वाल्मीकि रामायण उत्तरकाण्ड सर्ग 50
वाल्मीकि रामायण उत्तरकाण्ड सर्ग 50 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 1
दृष्ट्वा तु मैथिलीं सीतामाश्रमे सम्प्रवेशिताम् ।सन्तापमगमद्घोरं लक्ष्मणो दीनचेतनः ।। ७.५०.१ ॥
श्लोक 2
अब्रवीच्च महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रसारथिम् ।सीतासन्तापजं दुःखं पश्य रामस्य सारथे ।। ७.५०.२ ॥
श्लोक 3
ततो दुःखतरं किं नु राघवस्य भविष्यति ।पत्नीं शुद्धसमाचारां विसृज्य जनकात्मजाम् ।। ७.५०.३ ॥
श्लोक 4
व्यक्तं दैवादहं मन्ये राघवस्य विना भवम् ।वैदेह्या सारथे नित्यं दैवं हि दुरतिक्रमम् ।। ७.५०.४ ॥
श्लोक 5
यो हि देवान्सगन्धर्वानसुरान्सह राक्षसैः ।निहन्याद्राघवः क्रुद्धः स दैवमनुवर्तते ।। ७.५०.५ ॥
श्लोक 6
पुरा रामः पितुर्वाक्याद्दण्डके विजने वने ।उषित्वा नव वर्षाणि पञ्च चैव महावने ।। ७.५०.६ ॥
श्लोक 7
ततो दुःखतरं भूयः सीताया विप्रवासनम् ।पौराणां वचनं श्रुत्वा नृशंसं प्रतिभाति मे ।। ७.५०.७ ॥
श्लोक 8
को नु धर्माश्रयः सूत कर्मण्यस्मिन्यशोहरे ।मैथिलीं प्रतिसम्प्राप्तः पौरैर्हीनार्थवादिभिः ।। ७.५०.८ ॥
श्लोक 9
एता वाचो बहुविधाः श्रुत्वा लक्ष्मणभाषिताः ।सुमन्त्रः श्रद्धया प्राज्ञो वाक्यमेतदुवाच ह ।। ७.५०.९ ॥
श्लोक 10
न सन्तापस्त्वया कार्यः सौमित्रे मैथिलीं प्रति ।दृष्टमेतत्पुरा विप्रैः पितुस्ते लक्ष्मणाग्रतः ।। ७.५०.१० ॥
श्लोक 11
भविष्यति दृढं रामो दुःखप्रायो ऽपि सौख्यभाक् ।प्राप्स्यते च महाबाहुर्विप्रयोगं प्रियैर्ध्रुवम् ।। ७.५०.११ ॥
श्लोक 12
त्वां चैव मैथिलीं चैव शत्रुघ्नभरतावुभौ ।सन्त्यजिष्यति धर्मात्मा कालेन महता महान् ।। ७.५०.१२ ॥
श्लोक 13
इदं त्वयि न वक्तव्यं सौमित्रे भरते ऽपि वा ।राज्ञा वो व्याहृतं वाक्यं दुर्वासा यदुवाच ह ।। ७.५०.१३ ॥
श्लोक 14
महाजनसमीपे च मम चैव नरर्षभ ।ऋषिणा व्याहृतं वाक्यं वसिष्ठस्य च सन्निधौ ।। ७.५०.१४ ॥
श्लोक 15
ऋषेस्तु वचनं श्रुत्वा मामाह पुरुषर्षभः ।सूत न क्वचिदेवं ते वक्तव्यं जनसन्निधौ ।। ७.५०.१५ ॥
श्लोक 16
तस्याहं लोकपालस्य वाक्यं तत्सुसमाहितः ।नैव जात्वनृतं कार्यमिति मे सौम्य दर्शनम् ।। ७.५०.१६ ॥
श्लोक 17
सर्वथैव न वक्तव्यं मया सौम्य तवाग्रतः ।यदि ते श्रवणे श्रद्धा श्रूयतां रघुनन्दन ।। ७.५०.१७ ॥
श्लोक 18
यद्यप्यहं नरेन्द्रेण रहस्यं श्रावितः पुरा ।तथाप्युदाहरिष्यामि दैवं हि दुरतिक्रमम् ।। ७.५०.१८ ॥
श्लोक 19
येनेदमीदृशं प्राप्तं दुःखं शोकसमन्वितम् ।न त्वया भरते वाच्यं शत्रुघ्नस्यापि सन्निधौ ।। ७.५०.१९ ॥
श्लोक 20
तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य गम्भीरार्थपदं महत् ।तथ्यं ब्रूहीति सौमित्रिः सूतं वाक्यमथाब्रवीत् ।। ७.५०.२० ।।