वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 111
वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 111 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 1
अथ संस्मारयामास राघवं मातलिस्तदा ।अजानन्निव किं वीर त्वमेनमनुवर्तसे ।। ६.१११.१ ।।
श्लोक 2
विसृजास्मै वधाय त्वमस्त्रं पैतामहं प्रभो ।विनाशकालः कथितो यः सुरैः सो ऽद्य वर्तत ।। ६.१११.२ ।।
श्लोक 3
ततः संस्मारितो रामस्तेन वाक्येन मातलेः ।जग्राह सशरं दीप्तं निश्वसन्तमिवोरगम् ।। ६.१११.३ ।।
श्लोक 4
यमस्मै प्रथमं प्रादादगस्त्यो भगवानृषिः ।ब्रह्मदत्तं महाबाणममोघं युधि वीर्यवान् ।। ६.१११.४ ।।
श्लोक 5
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वमिन्द्रार्थममितौजसा ।दत्तं सुरपतेः पूर्वं त्रिलोकजयकाङ्क्षिणः ।। ६.१११.५ ।।
श्लोक 6
यस्य वाजेषु पवनः फले पावकभास्करौ ।शरीरमाकाशमयं गौरवे मेरुमन्दरौ ।। ६.१११.६ ।।
श्लोक 7
जाज्वल्यमानं वपुषा सुपुङ्खं हेमभूषितम् ।तेजसा सर्वभूतानां कृतं भास्करवर्चसम् ।। ६.१११.७ ।।
श्लोक 8
सधूममिव कालाग्निं दीप्तमाशीविषं यथा ।परनागाश्ववृन्दानां भेदनं क्षिप्रकारिणम् ।। ६.१११.८ ।।
श्लोक 9
द्वाराणां परिघाणां च गिरीणामपि भेदनम् ।नानारुधिरसिक्ताङ्गं मेदोदिग्धं सुदारुणम् ।। ६.१११.९ ।।
श्लोक 10
वज्रसारं महानादं नानासमितिदारणम् ।सर्ववित्रासनं भीमं श्वसन्तमिव पन्नगम् ।। ६.१११.१० ।।
श्लोक 11
कङ्कगृध्रवलानां च गोमायुगणरक्षसाम् ।नित्यं भक्ष्यप्रदं युद्धे यमरूपं भयावहम् ।। ६.१११.११ ।।
श्लोक 12
नन्दनं वानरेन्द्राणां रक्षसामवसादनम् ।वाजितं विविधैर्वाजैश्चारुचित्रैर्गरुत्मतः ।। ६.१११.१२ ।।
श्लोक 13
तमुत्तमेषुं लोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम् ।द्विषतां कीर्तिहरणं प्रहर्षकरमात्मनः ।। ६.१११.१३ ।।
श्लोक 14
अभिमन्त्र्य ततो रामस्तं महेषुं महाबलः ।वेदप्रोक्तेन विधिना सन्दधे कार्मुके बली ।। ६.१११.१४ ।।
श्लोक 15
तस्मिन् सन्धीयमाने तु राघवेण शरोत्तमे ।सर्वभूतानि वित्रेसुश्चचाल च वसुन्धरा ।। ६.१११.१५ ।।स रावणाय सङ्क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ।चिक्षेप परमायत्तस्तं शरं मर्मघातिनम् ।। ६.१११.१६ ।।
श्लोक 16
स वज्र इव दुर्धर्षो वज्रिबाहुविसर्जितः ।कृतान्त इव चावार्यो न्यपतद्रावणोरसि ।। ६.१११.१७ ।।
श्लोक 17
स विसृष्टो महावेगः शरीरान्तकरः शरः ।बिभेद हृदयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः ।। ६.१११.१८ ।।
श्लोक 18
रुधिराक्तः स वेगेन जीवितान्तकरः शरः ।रावणस्य हरन् प्राणान् विवेश धरणीतलम् ।। ६.१११.१९ ।।
श्लोक 19
स शरो रावणं हत्वा रुधिरार्दीकृतच्छविः ।कृतकर्मा निभृतवत् स्वतूणीं पुनरागमत् ।। ६.१११.२० ।।
श्लोक 20
तस्य हस्ताद्धतस्याशु कार्मुकं तत् ससायकम् ।निपपात सह प्राणैर्भ्रश्यमानस्य जीवितात् ।। ६.१११.२१ ।।
श्लोक 21
गतासुर्भीमवेगस्तु नैर्ऋतेन्द्रो महाद्युतिः ।पपात स्यन्दनाद्भूमौ वृत्रो वज्रहतो यथा ।। ६.१११.२२ ।।
श्लोक 22
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।हतनाथा भयत्रस्ताः सर्वतः सम्प्रदुद्रुवुः ।। ६.१११.२३ ।।
श्लोक 23
नर्दन्तश्चाभिपेतुस्तान् वानरा द्रुमयोधिनः ।। ६.१११.२४ ।।
श्लोक 24
दशग्रीववधं दृष्ट्वा विजयं राघवस्य च ।अर्दिता वानरैर्हृष्टैर्लङ्कामभ्यपतन् भयात् ।गताश्रयत्वात् करुणैर्बाष्पप्रस्रवणैर्मुखैः ।। ६.१११.२५ ।।
श्लोक 25
ततो विनेदुः संहृष्टा वानरा जितकाशिनः ।वदन्तो राघवजयं रावणस्य च तद्वधम् ।। ६.१११.२६ ।।
श्लोक 26
अथान्तरिक्षे व्यनदत् सौम्यस्त्रिदशदुन्दुभिः ।दिव्यगन्धवहस्तत्र मारुतः ससुखो ववौ ।। ६.१११.२७ ।।
श्लोक 27
निपपातान्तरिक्षाच्च पुष्पवृष्टिस्तदा भुवि ।किरन्ती राघवरथं दुरवापा मनोरमा ।। ६.१११.२८ ।।
श्लोक 28
राघवस्तवसंयुक्ता गगने ऽपि च शुश्रुवे ।साधु साध्विति वागग्र्या दैवतानां महात्मनाम् ।। ६.१११.२९ ।।
श्लोक 29
आविवेश महाहर्षो देवानां चारणैः सह ।रावणे निहते रौद्रे सर्वलोकभयङ्करे ।। ६.१११.३० ।।
श्लोक 30
ततः सकामं सुग्रीवमङ्गदं च महाबलम् ।चकार राघवः प्रीतो हत्वा राक्षसपुङ्गवम् ।। ६.१११.३१ ।।
श्लोक 31
ततः प्रजग्मुः प्रशमं मरुद्गणा दिशः प्रसेदुर्विमलं नभो ऽबवत् ।मही चकम्पे न हि मारुतो ववौ स्थिरप्रभश्चाप्यभवद्दिवाकरः ।। ६.१११.३२ ।।
श्लोक 32
ततस्तु सुग्रीवविभीषणादयः सुहृद्विशेषाः सहलक्ष्मणास्तदा ।समेत्य हृष्टा विजयेन राघवं रणे ऽभिरामं विधिना ह्यपूजयन् ।। ६.१११.३३ ।।
श्लोक 33
स तु निहतरिपुः स्थिरप्रतिज्ञः स्वजनबलाभिवृतो रणे रराज ।रघुकुलनृपनन्दनो महौजास्त्रिदशगणैरभिसंवृतो यथेन्द्रः ।। ६.१११.३४ ।।
श्लोक 34
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे एकादशोत्तरशततमः सर्गः ।। १११ ।।