मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण उत्तरकाण्ड सर्ग 28

वाल्मीकि रामायण उत्तरकाण्ड सर्ग 28 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

सुमालिनं हतं दृष्ट्वा वसुना भस्मसात्कृतम् ।स्वसैन्यं विद्रुतं चापि लक्षयित्वा ऽर्दितं सुरैः ।। ७.२८.१ ॥

श्लोक 2

ततः स बलवान्क्रुद्धो रावणस्य सुतस्तदा ।निवर्त्य राक्षसान्सर्वान्मेघनादो व्यवस्थितः ।। ७.२८.२ ॥

श्लोक 3

सुरथेनाग्निवर्णेन कामगेन महारथः ।अभिदुद्राव सेनां तां वनान्यग्निरिव ज्वलन् ।। ७.२८.३ ॥

श्लोक 4

ततः प्रविशतस्तस्य विविधायुधधारिणः ।विदुद्रुवुर्दिशः सर्वा दर्शनादेव देवताः ।। ७.२८.४ ॥

श्लोक 5

न बभूव तदा कश्चिद्युयुत्सोरस्य सम्मुखे ।सर्वानाविद्ध्य वित्रस्तांस्ततः शक्रो ऽब्रवीत्सुरान् ।। ७.२८.५ ॥

श्लोक 6

न भेतव्यं न गन्तव्यं निवर्तध्वं रणे सुराः ।एष गच्छति पुत्रो मे युद्धार्थमपराजितः ।। ७.२८.६ ॥

श्लोक 7

ततः शक्रसुतो देवो जयन्त इति विश्रुतः ।रथेनाद्भुतकल्पेन सङ्ग्रामे सो ऽभ्यवर्तत ।। ७.२८.७ ॥

श्लोक 8

ततस्ते त्रिदशाः सर्वे परिवार्य शचीसुतम् ।रावणस्य सुतं युद्धे समासाद्य प्रजघ्निरे ।। ७.२८.८ ॥

श्लोक 9

तेषां युद्धं समभवत्सदृशं देवरक्षसाम् ।महेन्द्रस्य च पुत्रस्य राक्षसेन्द्रसुतस्य च ।। ७.२८.९ ॥

श्लोक 10

ततो मातलिपुत्रे तु गोमुखे राक्षसात्मजः ।सारथौ पातयामास शरान्कनकभूषणान् ।। ७.२८.१० ॥

श्लोक 11

शचीसुतश्चापि तथा जयन्तस्तस्य सारथिम् ।तं चापि रावणिः क्रुद्धः समन्तात्प्रत्यविध्यत ।। ७.२८.११ ॥

श्लोक 12

स हि क्रोधसमाविष्टो बली विस्फारितेक्षणः ।रावणिः शक्रतनयं शरवर्षैरवाकिरत् ।। ७.२८.१२ ॥

श्लोक 13

ततो नानाप्रहरणाञ्छितधारान्सहस्रशः ।पातयामास सङ्क्रुद्धः सुरसैन्येषु रावणिः ।। ७.२८.१३ ॥

श्लोक 14

शतघ्नीमुसलप्रासगदाखड्गपरश्वधान् ।महान्ति गिरिशृङ्गाणि पातयामास रावणिः ।। ७.२८.१४ ॥

श्लोक 15

ततः प्रव्यथिता लोकाः सञ्जज्ञे च तमो ऽभवत् ।तस्य रावणपुत्रस्य शत्रुसैन्यानि निघ्नतः ।। ७.२८.१५ ॥

श्लोक 16

ततस्तद्दैवतबलं समन्तात्तं शचीसुतम् ।बहुप्रकारमस्वस्थमभवच्छरपीडितम् ।। ७.२८.१६ ॥

श्लोक 17

नाभ्यजानन्त चान्योन्यं रक्षो वा देवता ऽथवा ।तत्र तत्र विपर्यस्तं समन्तात्परिधावति ।। ७.२८.१७ ॥

श्लोक 18

देवा देवान्निजघ्नुस्ते राक्षसान्राक्षसास्तथा ।सम्मूढास्तमसाच्छन्ना व्यद्रवन्नपरे तथा ।। ७.२८.१८ ॥

श्लोक 19

एतस्मिन्नन्तरे वीरः पुलोमा नाम वीर्यवान् ।दैत्येन्द्रस्तेन सङ्गृह्य शचीपुत्रो ऽपवाहितः ।। ७.२८.१९ ॥

श्लोक 20

सङ्गृह्य तं तु दौहित्रं प्रविष्टः सागरं तदा ।आर्यकः स हि तस्यासीत्पुलोमा येन सा शची ।। ७.२८.२० ॥

श्लोक 21

ज्ञात्वा प्रणाशं तु तदा जयन्तस्याथ देवताः ।अप्रहृष्टास्ततः सर्वा व्यथिताः सम्प्रदुद्रुवुः ।। ७.२८.२१ ॥

श्लोक 22

रावणिस्त्वथ सङ्क्रुद्धो बलैः परिवृतः स्वकैः ।अभ्यधावत देवांस्तान्मुमोच च महास्वनम् ।। ७.२८.२२ ॥

श्लोक 23

दृष्ट्वा प्रणाशं पुत्रस्य दैवतेषु च विद्रुतम् ।मातलिं चाह देवेशो रथः समुपनीयताम् ।। ७.२८.२३ ॥

श्लोक 24

स तु दिव्यो महाभीमः सज्ज एव महारथः ।उपस्थितो मातलिना वाह्यमानो महाजवः ।। ७.२८.२४ ॥

श्लोक 25

ततो मेघा रथे तस्मिंस्तडित्त्वन्तो महाबलाः ।अग्रतो वायुचपला नेदुः परमनिःस्वनाः ।। ७.२८.२५ ॥

श्लोक 26

नानावाद्यानि वाद्यन्त गन्धर्वाश्च समाहिताः ।ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा निर्याते त्रिदशेश्वरे ।। ७.२८.२६ ॥

श्लोक 27

रुद्रैर्वसुभिरादित्यैस्साध्यैश्च समरुद्गणैः ।वृतो नानाप्रहरणैर्निर्ययौ त्रिदशाधिपः ।। ७.२८.२७ ॥

श्लोक 28

निर्गच्छतस्तु शक्रस्य परुषं पवनो ववौ ।भास्करो निष्प्रभश्चासीन्महोल्काश्च प्रपेदिरे ।। ७.२८.२८ ॥

श्लोक 29

एतस्मिन्नन्तरे शूरो दशग्रीवः प्रतापवान् ।आरुरोह रथं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा ।। ७.२८.२९ ॥

श्लोक 30

पन्नगैः सुमहाकार्यैर्वेष्टितं रोमहर्षणैः ।तेषां निःश्वासवातेन प्रदीप्तमिव संयुगे ।। ७.२८.३० ॥

श्लोक 31

दैत्यैर्निशाचरैश्चैव स रथः परिवारितः ।समराभिमुखो दैत्यो महेन्द्रं सो ऽभ्यवर्तत ।। ७.२८.३१ ॥

श्लोक 32

पुत्रं तं वारयित्वा तु स्वयमेव व्यवस्थितः ।सो ऽपि युद्धाद्विनिष्क्रम्य रावणिः समुपाविशत् ।। ७.२८.३२ ॥

श्लोक 33

ततो युद्धं प्रवृत्तं तु सुराणां राक्षसैः सह ।शस्त्राणि वर्षतां घोरं मेघानामिव संयुगे ।। ७.२८.३३ ॥

श्लोक 34

कुम्भकर्णस्तु दुष्टात्मा नानाप्रहरणोद्यतः ।नाज्ञायत तदा युद्धे सह केनाप्ययुध्यत ।। ७.२८.३४ ॥

श्लोक 35

दन्तैः भुजाभ्यां पद्मां च शक्तितोमरसायकैः ।येन केनैव संरब्धस्ताडयामास वै सुरान् ।। ७.२८.३५ ॥

श्लोक 36

ततो रुद्रैर्महाघोरैः सङ्गम्याथ निशाचरः ।प्रयुद्धस्तैश्च सङ्ग्रामे क्षतः शस्त्रैर्निरन्तरम् ।। ७.२८.३६ ॥

श्लोक 37

बभौ शस्त्राचिततनुः कुम्भकर्णः क्षरन्नसृक् ।विद्युत्स्तनितनिर्घोषो धारवानिव तोयदः ।। ७.२८.३७ ॥

श्लोक 38

ततस्तद्राक्षसं सैन्यं प्रयुद्धं समरुद्गणैः ।रणे विद्रावितं सर्वं नानाप्रहरणैः शितैः ।। ७.२८.३८ ॥

श्लोक 39

केचिद्विनिहताः कृत्ताश्चेष्टन्ति स्म महीतले ।वाहनेष्ववसक्ताश्च स्थिता एवापरे रणे ।। ७.२८.३९ ॥

श्लोक 40

रथान्नागान्खरानुष्ट्रान्पन्नगांस्तुरगान् रणे ।शिंशुमारान्वराहांश्च पिशाचवदनान्तथा ।। ७.२८.४० ॥

श्लोक 41

तान्समालिङ्ग्य बाहुभ्यां विष्टब्धाः केचिदुच्छ्रुताः ।देवैस्तु शस्त्रसम्भिन्ना मम्रिरे च निशाचराः ।। ७.२८.४१ ॥

श्लोक 42

चित्रकर्म इवाभाति स तेषां रणसम्प्लवः ।निहतानां प्रमत्तानां राक्षसानां महीतले ।। ७.२८.४२ ॥

श्लोक 43

शोणितोदकनिष्पन्दकङ्कगृध्रसमाकुला ।प्रवृत्ता संयुगमुखे शस्त्रग्राहवती नदी ।। ७.२८.४३ ॥

श्लोक 44

एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो दशग्रीवः प्रतापवान् ।निरीक्ष्य तद्बलं कृत्स्नं दैवतैर्विनिपातितम् ।। ७.२८.४४ ॥

श्लोक 45

स तं प्रति विगाह्याशु प्रवृद्धं सैन्यसागरम् ।त्रिदशान्समरे निघ्नञ्छक्रमेवाभ्यवर्तत ।। ७.२८.४५ ॥

श्लोक 46

आगाच्छक्रो महच्चापं विस्फार्य सुमहास्वनम् ।यस्य विस्फारघोषेण स्तनन्ति स्म दिशो दश ।। ७.२८.४६ ॥

श्लोक 47

तद्विकृष्य महच्चापमिन्द्रो रावणमूर्धनि ।निपातयामास शरान्पावकादित्यवर्चसः ।। ७.२८.४७ ॥

श्लोक 48

तथैव च महाबाहुर्दशग्रीवो व्यवस्थितः ।शक्रं कार्मुकविभ्रष्टैः शरवर्षैरवाकिरत् ।। ७.२८.४८ ॥

श्लोक 49

प्रयुध्यतोरथ तयोर्बाणवर्षैः समन्ततः ।न ज्ञायते तदा किञ्चित्सर्वं हि तमसा वृतम् ।। ७.२८.४९ ।।

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ