः बिभिदुः च एव राम बाणा गुण च्युताः ।पदातीन् समरे हत्वा हि अनयत् यम सदनम् ॥३-२५-२४॥

श्लोक 25

ततो नालीक नाराचैः तीक्ष्ण अग्रैः विकर्णिभिः ।भीमम् आर्त स्वरम् चक्रुः छिद्यमाना निशाचराः ॥३-२५-२५॥

श्लोक 26

तत् सैन्यम् निशितैः बाणैः अर्दितम् मर्म भेदिभिः ।न रामेण सुखम् लेभे शुष्कम् वनम् इव अग्निना ॥३-२५-२६॥

श्लोक 27

केचिद् भीम बलाः शूराः प्रासान् शूलान् परश्वधान् ।चिक्षिपुः परम क्रुद्धा रामाय रजनीचराः ॥३-२५-२७॥

श्लोक 28

तेषाम् बाणैः महाबाहुः शस्त्राणि आवार्य वीर्यवान् ।जहार समरे प्राणान् चिच्छेद च शिरो धरान् ॥३-२५-२८॥

श्लोक 29

ते छिन्न शिरसः पेतुः छिन्न चर्म शरासनाः ।सुपर्ण वात विक्षिप्ता जगत्याम् पादपा यथा ॥३-२५-२९॥

श्लोक 30

अवशिष्टाः च ये तत्र विषण्णाः ते निशाचराः ।खरम् एव अभ्यधावन्त शरणार्थम् शर आहताः ॥३-२५-३०॥

श्लोक 31

तान् सर्वान् धनुर् आदाय समाश्वास्य च दूषणः ।अभ्यधावत सुसंक्रुद्धः क्रुद्धः [रुद्रम्] क्रुद्ध इव अन्तकः ॥३-२५-३१॥

श्लोक 32

निवृत्ताः तु पुनः सर्वे दूषण आश्रय निर्भयाः ।रामम् एव अभ्यधावन्त साल ताल शिल आयुधाः ॥३-२५-३२॥

श्लोक 33

शूल मुद्गर हस्ताः च पाश हस्ता महाबलाः ।सृजन्तः शर वर्षाणि शस्त्र वर्षाणि संयुगे॥३-२५-३३॥

श्लोक 34

द्रुम वर्षाणि मुंचन्तः शिला वर्षाणि राक्षसाः ।तद् बभूव अद्भुतम् युद्धम् तुमुलम् रोम हर्षणम् ॥३-२५-३४॥

श्लोक 35

रामस्य अस्य महाघोरम् पुनः तेषाम् च रक्षसाम् ।ते समन्तात् अभिक्रुद्धा राघवम् पुनर् आर्दयन् ॥३-२५-३५॥

श्लोक 36

ततः सर्वा दिशो दृष्ट्वा प्रदिशाः च समावृताः ।राक्षसैः सर्वतः प्राप्तैः शर वर्षाभिः आवृतः ॥३-२५-३६॥

श्लोक 37

स कृत्वा भैरवम् नादम् अस्त्रम् परम भास्वरम् ।समयोजयत् गान्धर्वम् राक्षसेषु महाबलः ॥३-२५-३७॥

श्लोक 38

ततः शर सहस्राणि निर्ययुः चाप मण्डलात् ।सर्वा दश दिशो बानैः आपूर्यन्त समागतैः ॥३-२५-३८॥

श्लोक 39

न आददानाम् शरान् घोरान् विमुंचंतम् शर उत्तमान् ।विकर्षमाणम् पश्यन्ति राक्षसाः ते शर आर्दिताः ॥३-२५-३९॥

श्लोक 40

शर अन्धकारम् आकाशम् आवृणोत् स दिवाकरम् ।बभूव अवस्थितो रामः प्रक्षिपन् इव तान् शरान् ॥३-२५-४०॥

श्लोक 41

युगपत् पतमानैः च युगपच्च हतैः भ्रिशम् ।युगपत् पतितैः चैव विकीर्णा वसुधा अभवत् ॥३-२५-४१॥

श्लोक 42

निहताः पतिताः क्षीणा च्छिन्न भिन्न विदारिताः ।तत्र तत्र स्म दृश्यन्ते राक्षसाः ते सहस्रशः ॥३-२५-४२॥

श्लोक 43

स उष्णीषैः उत्तम अन्गैः च स अंगदैः बाहुभिः तथा ।ऊरुभिः बाहुभिः च्छिन्नैः नाना रूपैः विभूषणैः ॥३-२५-४३॥

श्लोक 44

हयैः च द्विप मुख्यैः च रथैः भिन्नैः अनेकशः ।चामर व्यजनैः छत्रैः ध्वजैः नाना विधैः अपि ॥३-२५-४४॥

श्लोक 45

रामेण बाण अभिहतैः विच्छिन्नैः शूल पट्टिशैः ।खड्गैः खण्डीकृतैः प्रासैः विकीर्णैः च पश्वधैः ॥३-२५-४५॥

श्लोक 46

चूणिताभिः शिलाभिः च शरैः चित्रैः अनेकशः ।विच्छिन्नैः समरे भूमिः विस्तीर्णा आभूत् भयंकरा ॥३-२५-४६॥

श्लोक 47

तान् दृष्ट्वा निहतान् सर्वे रक्षसाः परम आतुराः ।न तत्र चलितुम् शक्ता रामम् पर पुरंजयम् ॥३-२५-४७॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ