मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 38

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 38 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

कदाचित् अपि अहम् वीर्यात् पर्यटन् पृथिवीम् इमाम् ।बलम् नाग सहस्रस्य धारयन् पर्वतोपमः ॥३-३८-१॥

श्लोक 2

नील जीमूत संकाशः तप्त कांचन कुण्डलः ।भयम् लोकस्य जनयन् किरीटी परिघ आयुधः ॥३-३८-२॥

श्लोक 3

व्यचरम् दण्डक अरण्यम् ऋषि मांसानि भक्षयन् ।विश्वामित्रो अथ धर्मात्मा मत् वित्रस्तो महामुनिः ॥३-३८-३॥

श्लोक 4

स्वयम् गत्वा दशरथम् नरेन्द्रम् इदम् अब्रवीत् ।अयम् रक्षतु माम् रामः पर्व काले समाहितः ॥३-३८-४॥

श्लोक 5

मारीचात् मे भयम् घोरम् समुत्पन्नम् नरेश्वर ।इति एवम् उक्तो धर्मात्मा राजा दशरथः तदा ॥३-३८-५॥

श्लोक 6

प्रत्युवाच महाभागम् विश्वामित्रम् महामुनिम् ।ऊन द्वादश वर्षो अयम् अकृत अस्त्रः च राघवः ॥३-३८-६॥

श्लोक 7

कामम् तु मम यत् सैन्यम् मया सह गमिष्यति ।बलेन चतुरंगेण स्वयम् एत्य निशाचरम् ॥३-३८-७॥

श्लोक 8

वधिष्यामि मुनिश्रेष्ठ शत्रुम् तव यथा ईप्सितम् ।] एवम् उक्तः स तु मुनी राजानम् इदम् अब्रवीत् ॥३-३८-८॥

श्लोक 9

रामात् न अन्यत् बलम् लोके पर्याप्तम् तस्य रक्षसः ।देवतानाम् अपि भवान् समरेषु अभिपालकः ॥३-३८-९॥

श्लोक 10

आसीत् तव कृते कर्म त्रिलोक विदितम् नृप ।कामम् अस्ति महत् सैन्यम् तिष्टतु इह परंतप ॥३-३८-१०॥

श्लोक 11

बालो अपि एष महातेजाः समर्थः तस्य निग्रहे ।गमिष्ये रामम् आदाय स्वस्ति ते अस्तु परंतपः ॥३-३८-११॥

श्लोक 12

इति एवम् उक्त्वा स मुनिः तम् आदाय नृपात्मजम् ।जगाम परम प्रीतो विश्वामित्रः स्वम् आश्रमम् ॥३-३८-१२॥

श्लोक 13

तम् तदा दण्डकारण्ये यज्ञम् उद्दिश्य दीक्षितम् ।बभूव उपस्थितो रामः चित्रम् विस्फारयन् धनुः ॥३-३८-१३॥

श्लोक 14

अजात व्यंजनः श्रीमान् बालः श्यामः शुभेक्षणः ।एक वस्त्र धरो धन्वी शिखी कनक मालया ॥३-३८-१४॥

श्लोक 15

शोभयन् दण्डकारण्यम् दीप्तेन स्वेन तेजसा ।अदृश्यत तदा रामो बाल चन्द्र इव उदितः ॥३-३८-१५॥

श्लोक 16

ततो अहम् मेघ संकाशः तप्त कांचन कुण्डलः ।बली दत्त वरो दर्पात् आजगाम आश्रम अंतरम् ॥३-३८-१६॥

श्लोक 17

तेन दृष्टः प्रविष्टो अहम् सहसा एव उद्यत आयुधः ।माम् तु दृष्ट्वा धनुः सज्यम् असम्भ्रान्तः चकार ह ॥३-३८-१७॥

श्लोक 18

अवजानन् अहम् मोहात् बालो अयम् इति राघवम् ।विश्वामित्रस्य ताम् वेदिम् अभ्यधावम् कृत त्वरः ॥३-३८-१८॥

श्लोक 19

तेन मुक्तः ततो बाणः शितः शत्रु निबर्हणः ।तेन अहम् ताडितः क्षिप्तः समुद्रे शत योजने ॥३-३८-१९॥

श्लोक 20

न इच्छता तात माम् हन्तुम् तदा वीरेण रक्षितः ।रामस्य शर वेगेन निरस्तो भ्रान्त चेतनः ॥३-३८-२०॥

श्लोक 21

पातितो अहम् तदा तेन गंभीरे सागर अंभसि ।प्राप्य संज्ञाम् चिरात् तात लंकाम् प्रति गतः पुरीम् ॥३-३८-२१॥

श्लोक 22

एवम् अस्मि तदा मुक्तः सहायाः ते - शायास्तु - निपातिताः ।अकृत अस्त्रेण रामेण बालेन अक्लिष्ट कर्मणा ॥३-३८-२२॥

श्लोक 23

तत् मया वार्यमाणः त्वम् यदि रामेण विग्रहम् ।करिष्यसि आपदम् घोराम् क्षिप्रम् प्राप्य न शिष्यसि ॥३-३८-२३॥

श्लोक 24

क्रीडा रति विधिज्ञानाम् समाज उत्सव शालिनाम् ।रक्षसाम् चैव संतापम् अनर्थम् च आहरिष्यसि ॥३-३८-२४॥

श्लोक 25

हर्म्य प्रासाद संबाधाम् नाना रत्न विभूउषिताम् ।द्रक्ष्यसि त्वम् पुरीम् लंकाम् विनष्टाम् मैथिली कृते ॥३-३८-२५॥

श्लोक 26

अकुर्वन्तो अपि पापानि शुचयः पाप संश्रयात् ।पर पापैः विनश्यन्ति मत्स्या नाग ह्रदे यथा ॥३-३८-२६॥

श्लोक 27

दिव्यचंदनदिग्धांगान्दिव्याअभरणभूषितान् -यद्वा-दिव्य चंदन दिग्ध अंगान् दिव्य आभरण भूषितान् ।द्रक्ष्यसि अभिहतान् भूमौ तव दोषात् तु राक्षसान् ॥३-३८-२७॥

श्लोक 28

हृत दारान् स दारान् च दश विद्रवतो दिशः ।हत शेषान् अशरणान् द्रक्ष्यसि त्वम् निशाचरान् ॥३-३८-२८॥

श्लोक 29

शर जाल परिक्षिप्ताम् अग्नि ज्वाला समावृताम् ।प्रदग्ध भवनाम् लंकाम् द्रक्ष्यसि त्वम् असंशयम् ॥३-३८-२९॥

श्लोक 30

पर दार अभिमर्षात् तु न अनयत् पाप तरम् महत् ।प्रमदानाम् सहस्राणि तव राजन् परिग्रहे ॥३-३८-३०॥

श्लोक 31

भव स्व दार निरतः स्व कुलम् रक्ष राक्षस ।मानम् वृद्धिम् च राज्यम् च जीवितम् च इष्टम् आत्मनः ॥३-३८-३१॥

श्लोक 32

कलत्राणि च सौम्यानि मित्र वर्गम् तथैव च ।यदि इच्छसि चिरम् भोक्तुम् मा कृथा राम विप्रियम् ॥३-३८-३२॥

श्लोक 33

निवार्यमाणः सुहृदा मया भृशम्प्रसह्य सीताम् यदि धर्षयिष्यसि ।गमिष्यसि क्षीण बलः स बान्धवोयम क्षयम् राम शर आत्त जीवितः ॥३-३८-३३॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ