मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 66

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 66 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

तम् तथा शोक संतप्तम् विलपंतम् अनाथवत् ।मोहेन महता आविष्टम् परिद्यूनम् अचेतनम् ॥३-६६-१॥

श्लोक 2

ततः सौमित्रिः आश्वास्य मुहूर्तात् इव लक्ष्मणः ।रामम् संबोधयामास चरणौ च अभिपीडयन् ॥३-६६-२॥

श्लोक 3

महता तपसा राम महता च अपि कर्मणा ।राज्ञा दशरथेन असि लब्धो अमृतम् इव अमरैः ॥३-६६-३॥

श्लोक 4

तव चैव गुणैः बद्धः त्वत् वियोगात् महिपतिः ।राजा देवत्वम् आपन्नो भरतस्य यथा श्रुतम् ॥३-६६-४॥

श्लोक 5

यदि दुःखम् इदम् प्राप्तम् काकुत्स्थ न सहिष्यसे ।प्राकृतः च अल्प सत्त्वः च इतरः कः सहिष्यति ॥३-६६-५॥

श्लोक 6

आश्वसिहि नरश्रेष्ठ प्राणिनः कस्य न आपद ।संस्पृशन्ति अग्निवत् राजन् क्षणेन व्यपयान्ति च ॥३-६६-६॥

श्लोक 7

दुःखितो हि भवान् लोकान् तेजसा यदि धक्ष्यते ।आर्ताः प्रजा नर व्याघ्र क्व नु यास्यन्ति निर्वृतिम् ॥३-६६-७॥

श्लोक 8

लोक स्वभाव एव एष ययातिः नहुष आत्मजः ।गतः शक्रेण सालोक्यम् अनयः तम् समस्पृशत् ॥३-६६-८॥

श्लोक 9

महाऋषि यः वसिष्ठः तु यः पितुः नः पुरोहितः ।अह्ना पुत्र शतम् जज्ञे तथैव अस्य पुनर् हतम् ॥३-६६-९॥

श्लोक 10

या च इयम् जगतो माता सर्व लोक नमस्कृता ।अस्याः च चलनम् भूमेः दृश्यते कोसलेश्वर ॥३-६६-१०॥

श्लोक 11

यौ धर्मौ जगताम् नेत्रे यत्र सर्वम् प्रतिष्ठितम् ।आदित्य चन्द्रौ ग्रहणम् अभ्युपेतौ महाबलौ ॥३-६६-११॥

श्लोक 12

सुमहान्ति अपि भूतानि देवाः च पुरुष ऋषभ ।न दैवस्य प्रमुंचन्ति सर्व भूतानि देहिनः ॥३-६६-१२॥

श्लोक 13

शक्र आदिषु अपि देवेषु वर्तमानौ नय अनयौ ।श्रूयेते नर शार्दूल न त्वम् व्यथितुम् अर्हसि ॥३-६६-१३॥

श्लोक 14

हृतायाम् अपि वैदेह्याम् नष्टायाम् अपि राघव ।शोचितुम् न अर्हसे वीर यथा अन्यः प्राकृतः तथा ॥३-६६-१४॥

श्लोक 15

त्वत् विधा नहि शोचन्ति सततम् सर्व दर्शिनः ।सुमहत्सु अपि कृच्छ्रेषु राम अनिर्विण्ण दर्शनाः ॥३-६६-१५॥

श्लोक 16

तत्त्वतो हि नरश्रेष्ठ बुद्ध्या समनुचिंतय ।बुद्ध्या युक्ता महाप्राज्ञा विजानन्ति शुभ अशुभे ॥३-६६-१६॥

श्लोक 17

अदृष्ट गुण दोषाणाम् अधृवाणाम् च कर्मणाम् ।न अंतरेण क्रियाम् तेषाम् फलम् इष्टम् च वर्तते ॥३-६६-१७॥

श्लोक 18

माम् एवम् हि पुरा वीर त्वम् एव बहुशो उक्तवान् ।अनुशिष्यात् हि को नु त्वाम् अपि साक्षात् बृहस्पतिः ॥३-६६-१८॥

श्लोक 19

बुद्धिः च ते महाप्राज्ञ देवैः अपि दुर्अन्वया ।शोकेन अभिप्रसुप्तम् ते ज्ञानम् सम्बोधयामि अहम् ॥३-६६-१९॥

श्लोक 20

दिव्यम् च मानुषम् च एवम् आत्मनः च पराक्रमम् ।इक्ष्वाकु वृषभ अवेक्ष्य यतस्व द्विषताम् वधे ॥३-६६-२०॥

श्लोक 21

किम् ते सर्व विनाशेन कृतेन पुरुष ऋषभ ।तम् एव तु रिपुम् पापम् विज्ञाय उद्धर्तुम् अर्हसि ॥३-६६-२१॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ