वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 37
वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 37 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 1
नर वानर राजौ तौ स च वायु सुतः कपिः ।जाम्बवान् ऋक्ष राजसः च राक्षससः च विभीषणः ॥६-३७-१॥।।
श्लोक 2
अन्गदो वालि पुत्रसः च सौमित्रिः शरभः कपिः ।सुषेणः सह दायादो मैन्दो द्विविद;एव च ॥६-३७-२॥।।
श्लोक 3
गजो गव अक्षो कुमुदो नलो अथ पनसस् तथा ।अमित्र विषयम् प्राप्ताः समवेताः समर्थयन् ॥६-३७-३॥।।
श्लोक 4
इयम् सा लक्ष्यते लन्का पुरी रावण पालिता ।सासुर उरग गन्धर्वैर् अमरैर् अपि दुर्जया ॥६-३७-४॥।।
श्लोक 5
कार्य सिद्धिम् पुरस् क्Rत्य मन्त्रयध्वम् विनिर्णये ।नित्यम् सम्निहितो ह्य् अत्र रावणो राक्षस अधिपः ॥६-३७-५॥।।
श्लोक 6
तथा तेषु ब्रुवाणेषु रावण अवरजो अब्रवीत् ।वाक्यम् अग्राम्य पदवत् पुष्कल अर्थम् विभीषणः ॥६-३७-६॥।।
श्लोक 7
अनलः शरभसः चैव सम्पातिः प्रघसस् तथा ।गत्वा लन्काम् मम अमात्याः पुरीम् पुनर् इह आगताः ॥६-३७-७॥।।
श्लोक 8
भूत्वा शकुनयः सर्वे प्रविष्टासः च रिपोर् बलम् ।विधानम् विहितम् यच् च तद् द्Rष्ट्वा समुपस्थिताः ॥६-३७-८॥।।
श्लोक 9
सम्विधानम् यथा आहुस् ते रावणस्य दुरात्मनः ।राम तद् ब्रुवतः सर्वम् यथातथ्येन मे शृणु ॥६-३७-९॥।।
श्लोक 10
पूर्वम् प्रहस्तः सबलो द्वारम् आसाद्य तिष्ठति ।दक्षिणम् च महा वीर्यौ महा पार्श्व महा उदरौ ॥६-३७-१०॥।।
श्लोक 11
इन्द्रजित् पश्चिम द्वारम् राक्षसैर् बहुभिर् वृतः ।पट्टस असि धनुष्मद्भिः शूल मुद्गर पाणिभिः ॥६-३७-११॥।।
श्लोक 12
नाना प्रहरणैः शूरैर् आवृतो रावण आत्मजः ।राक्षसानाम् सहस्रैस् तु बहुभिः शस्त्र पाणिभिः ॥६-३७-१२॥।।
श्लोक 13
युक्तः परम सम्विग्नो राक्षसैर् बहुभिर् व्Rतः ।उत्तरम् नगर द्वारम् रावणः स्वयम् आस्थितः ॥६-३७-१३॥।।
श्लोक 14
विरूप अक्षस् तु महता शूल खड्ग धनुष्मता ।बलेन राक्षसैः सार्धम् मध्यमम् गुल्मम् आस्थितः ॥६-३७-१४॥।।
श्लोक 15
एतान् एवम् विधान् गुल्माम्ल् लन्कायाम् समुदीक्ष्य ते ।मामकाः सचिवाः सर्वे शीघ्रम् पुनर् इह आगताः ॥६-३७-१५॥।।
श्लोक 16
गजानाम् च सहस्रम् च रथानाम् अयुतम् पुरे ।हयानाम् अयुते द्वे च साग्र कोटी च रक्षसाम् ॥६-३७-१६॥।।
श्लोक 17
विक्रान्ता बलवन्तसः च सम्युगेष्व् आततायिनः ।इष्टा राक्षस राजस्य नित्यम् एते निशा चराः ॥६-३७-१७॥।।
श्लोक 18
एक एकस्य अत्र युद्ध अर्थे राक्षसस्य विशाम् पते ।परिवारः सहस्राणाम् सहस्रम् उपतिष्ठते ॥६-३७-१८॥।।
श्लोक 19
एताम् प्रवृत्तिम् लन्कायाम् मन्त्रि प्रोक्तम् विभीषणः ।रामम् कमल पत्र अक्षम् इदम् उत्तरम् अब्रवीत् ॥६-३७-१९॥।।
श्लोक 20
लङ्कायाम् सचिवैः रामाय प्रत्यवेदयत् ।रामं कमलपत्राक्षमिदमुत्तरमब्रवीत् ॥६-३७-२०॥।।
श्लोक 21
रावणावरजः श्रीमान् रामप्रियचिकीर्षया ।कुबेरम् तु यदा राम रावणः प्रत्ययुध्यत ॥६-३७-२१॥।।
श्लोक 22
षष्टिः शत सहस्राणि तदा निर्यान्ति राक्षसाः ।पराक्रमेण वीर्येण तेजसा सत्त्व गौरवात् ॥६-३७-२२॥।।
श्लोक 23
सदृशा यो अत्र दर्पेण रावणस्य दुरात्मनः ।अत्र मन्युर् न कर्तव्यो रोषये त्वाम् न भीषये ॥६-३७-२३॥।।
श्लोक 24
समर्थो ह्य् असि वीर्येण सुराणाम् अपि निग्रहे ।तद् भवाम्सः चतुर् अन्गेण बलेन महता वृतः ॥६-३७-२४॥।।
श्लोक 25
व्यूह्य इदम् वानर अनीकम् निर्मथिष्यसि रावणम् ।रावण अवरजे वाक्यम् एवम् ब्रुवति राघवः ॥६-३७-२५॥।।
श्लोक 26
शत्रूणाम् प्रतिघात अर्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ।पूर्व द्वारे तु लन्काया नीलो वानर पुम्गवः ॥६-३७-२६॥।।
श्लोक 27
प्रहस्तम् प्रतियोद्धा स्याद् वानरैर् बहुभिर् वृतः ।अन्गदो वालि पुत्रस् तु बलेन महता वृतः ॥६-३७-२७॥।।
श्लोक 28
दक्षिणे बाधताम् द्वारे महा पार्श्व महा उदरौ ।हनूमान् पश्चिम द्वारम् निपीड्य पवन आत्मजः ॥६-३७-२८॥।।
श्लोक 29
प्रविशत्व् अप्रमेय आत्मा बहुभिः कपिभिर् वृतः ।दैत्य दानव सम्घानाम् ऋषीणाम् च महात्मनाम् ॥६-३७-२९॥।।
श्लोक 30
विप्रकार प्रियः क्षुद्रो वर दान बल अन्वितः ।परिक्रामति यः सर्वाम्ल् लोकान् सम्तापयन् प्रजाः ॥६-३७-३०॥।।
श्लोक 31
तस्य अहम् राक्षस इन्द्रस्य स्वयम् एव वधे धृतः ।उत्तरम् नगर द्वारम् अहम् सौमित्रिणा सह ॥६-३७-३१॥।।
श्लोक 32
निपीड्य अभिप्रवेक्ष्यामि सबलो यत्र रावणः ।वानर इन्द्रसः च बलवान् ऋक्ष राजसः च जाम्बवान् ॥६-३७-३२॥।।
श्लोक 33
राक्षस इन्द्र अनुजसः चैव गुल्मे भवतु मध्यमे ।न च एव मानुषम् रूपम् कार्यम् हरिभिर् आहवे ॥६-३७-३३॥।।
श्लोक 34
एषा भवतु नः सम्ज्ना युद्धे अस्मिन् वानरे बले ।वानरा;एव निश्चिह्नम् स्व जने अस्मिन् भविष्यति ॥६-३७-३४॥।।
श्लोक 35
वयम् तु मानुषेण एव सप्त योत्स्यामहे परान् ।अहम् एव सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन महा ओजसा ॥६-३७-३५॥।।
श्लोक 36
आत्मना पन्चमसः च अयम् सखा मम विभीषणः ।स रामः कार्य सिद्ध्य् अर्थम् एवम् उक्त्वा विभीषणम् ॥६-३७-३६॥।।
श्लोक 37
सुवेल आरोहणे बुद्धिम् चकार मतिमान् मतिम् ।रमणीयतरम् दृष्ट्वा सुवेलस्य गिरेस्तट्म् ॥६-३७-३७॥।।
श्लोक 38
ततस् तु रामो महता बलेन ।प्रच्चाद्य सर्वाम् पृथिवीम् महात्मा ।प्रहृष्ट रूपो अभिजगाम लन्काम् ।कृत्वा मतिम् सो अरि वधे महात्मा ॥६-३७-३८॥