मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 75

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 75 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

दिवम् तु तस्याम् यातायाम् शबर्याम् स्वेन तेजसा ।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चिन्तयामास राघवः ॥३-७५-१॥

श्लोक 2

चिंतयित्वा तु धर्मात्मा प्रभावम् तम् महात्मनाम् ।हित कारिणम् एक अग्रम् लक्ष्मणम् राघवो अब्रवीत् ॥३-७५-२॥

श्लोक 3

दृष्टो मया आश्रमः सौम्य बहु आश्चर्यः कृतआत्मनाम् ।विश्वस्त मृग शार्दूलो नाना विहग सेवितः ॥३-७५-३॥

श्लोक 4

सप्तानाम् च समुद्राणाम् तेषाम् तीर्थेषु लक्ष्मण ।उपस्पृष्टम् च विधिवत् पितरः च अपि तर्पिताः ॥३-७५-४॥

श्लोक 5

प्रणष्टम् अशुभम् यत् नः कल्याणम् समुपस्थितम् ।तेन तु एतत् प्रहृष्टम् मे मनो लक्ष्मण संप्रति ॥३-७५-५॥

श्लोक 6

हृदये हि नर व्याघ्र शुभम् आविर्भविष्यति ।तत् आगच्छ गमिष्यावः पंपाम् ताम् प्रिय दर्शनाम् ॥३-७५-६॥

श्लोक 7

ऋष्यमूको गिरिः यत्र न अति दूरे प्रकाशते ।यस्मिन् वसति धर्मात्मा सुग्रीवो अंशुमतः सुतः ॥३-७५-७॥

श्लोक 8

नित्यम् वालि भयात् त्रस्तः चतुर्भिः सह वानरैः ।अहम् त्वरे च तम् द्रष्टुम् सुग्रीवम् वानरर्षभम् ॥३-७५-८॥

श्लोक 9

तत् अधीनम् हि मे कार्यम् सीतायाः परिमार्गणम् ।इति ब्रुवाणम् तम् वीरम् सौमित्रिः इदम् अब्रवीत् ॥३-७५-९॥

श्लोक 10

गच्छावः त्वरितम् तत्र मम अपि त्वरते मनः ।आश्रमात् तु ततः तस्मात् निष्क्रम्य स विशाम् पतिः ॥३-७५-१०॥

श्लोक 11

आजगाम ततः पंपाम् लक्ष्मणेन सहप्रभुः ।समीक्षमाणः पुष्प आढ्यम् सर्वतो विपुल द्रुमम् ॥३-७५-११॥

श्लोक 12

कोयष्टिभिः च अर्जुनकैः शत पत्रैः च कीरकैः ।एतैः च अन्यैः च बहुभिः नादितम् तत् वनम् महत् ॥३-७५-१२॥

श्लोक 13

स रामो विविधान् वृक्षान् सरांसि विविधानि च ।पश्यन् काम अभिसंतप्तो जगाम परमम् ह्रदम् ॥३-७५-१३॥

श्लोक 14

स ताम् आसाद्य वै रामो दूरात् पानीय वाहिनीम् ।मतंग सरसम् नाम ह्रदम् समवगाहत ॥३-७५-१४॥

श्लोक 15

तत्र जग्मतुः अव्यग्रौ राघवौ हि समाहितौ ।स तु शोक समाविष्टो रामो दशरथात्मजः ॥३-७५-१५॥

श्लोक 16

विवेश नलिनीम् रम्याम् पंकजैः च समावृताम् ।तिलकाशोकपुंनागबकुलोद्दालकाशिनीम् - यद्वा -तिलक अशोक पुन्नाग बकुल उद्दाल काशिनीम् ॥३-७५-१६॥

श्लोक 17

रम्य उपवन संबाधाम् पद्म संपीडित उदकाम् ।स्फटिक उपम तोय आढ्याम् श्लक्ष्ण वालुक संतताम् ॥३-७५-१७॥

श्लोक 18

मत्स्य कच्छप संबाधाम् तीरस्थ द्रुम शोभिताम् ।सखीभिः इव संयुक्ताम् लताभिः अनुवेष्टिताम् ॥३-७५-१८॥

श्लोक 19

किंनरोरगगन्धर्वयक्षराक्षससेविताम् -यद्वा - ।किन्नर उरग गन्धर्व यक्ष राक्षस सेविताम् ।नाना द्रुम लता आकीर्णाम् शीत वारि निधिम् शुभाम् ॥३-७५-१९॥

श्लोक 20

पद्म सौगन्धिकैः ताम्राम् शुक्लाम् कुमुद मण्डलैः ।नीलाम् कुवलय उद् घाटैः बहु वर्णाम् कुथाम् इव ॥३-७५-२०॥

श्लोक 21

अरविन्द उत्पलवतीम् पद्म सौगन्धिक आयुताम् ।पुष्पित आम्र वणोपेताम् बर्हिण उद् घुष्ट नादिताम् ॥३-७५-२१॥

श्लोक 22

स ताम् दृष्ट्वा ततः पंपाम् रामः सौमित्रिणा सह ।विललाप च तेजस्वी कामात् दशरथात्मजः ॥३-७५-२२॥

श्लोक 23

तिलकैः बीज पूरैः च वटैः शुक्ल द्रुमैः तथा ।पुष्पितैः करवीरैः च पुन्नागैः च सु पुष्पितैः ॥३-७५-२३॥

श्लोक 24

मालती कुंद गुल्मैः च भण्डीरैः निचुलैः तथा ।अशोकैः सप्त पर्णैः च केतकैः अतिमुक्तकैः ॥३-७५-२४॥

श्लोक 25

अन्यैः च विविधैः वृक्षैः प्रमदा इव उपशोभिताम् ।अस्याः तीरे तु पूर्व उक्तः पर्वतो धातु मण्डितः ॥३-७५-२५॥

श्लोक 26

ऋश्यमूक इति ख्यातः चित्र पुष्पित पादपः ।हरेः ऋक्षरजो नाम्नः पुत्रः तस्य महात्मनः ॥३-७५-२६॥

श्लोक 27

अध्यास्ते तु महावीर्यः सुग्रीव इति विश्रुतः ।सुग्रीवम् अभिगच्छ त्वम् वानरेन्द्रम् नरर्षभ ॥३-७५-२७॥

श्लोक 28

इति उवाच पुनः वाक्यम् लक्ष्मणम् सत्य विक्रमम् ।कथम् मया विना सीताम् शक्यम् लक्ष्मण जीवितुम् ॥३-७५-२८॥

श्लोक 29

इति एवम् उक्त्वा मदन अभिपीडितःस लक्ष्मणम् वाक्यम् अनन्य चेतनः ।विवेश पंपाम् नलिनी मनो रमाम्तम् उत्तमम् शोकम् उदीरयाणः ॥३-७५-२९॥

श्लोक 30

क्रमेण गत्वा प्रविलोकयन् वनम्ददर्श पंपाम् शुभ दर्श काननाम् ।अनेक नाना विध पक्षि संकुलाम्विवेश रामः सह लक्ष्मणेन ॥३-७५-३०॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ