वाल्मीकि रामायण उत्तरकाण्ड सर्ग 42
वाल्मीकि रामायण उत्तरकाण्ड सर्ग 42 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 1
स विसृज्य ततो रामः पुष्पकं हेमभूषितम् ।प्रविवेश महाबाहुरशोकवनिकां तदा ।। ७.४२.१ ॥
श्लोक 2
चन्दनागुरुचूतैश्च तुङ्गकालेयकैरपि ।देवदारुवनैश्चापि समन्तादुपशोभिताम् ।। ७.४२.२ ॥
श्लोक 3
चम्पकाशोकपुन्नागमधूकपनसासनैः ।शोभितां पारिजातैश्च विधूमज्वलनप्रभैः ।। ७.४२.३ ॥
श्लोक 4
लोध्रनीपार्जुनैर्नागैः सप्तपर्णातिमुक्तकैः ।मन्दारकदलीगुल्मलताजालसमावृताम् ।। ७.४२.४ ॥
श्लोक 5
प्रियङ्गुभिः कदम्बैश्च तथा च वकुलैरपि ।जम्बूभिर्दाडिमैश्चैव कोविदारैश्च शोभिताम् ।। ७.४२.५ ॥
श्लोक 6
सर्वदा कुसुमै रम्यैः फलवद्भिर्मनोरमैः ।दिव्यगन्धरसोपेतैस्तरुणाङ्कुरपल्लवैः ।। ७.४२.६ ॥
श्लोक 7
तथैव तरुभिर्दिव्यैः शिल्पिभिः परिकल्पितैः ।चारुपल्लवपुष्पाढ्यैर्मत्तभ्रमरसङ्कुलैः ।। ७.४२.७ ॥
श्लोक 8
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च नानावर्णैश्च पक्षिभिः ।शोभितां शतशश्चित्रां चूतवृक्षावतंसकैः ।। ७.४२.८ ॥
श्लोक 9
शातकुम्भनिभाः केचित्केचिदग्निशिखोपमाः ।नीलाञ्जननिभाश्चान्ये भान्ति तत्रत्यपादपाः ।। ७.४२.९ ॥
श्लोक 10
सुरभीणि च पुष्पाणि माल्यानि विविधानि च ।दीर्घिका विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा ।। ७.४२.१० ॥
श्लोक 11
माणिक्यकृतसोपानाः स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः ।फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः ।। ७.४२.११ ॥
श्लोक 12
दात्यूहशुकसङ्घुष्टा हंससारसनादिताः ।तरुभिः पुष्पवद्भिश्च तीरजैरुपशोभिताः ।। ७.४२.१२ ॥
श्लोक 13
प्राकारैर्विविधाकारैः शोभिताश्च शिलातलैः ।तत्रैव च वनोद्देशे वैडूर्यमणिसन्निभैः ।। ७.४२.१३ ॥
श्लोक 14
शाद्वलैः परमोपेतां पुष्पितद्रुमकाननाम् ।तत्र सङ्घर्षजातानां वृक्षाणां पुष्पशालिनाम् ।। ७.४२.१४ ॥
श्लोक 15
प्रस्तराः पुष्पशबला नभस्तारागणैरिव ।नन्दनं हि यथेन्द्रस्य ब्राह्मं चैत्ररथं यथा ।तथाभूतं हि रामस्य काननं सन्निवेशनम् ।। ७.४२.१५ ॥
श्लोक 16
बह्वासनगृहोपेतां लतागृहसमावृताम् ।अशोकवनिकां स्फीतां प्रविश्य रघुनन्दनः ।। ७.४२.१६ ॥
श्लोक 17
आसने च शुभाकारे पुष्पप्रकरभूषिते ।कुशास्तरणसंस्तीर्णे रामः सन्निषसाद ह ।। ७.४२.१७ ॥
श्लोक 18
सीतामादायं हस्तेन मधुमैरेयकं शुचि ।पाययामास काकुत्स्थः शचीमिव पुरन्दरः ।। ७.४२.१८ ॥
श्लोक 19
मांसानि च समृष्टानि फलानि विविधानि च ।रामस्याभ्यवहारार्थं किङ्करास्तूर्णमाहरन् ।। ७.४२.१९ ॥
श्लोक 20
उपानृत्यंश्च राजानं नृत्यगीतविशारदाः ।बालाश्च रूपवत्यश्च स्त्रियः पानवशानुगाः ।। ७.४२.२० ॥
श्लोक 21
मनोभिरामा रामास्ता रामो रमयतां वरः ।रमयामास धर्मात्मा नित्यं परमभूषितः ।। ७.४२.२१ ॥
श्लोक 22
स तया सीतया सार्धमासीनो विरराज ह ।अरुन्धत्या सहासीनो वसिष्ठ इव तेजसा ।। ७.४२.२२ ॥
श्लोक 23
एवं रामो मुदा युक्तः सीतां सुरसुतोपमाम् ।रमयामास वैदेहीमहन्यहनि देववत् ।। ७.४२.२३ ॥
श्लोक 24
तथा तयोर्विहरतोः सीताराघवयोश्चिरम् ।अत्यक्रामच्छुभः कालः शैशिरो भोगदः सदा ।। ७.४२.२४ ॥
श्लोक 25
दशवर्षसहस्राणि गतानि सुमहात्मनोः ।प्राप्तयोर्विविधान्भोगानतीतः शिशिरागमः ।। ७.४२.२५ ॥
श्लोक 26
पूर्वाह्णे धर्मकार्याणि कृत्वा धर्मेण धर्मवित् ।शेषं दिवसभागार्धमन्तःपुरगतो ऽभवत् ।। ७.४२.२६ ॥
श्लोक 27
सीतापि देवकार्याणि कृत्वा पौर्वाह्णिकानि वै ।श्वश्रूणामकरोत्पूजां सर्वासामविशेषतः ।। ७.४२.२७ ॥
श्लोक 28
अभ्यगच्छत्ततो रामं विचित्राभरणाम्बरा ।त्रिविष्टपे सहस्राक्षमुपविष्टं यथा शची ।। ७.४२.२८ ॥
श्लोक 29
दृष्ट्वा तु राघवः पत्नीं कल्याणेन समन्विताम् ।प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ।। ७.४२.२९ ॥
श्लोक 30
अब्रवीच्च वरारोहां सीतां सुरसुतोपमाम् ।अपत्यलाभो वैदेहि त्वयि मे समुपस्थितः ।। ७.४२.३० ॥
श्लोक 31
किमिच्छसि वरारोहे कामः किं क्रियतां तव ।। ७.४२.३१ ॥
श्लोक 32
स्मितं कृत्वा तु वैदेही रामं वाक्यमथाब्रवीत् ।तपोवनानि पुण्यानि द्रष्टुमिच्छामि राघव ।। ७.४२.३२ ॥
श्लोक 33
गङ्गातीरोपविष्टानामृषीणामुग्रतेजसाम् ।फलमूलाशिनां देव पादमूलेषु वर्तितुम् ।। ७.४२.३३ ॥
श्लोक 34
एष मे परमः कामो यन्मूलफलभोजिनाम् ।अप्येकरात्रं काकुत्स्थ निवसेयं तपोवने ।। ७.४२.३४ ॥
श्लोक 35
तथेति च प्रतिज्ञातं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।विस्रब्धा भव वैदेहि श्वो गमिष्यस्यसंशयम् ।। ७.४२.३५ ॥
श्लोक 36
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो मैथिलीं जनकात्मजाम् ।मध्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम सुहृद्वृतः ।। ७.४२.३६ ।।