मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 77

वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 77 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

निकुम्भो भ्रातरं दृष्ट्वा सुग्रीवेण निपातितम्।प्रदहन्निव कोपेन वानरेन्द्रमवैक्षत ।। ६.७७.१ ।।

श्लोक 2

ततः स्रग्दामसन्नद्धं दत्तपञ्चाङ्गुलं शुभम्।आददे परिघं वीरो नगेन्द्रशिखरोपमम् ।। ६.७७.२ ।।

श्लोक 3

हेमपट्टपरिक्षिप्तं वज्रविद्रुमभूषितम्।यमदण्डोपमं भीमं रक्षसां भयनाशनम् ।। ६.७७.३ ।।

श्लोक 4

तमाविध्य महातेजाः शक्रध्वजसमं तदा।विननाद विवृत्तास्यो निकुम्भो भीम विक्रमः ।। ६.७७.४ ।।

श्लोक 5

उरोगतेन निष्केण भुजस्थैरङ्गदैरपि।कुण्डलाभ्यां च चित्राभ्यां मालया च विचित्रया ।। ६.७७.५ ।।

श्लोक 6

निकुम्भो भूषणैर्भाति तेन स्म परिघेण च।यथेन्द्रधनुषा मेघः सविद्युत् स्तनयित्नुमान् ।। ६.७७.६ ।।

श्लोक 7

परिघाग्रेण पुस्फोट वातग्रन्थिर्महात्मनः।प्रजज्वाल सघोषश्च विधूम इव पावकः ।। ६.७७.७ ।।

श्लोक 8

नगर्या विटपावत्या गन्धर्वभवनोत्तमैः।सह चैवामरावत्या सर्वैश्च भवनैः सह ।। ६.७७.८ ।।

श्लोक 9

सतारग्रहनक्षत्रं सचन्द्रं समहाग्रहम्।निकुम्भपरिघाघूर्णं भ्रमतीव नभस्स्थलम् ।। ६.७७.९ ।।

श्लोक 10

दुरासदश्च सञ्जज्ञे परिघाभरणप्रभः।कपीनां स निकुम्भाग्निर्युगान्ताग्निरिवोत्थितः ।। ६.७७.१० ।।

श्लोक 11

राक्षसा वानराश्चापि न शेकुः स्पन्दितुं भयात्।हनुमांस्तु विवृत्योरस्तस्थौ प्रमुखतो बली ।। ६.७७.११ ।।

श्लोक 12

परिघोपमबाहुस्तु परिघं भास्करप्रभम्।बली बलवतस्तस्य पातयामास वक्षसि ।। ६.७७.१२ ।।

श्लोक 13

स्थिरे तस्योरसि व्यूढे परिघः शतधा कृतः।विशीर्यमाणः सहसा उल्काशतमिवाम्बरे ।। ६.७७.१३ ।।

श्लोक 14

स तु तेन प्रहारेण विचचाल महाकपिः।परिघेण समाधूतो यथाभूमिचले ऽचलः ।। ६.७७.१४ ।।

श्लोक 15

स तदा ऽभिहतस्तेन हनुमान् प्लवगोत्तमः।मुष्टिं संवर्तयामास बलेनातिमहाबलः ।। ६.७७.१५ ।।

श्लोक 16

तमुद्यम्य महातेजा निकुम्भोरसि वीर्यवान्।अभिचिक्षेप वेगेन वेगवान् वायुविक्रमः ।। ६.७७.१६ ।।

श्लोक 17

ततः पुस्फोट चर्मास्य प्रसुस्राव च शोणितम्।मुष्टिना तेन सञ्जज्ञे ज्वाला विद्युदिवोत्थिता ।। ६.७७.१७ ।।

श्लोक 18

स तु तेन प्रहारेण निकुम्भो विचचाल ह।स्वस्थश्चापि निजग्राह हनुमन्तं महाबलम् ।। ६.७७.१८ ।।

श्लोक 19

विचुक्रुशुस्तदा सङ्ख्ये भीमं लङ्कानिवासिनः।निकुम्भेनोद्यतं दृष्ट्वा हनुमन्तं महाबलम् ।। ६.७७.१९ ।।

श्लोक 20

स तदा ह्रियमाणो ऽपि कुम्भकर्णात्मजेन ह।आजघानानिलसुतो वज्रकल्पेन मुष्टिना ।। ६.७७.२० ।।

श्लोक 21

आत्मानं मोचयित्वा ऽथ क्षितावभ्यवपद्यत।हनुमानुन्ममाथाशु निकुम्भं मारुतात्मजः ।। ६.७७.२१ ।।

श्लोक 22

निक्षिप्य परमायत्तो निकुम्भं निष्पिपेष ह।उत्पत्य चास्य वेगेन पपातोरसि वीर्यवान् ।। ६.७७.२२ ।।

श्लोक 23

परिगृह्य च बाहुभ्यां परिवृत्य शिरोधराम्।उत्पाटयामास शिरो भैरवं नदतो महत् ।। ६.७७.२३ ।।

श्लोक 24

अथ विनदति सादिते निकुम्भे पवनसुतेन रणे बभूव युद्धम्।दशरथसुतराक्षसेन्द्रसून्वोर्भृशतरमागतरोषयोः सुभीमम् ।। ६.७७.२४ ।।

श्लोक 25

व्यपेते तु जीवे निकुम्भस्य हृष्टा विनेदुः प्लवङ्गा दिशः सस्वनुश्च।चचालेव चोर्वी पफालेव च द्यौर्भयं राक्षसानां बलं चाविवेश ।। ६.७७.२५ ।।

श्लोक 26

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे सप्तसप्ततितमः सर्गः ।। ७७ ।।

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ