श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 29
श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 29 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 3.29.1
लक्षणं महद्आदीनां प्रकृतेः पुरुषस्य च । स्वरूपं लक्ष्यते ऽमीषां येन तत्पारमार्थिकम् ॥ 1 ॥
श्लोक 3.29.2
यथा साङ्ख्येषु कथितं यन्मूलं तत् प्रचक्षते । भक्तियोगस्य मे मार्गं ब्रूहि विस्तरशः प्रभो ॥ 2 ॥
श्लोक 3.29.3
विरागो येन पुरुषो भगवन् सर्वतो भवेत् । आचक्ष्व जीवलोकस्य विविधा मम संसृतीः ॥ 3 ॥
श्लोक 3.29.4
कालस्येश्वररूपस्य परेषां च परस्य ते । स्वरूपं बत कुर्वन्ति यद्धेतोः कुशलं जनाः ॥ 4 ॥
श्लोक 3.29.5
लोकस्य मिथ्याभिमतेर् अचक्षुषश् चिरं प्रसुप्तस्य तमस्य् अनाश्रये । श्रान्तस्य कर्मस्व् अनुविद्धया धिया त्वम् आविरासीः किल योगभास्करः ॥ 5 ॥
श्लोक 3.29.6
इति मातुर् वचः श्लक्ष्णं प्रतिनन्द्य महामुनिः । आबभाषे कुरुश्रेष्ठ प्रीतस् तां करुणार्दितः ॥ 6 ॥
श्लोक 3.29.7
भक्तियोगो बहुविधो मार्गैर् भामिनि भाव्यते । स्वभावगुणमार्गेण पुंसां भावो विभिद्यते ॥ 7 ॥
श्लोक 3.29.8
अभिसन्धाय यो हिंसां दम्भं मात्सर्यम् एव वा । संरम्भी भिन्नदृग् भावं मयि कुर्यात् स तामसः ॥ 8 ॥
श्लोक 3.29.9
विषयान् अभिसन्धाय यश ऐश्वर्यम् एव वा । अर्चादाव् अर्चयेद् यो मां पृथग्भावः स राजसः ॥ 9 ॥
श्लोक 3.29.10
कर्मनिर्हारम् उद्दिश्य परस्मिन् वा तद्अर्पणम् । यजेद् यष्टव्यम् इति वा पृथग्भावः स सात्त्विकः ॥ 10 ॥
श्लोक 3.29.11
मद्गुणश्रुतिमात्रेण मयि सर्वगुहाशये । मनोगतिर् अविच्छिन्ना यथा गङ्गाम्भसो ऽम्बुधौ ॥ 11 ॥
श्लोक 3.29.12
लक्षणं भक्तियोगस्य निर्गुणस्य ह्य् उदाहृतम् । अहैतुक्य् अव्यवहिता या भक्तिः पुरुषोत्तमे ॥ 12 ॥
श्लोक 3.29.13
सालोक्यसार्ष्टिसामीप्यसारूप्यैकत्वम् अप्य् उत । दीयमानं न गृह्णन्ति विना मत्सेवनं जनाः ॥ 13 ॥
श्लोक 3.29.14
स एव भक्तियोगाख्य आत्यन्तिक उदाहृतः । येनातिव्रज्य त्रिगुणं मद्भावायोपपद्यते ॥ 14 ॥
श्लोक 3.29.15
निषेवितेनानिमित्तेन स्वधर्मेण महीयसा । क्रियायोगेन शस्तेन नातिहिंस्रेण नित्यशः ॥ 15 ॥
श्लोक 3.29.16
मद्धिष्ण्यदर्शनस्पर्शपूजास्तुत्य्अभिवन्दनैः । भूतेषु मद्भावनया सत्त्वेनासङ्गमेन च ॥ 16 ॥
श्लोक 3.29.17
महतां बहुमानेन दीनानाम् अनुकम्पया । मैत्र्या चैवात्मतुल्येषु यमेन नियमेन च ॥ 17 ॥
श्लोक 3.29.18
आध्यात्मिकानुश्रवणान् नामसङ्कीर्तनाच् च मे । आर्जवेनार्यसङ्गेन निरहङ्क्रियया तथा ॥ 18 ॥
श्लोक 3.29.19
मद्धर्मणो गुणैर् एतैः परिसंशुद्ध आशयः । पुरुषस्याञ्जसाभ्येति श्रुतमात्रगुणं हि माम् ॥ 19 ॥
श्लोक 3.29.20
यथा वातरथो घ्राणम् आवृङ्क्ते गन्ध आशयात् । एवं योगरतं चेत आत्मानम् अविकारि यत् ॥ 20 ॥
श्लोक 3.29.21
अहं सर्वेषु भूतेषु भूतात्मावस्थितः सदा । तम् अवज्ञाय मां मर्त्यः कुरुते ऽर्चाविडम्बनम् ॥ 21 ॥
श्लोक 3.29.22
यो मां सर्वेषु भूतेषु सन्तम् आत्मानम् ईश्वरम् । हित्वार्चां भजते मौढ्याद् भस्मन्य् एव जुहोति सः ॥ 22 ॥
श्लोक 3.29.23
द्विषतः परकाये मां मानिनो भिन्नदर्शिनः । भूतेषु बद्धवैरस्य न मनः शान्तिम् ऋच्छति ॥ 23 ॥
श्लोक 3.29.24
अहम् उच्चावचैर् द्रव्यैः क्रिययोत्पन्नयानघे । नैव तुष्ये ऽर्चितो ऽर्चायां भूतग्रामावमानिनः ॥ 24 ॥
श्लोक 3.29.25
अर्चादाव् अर्चयेत् तावद् ईश्वरं मां स्वकर्मकृत् । यावन् न वेद स्वहृदि सर्वभूतेष्व् अवस्थितम् ॥ 25 ॥
श्लोक 3.29.26
आत्मनश् च परस्यापि यः करोत्य् अन्तरोदरम् । तस्य भिन्नदृशो मृत्युर् विदधे भयम् उल्बणम् ॥ 26 ॥
श्लोक 3.29.27
अथ मां सर्वभूतेषु भूतात्मानं कृतालयम् । अर्हयेद् दानमानाभ्यां मैत्र्याभिन्नेन चक्षुषा ॥ 27 ॥
श्लोक 3.29.28
जीवाः श्रेष्ठा ह्य् अजीवानां ततः प्राणभृतः शुभे । ततः सचित्ताः प्रवरास् ततश् चेन्द्रियवृत्तयः ॥ 28 ॥
श्लोक 3.29.29
तत्रापि स्पर्शवेदिभ्यः प्रवरा रसवेदिनः । तेभ्यो गन्धविदः श्रेष्ठास् ततः शब्दविदो वराः ॥ 29 ॥
श्लोक 3.29.30
रूपभेदविदस् तत्र ततश् चोभयतोदतः । तेषां बहुपदाः श्रेष्ठाश् चतुष्पादस् ततो द्विपात् ॥ 30 ॥
श्लोक 3.29.31
ततो वर्णाश् च चत्वारस् तेषां ब्राह्मण उत्तमः । ब्राह्मणेष्व् अपि वेदज्ञो ह्य् अर्थज्ञो ऽभ्यधिकस् ततः ॥ 31 ॥
श्लोक 3.29.32
अर्थज्ञात् संशयच्छेत्ता ततः श्रेयान् स्वकर्मकृत् । मुक्तसङ्गस् ततो भूयान् अदोग्धा धर्मम् आत्मनः ॥ 32 ॥
श्लोक 3.29.33
तस्मान् मय्य् अर्पिताशेषक्रियार्थात्मा निरन्तरः । मय्य् अर्पितात्मनः पुंसो मयि सन्न्यस्तकर्मणः । न पश्यामि परं भूतम् अकर्तुः समदर्शनात् ॥ 33 ॥
श्लोक 3.29.34
मनसैतानि भूतानि प्रणमेद् बहुमानयन् । ईश्वरो जीवकलया प्रविष्टो भगवान् इति ॥ 34 ॥
श्लोक 3.29.35
भक्तियोगश् च योगश् च मया मानव्य् उदीरितः । ययोर् एकतरेणैव पुरुषः पुरुषं व्रजेत् ॥ 35 ॥
श्लोक 3.29.36
एतद् भगवतो रूपं ब्रह्मणः परमात्मनः । परं प्रधानं पुरुषं दैवं कर्मविचेष्टितम् ॥ 36 ॥
श्लोक 3.29.37
रूपभेदास्पदं दिव्यं काल इत्य् अभिधीयते । भूतानां महद्आदीनां यतो भिन्नदृशां भयम् ॥ 37 ॥
श्लोक 3.29.38
यो ऽन्तः प्रविश्य भूतानि भूतैर् अत्त्य् अखिलाश्रयः । स विष्ण्व्आख्यो ऽधियज्ञो ऽसौ कालः कलयतां प्रभुः ॥ 38 ॥
श्लोक 3.29.39
न चास्य कश्चिद् दयितो न द्वेष्यो न च बान्धवः । आविशत्य् अप्रमत्तो ऽसौ प्रमत्तं जनम् अन्तकृत् ॥ 39 ॥
श्लोक 3.29.40
यद्भयाद् वाति वातो ऽयं सूर्यस् तपति यद्भयात् । यद्भयाद् वर्षते देवो भगणो भाति यद्भयात् ॥ 40 ॥
श्लोक 3.29.41
यद् वनस्पतयो भीता लताश् चौषधिभिः सह । स्वे स्वे काले ऽभिगृह्णन्ति पुष्पाणि च फलानि च ॥ 41 ॥
श्लोक 3.29.42
स्रवन्ति सरितो भीता नोत्सर्पत्य् उदधिर् यतः । अग्निर् इन्धे सगिरिभिर् भूर् न मज्जति यद्भयात् ॥ 42 ॥
श्लोक 3.29.43
नभो ददाति श्वसतां पदं यन्नियमाद् अदः । लोकं स्वदेहं तनुते महान् सप्तभिर् आवृतम् ॥ 43 ॥
श्लोक 3.29.44
गुणाभिमानिनो देवाः सर्गादिष्व् अस्य यद्भयात् । वर्तन्ते ऽनुयुगं येषां वश एतच् चराचरम् ॥ 44 ॥
श्लोक 3.29.45
सो ऽनन्तो ऽन्तकरः कालो ऽनादिर् आदिकृद् अव्ययः । जनं जनेन जनयन् मारयन् मृत्युनान्तकम् ॥ 45 ॥