वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 84
वाल्मीकि रामायण युद्धकाण्ड सर्ग 84 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 1
राममाश्वासयाने तु लक्ष्मणे भ्रातृवत्सले।निक्षिप्य गुल्मान् स्वस्थाने तत्रागच्छद्विभीषणः ।। ६.८४.१ ।।
श्लोक 2
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिः सचिवैर्वृतः।नीलाञ्जनचयाकारैर्मातङ्गैरिव यूथपः ।। ६.८४.२ ।।
श्लोक 3
सो ऽभिगम्य महात्मानं राघवं शोकलालसम्।वानरांश्चैव ददृशे बाष्पपर्याकुलेक्षणान् ।। ६.८४.३ ।।
श्लोक 4
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम्।ददर्श मोहमापन्नं लक्ष्मणस्याङ्कमाश्रितम् ।। ६.८४.४ ।।
श्लोक 5
व्रीडितं शोकसन्तप्तं दृष्ट्वा रामं विभीषणः।अन्तर्दुःखेन दीनात्मा किमेतदिति सो ऽब्रवीत् ।। ६.८४.५ ।।
श्लोक 6
विभीषणमुखं दृष्ट्वा सुग्रीवं तांश्च वानरान्।लक्ष्मणोवाच मन्दार्थमिदं बाष्पपरिप्लुतः ।। ६.८४.६ ।।
श्लोक 7
हतामिन्द्रजिता सीतामिह श्रुत्वैव राघवः।हनुमद्वचनात् सौम्य ततो मोहमुपागतः ।। ६.८४.७ ।।
श्लोक 8
कथयन्तं तु सौमित्रिं सन्निवार्य विभीषणः ।। ६.८४.८ ।।
श्लोक 9
मनुजेन्द्रार्तरूपेण यदुक्तं च हनूमता।तदयुक्तमहं मन्ये सागरस्येव शोषणम् ।। ६.८४.९ ।।
श्लोक 10
अभिप्रायं तु जानामि रावणस्य दुरात्मनः।सीतां प्रति महाबाहो न च घातं करिष्यति ।। ६.८४.१० ।।
श्लोक 11
याच्यमानस्तु बहुशो मया हितचिकीर्षुणा।वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत् कृतवान् वचः ।। ६.८४.११ ।।
श्लोक 12
नैव साम्ना न दानेन न भेदेन कुतो युधा।सा द्रुष्टुमपि शक्येत नैव चान्येन केनचित् ।। ६.८४.१२ ।।
श्लोक 13
वानरान् मोहयित्वा तु प्रतियातः स राक्षसः।चैत्यं निकुम्भिलां नाम यत्र होमं करिष्यति ।। ६.८४.१३ ।।
श्लोक 14
हुतवानुपयातो हि देवैरपि सवासवैः।दुराधर्षो भवत्येव सङ्ग्रामे रावणात्मजः ।। ६.८४.१४ ।।
श्लोक 15
तेन मोहयता नूनमेषा माया प्रयोजिता।विघ्नमन्विच्छता तत्र वानराणां पराक्रमे ।। ६.८४.१५ ।।
श्लोक 16
ससैन्यास्तत्र गच्छामो यावत्तन्न समाप्यते।त्यजेमं नरशार्दूल मिथ्यासन्तापमागतम्।सीदते हि बलं सर्वं दृष्ट्वा त्वां शोककर्शितम् ।। ६.८४.१६ ।।
श्लोक 17
इह त्वं स्वस्थहृदयस्तिष्ठ सत्त्वसमुच्छ्रितः।लक्ष्मणं प्रेषयास्माभिः सह सैन्यानुकर्षिभिः ।। ६.८४.१७ ।।
श्लोक 18
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः।त्याजयिष्यति तत् कर्म ततो वध्यो भविष्यति ।। ६.८४.१८ ।।
श्लोक 19
तस्यैते निशितास्तीक्ष्णाः पत्रिपत्राङ्गवाजिनः।पतत्रिण इवासौम्याः शराः पास्यन्ति शोणितम् ।। ६.८४.१९ ।।
श्लोक 20
तं सन्दिश महावाहो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।राक्षसस्य विनाशाय वज्रं वज्रधरो यथा ।। ६.८४.२० ।।
श्लोक 21
मनुजवर न कालविप्रकर्षो रिपुनिधनं प्रति यत् क्षमो ऽद्य कर्तुम्।त्वमति सृज रिपोर्वधाय वाणीममररिपोर्मथने यथा महेन्द्रः ।। ६.८४.२१ ।।
श्लोक 22
समाप्तकर्मा हि स राक्षसाधिपो भवत्यदृस्यः समरे सुरासुरैः।युयुत्सता तेन समाप्तकर्मणा भवेत् सुराणामपि संशयो महान् ।। ६.८४.२२ ।।
श्लोक 23
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे चतुरशीतितमः सर्गः ।। ८४ ।।