मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 29

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 29 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

खरम् तु विरथम् रामो गदा पाणिम् अवस्थितम् ।मृदु पूर्वम् महातेजाः परुषम् वाक्यम् अब्रवीत् ॥३-२९-१॥

श्लोक 2

गज अश्व रथ संबाधे बले महति तिष्ठता ।कृतम् सुदारुणम् कर्म सर्व लोक जुगुप्सितम् ॥३-२९-२॥

श्लोक 3

उद्वेजनीयो भूतानाम् नृशंसः पाप कर्मकृत् ।त्रयाणाम् अपि लोकानाम् ईश्वरो अपि न तिष्ठति ॥३-२९-३॥

श्लोक 4

कर्म लोक विरुद्धम् तु कुर्वाणम् क्षणदा चर ।तीक्ष्णम् सर्व जनो हन्ति सर्पम् दुष्टम् इव आगतम् ॥३-२९-४॥

श्लोक 5

लोभात् पापानि कुर्वाणः कामात् वा यो न बुध्यते ।हृष्टः पश्यति तस्य अन्तम् ब्राह्मणी करकात् इव ॥३-२९-५॥

श्लोक 6

वसतो दण्डकारण्ये तापसान् धर्म चारिणः ।किम् नु हत्वा महाभागान् फलम् प्राप्स्यसि राक्षस ॥३-२९-६॥

श्लोक 7

न चिरम् पाप कर्माणः क्रूरा लोक जुगुप्सिताः ।ऐश्वर्यम् प्राप्य तिष्ठन्ति शीर्ण मूला इव द्रुमाः ॥३-२९-७॥

श्लोक 8

अवश्यम् लभते कर्ता फलम् पापस्य कर्मणः ।घोरम् पर्यागते काले द्रुमः पुष्पम् इव आर्तवम् ॥३-२९-८॥

श्लोक 9

न चिरात् प्राप्यते लोके पापानाम् कर्मणाम् फलम् ।स विषाणाम् इव अन्नानाम् भुक्तानाम् क्षणदाचर ॥३-२९-९॥

श्लोक 10

पापम् आचरताम् घोरम् लोकस्य अप्रियम् इच्छताम् ।अहम् आसादितो राज्ञा प्राणान् हन्तुम् निशाचर ॥३-२९-१०॥

श्लोक 11

अद्य भित्वा मया मुक्ताः शराः कांचन भूषणाः ।विदार्य अतिपतिष्यन्ति वल्मीकम् इव पन्नगाः ॥३-२९-११॥

श्लोक 12

ये त्वया दण्डकारण्ये भक्षिता धर्म चारिणः ।तान् अद्य निहतः संख्ये स सैन्यो अनुगमिष्यसि ॥३-२९-१२॥

श्लोक 13

अद्य त्वाम् निहतम् बाणैः पश्यन्तु परमर्षयः ।निरयस्थम् विमानस्था ये त्वया निहता पुरा ॥३-२९-१३॥

श्लोक 14

प्रहरस्व यथा कामम् कुरु यत्नम् कुलाधम ।अद्य ते पातयिष्यामि शिरः ताल फलम् यथा ॥३-२९-१४॥

श्लोक 15

एवम् उक्तः तु रामेण क्रुद्धः संरक्त लोचनः ।प्रति उवाच ततो रामम् प्रहसन् क्रोध मूर्चितः ॥३-२९-१५॥

श्लोक 16

प्राकृतान् राक्षसान् हत्वा युद्धे दशरथ आत्मज ।आत्मना कथम् आत्मानम् अप्रशस्यम् प्रशम्ससि ॥३-२९-१६॥

श्लोक 17

विक्रान्ता बलवन्तो वा ये भवन्ति नरर्षभाः ।कथयन्ति न ते किंचित् तेजसा स्वेन गर्विताः ॥३-२९-१७॥

श्लोक 18

प्राकृताः तु अकृत आत्मानो लोके क्षत्रिय पांसनाः ।निरर्थकम् विकत्थन्ते यथा राम विकत्थसे ॥३-२९-१८॥

श्लोक 19

कुलम् व्यपदिशन् वीरः समरे को अभिधास्यति ।मृत्यु काले हि संप्राप्ते स्वयम् अप्रस्तवे स्तवम् ॥३-२९-१९॥

श्लोक 20

सर्वथा तु लघुत्वम् ते कत्थनेन विदर्शितम् ।सुवर्ण प्रतिरूपेण तप्तेन इव कुश अग्निना ॥३-२९-२०॥

श्लोक 21

न तु माम् इह तिष्ठंतम् पश्यसि त्वम् गदा धरम् ।धराधरम् इव अकंप्यम् पर्वतम् धातुभिः चितम् ॥३-२९-२१॥

श्लोक 22

पर्याप्तो अहम् गदा पाणिर् हन्तुम् प्राणान् रणे तव ।त्रयाणाम् अपि लोकानाम् पाश हस्त इव अंतकः ॥३-२९-२२॥

श्लोक 23

कामम् बहु अपि वक्तव्यम् त्वयि वक्ष्यामि न तु अहम् ।अस्तम् प्राप्नोति सविता युद्ध विघ्नः ततो भवेत् ॥३-२९-२३॥

श्लोक 24

चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानाम् हतानि ते ।त्वत् विनाशात् करोमि अद्य तेषाम् अश्रु प्रमार्जनम् ॥३-२९-२४॥

श्लोक 25

इति उक्त्वा परम क्रुद्धः ताम् गदाम् परम अन्गदाम् ।खरः चिक्षेप रामाय प्रदीप्ताम् अशनिम् यथा ॥३-२९-२५॥

श्लोक 26

खर बाहु प्रमुक्ता सा प्रदीप्ता महती गदा ।भस्म वृक्षाम् च गुल्माम् च कृत्वा अगात् तत् समीपतः ॥३-२९-२६॥

श्लोक 27

ताम् आपतन्तीम् महतीम् मृत्यु पाश उपमाम् गदाम् ।अंतरिक्ष गताम् रामः चिच्छेद बहुधा शरैः ॥३-२९-२७॥

श्लोक 28

सा विशीर्णा शरैः भिन्ना पपात धरणी तले ।गदा मंत्र औषधि बलैर् व्याली इव विनिपातिता ॥३-२९-२८॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ