मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 33

श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 33 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्रीमद्भागवत महापुराण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 3.33.1

एवं निशम्य कपिलस्य वचो जनित्रीसा कर्दमस्य दयिता किल देवहूतिः । विस्रस्तमोहपटला तम् अभिप्रणम्यतुष्टाव तत्त्वविषयाङ्कितसिद्धिभूमिम् ॥ 1 ॥

श्लोक 3.33.2

अथाप्य् अजो ऽन्तःसलिले शयानं भूतेन्द्रियार्थात्ममयं वपुस् ते । गुणप्रवाहं सद्अशेषबीजं दध्यौ स्वयं यज्जठराब्जजातः ॥ 2 ॥

श्लोक 3.33.3

स एव विश्वस्य भवान् विधत्ते गुणप्रवाहेण विभक्तवीर्यः । सर्गाद्य् अनीहो ऽवितथाभिसन्धिर् आत्मेश्वरो ऽतर्क्यसहस्रशक्तिः ॥ 3 ॥

श्लोक 3.33.4

स त्वं भृतो मे जठरेण नाथ कथं नु यस्योदर एतद् आसीत् । विश्वं युगान्ते वटपत्र एकः शेते स्म मायाशिशुर् अङ्घ्रिपानः ॥ 4 ॥

श्लोक 3.33.5

त्वं देहतन्त्रः प्रशमाय पाप्मनां निदेशभाजां च विभो विभूतये । यथावतारास् तव सूकरादयस् तथायम् अप्य् आत्मपथोपलब्धये ॥ 5 ॥

श्लोक 3.33.6

यन्नामधेयश्रवणानुकीर्तनाद् यत्प्रह्वणाद् यत्स्मरणाद् अपि क्वचित् । श्वादो ऽपि सद्यः सवनाय कल्पते कुतः पुनस् ते भगवन् नु दर्शनात् ॥ 6 ॥

श्लोक 3.33.7

अहो बत श्वपचो ऽतो गरीयान् यज्जिह्वाग्रे वर्तते नाम तुभ्यम् । तेपुस् तपस् ते जुहुवुः सस्नुर् आर्या ब्रह्मानूचुर् नाम गृणन्ति ये ते ॥ 7 ॥

श्लोक 3.33.8

तं त्वाम् अहं ब्रह्म परं पुमांसं प्रत्यक्स्रोतस्य् आत्मनि संविभाव्यम् । स्वतेजसा ध्वस्तगुणप्रवाहं वन्दे विष्णुं कपिलं वेदगर्भम् ॥ 8 ॥

श्लोक 3.33.9

ईडितो भगवान् एवं कपिलाख्यः परः पुमान् । वाचाविक्लवयेत्य् आह मातरं मातृवत्सलः ॥ 9 ॥

श्लोक 3.33.10

मार्गेणानेन मातस् ते सुसेव्येनोदितेन मे । आस्थितेन परां काष्ठाम् अचिराद् अवरोत्स्यसि ॥ 10 ॥

श्लोक 3.33.11

श्रद्धत्स्वैतन् मतं मह्यं जुष्टं यद् ब्रह्मवादिभिः । येन माम् अभयं याया मृत्युम् ऋच्छन्त्य् अतद्विदः ॥ 11 ॥

श्लोक 3.33.12

इति प्रदर्श्य भगवान् सतीं ताम् आत्मनो गतिम् । स्वमात्रा ब्रह्मवादिन्या कपिलो ऽनुमतो ययौ ॥ 12 ॥

श्लोक 3.33.13

सा चापि तनयोक्तेन योगादेशेन योगयुक् । तस्मिन्न् आश्रम आपीडे सरस्वत्याः समाहिता ॥ 13 ॥

श्लोक 3.33.14

अभीक्ष्णावगाहकपिशान् जटिलान् कुटिलालकान् । आत्मानं चोग्रतपसा बिभ्रती चीरिणं कृशम् ॥ 14 ॥

श्लोक 3.33.15

प्रजापतेः कर्दमस्य तपोयोगविजृम्भितम् । स्वगार्हस्थ्यम् अनौपम्यं प्रार्थ्यं वैमानिकैर् अपि ॥ 15 ॥

श्लोक 3.33.16

पयःफेननिभाः शय्या दान्ता रुक्मपरिच्छदाः । आसनानि च हैमानि सुस्पर्शास्तरणानि च ॥ 16 ॥

श्लोक 3.33.17

स्वच्छस्फटिककुड्येषु महामारकतेषु च । रत्नप्रदीपा आभान्ति ललना रत्नसंयुताः ॥ 17 ॥

श्लोक 3.33.18

गृहोद्यानं कुसुमितै रम्यं बह्व्अमरद्रुमैः । कूजद्विहङ्गमिथुनं गायन्मत्तमधुव्रतम् ॥ 18 ॥

श्लोक 3.33.19

यत्र प्रविष्टम् आत्मानं विबुधानुचरा जगुः । वाप्याम् उत्पलगन्धिन्यां कर्दमेनोपलालितम् ॥ 19 ॥

श्लोक 3.33.20

हित्वा तद् ईप्सिततमम् अप्य् आखण्डलयोषिताम् । किञ्चिच् चकार वदनं पुत्रविश्लेषणातुरा ॥ 20 ॥

श्लोक 3.33.21

वनं प्रव्रजिते पत्याव् अपत्यविरहातुरा । ज्ञाततत्त्वाप्य् अभून् नष्टे वत्से गौर् इव वत्सला ॥ 21 ॥

श्लोक 3.33.22

तम् एव ध्यायती देवम् अपत्यं कपिलं हरिम् । बभूवाचिरतो वत्स निःस्पृहा तादृशे गृहे ॥ 22 ॥

श्लोक 3.33.23

ध्यायती भगवद्रूपं यद् आह ध्यानगोचरम् । सुतः प्रसन्नवदनं समस्तव्यस्तचिन्तया ॥ 23 ॥

श्लोक 3.33.24

भक्तिप्रवाहयोगेन वैराग्येण बलीयसा । युक्तानुष्ठानजातेन ज्ञानेन ब्रह्महेतुना ॥ 24 ॥

श्लोक 3.33.25

विशुद्धेन तदात्मानम् आत्मना विश्वतोमुखम् । स्वानुभूत्या तिरोभूतमायागुणविशेषणम् ॥ 25 ॥

श्लोक 3.33.26

ब्रह्मण्य् अवस्थितमतिर् भगवत्य् आत्मसंश्रये । निवृत्तजीवापत्तित्वात् क्षीणक्लेशाप्तनिर्वृतिः ॥ 26 ॥

श्लोक 3.33.27

नित्यारूढसमाधित्वात् परावृत्तगुणभ्रमा । न सस्मार तदात्मानं स्वप्ने दृष्टम् इवोत्थितः ॥ 27 ॥

श्लोक 3.33.28

तद्देहः परतः पोषो ऽप्य् अकृशश् चाध्य्असम्भवात् । बभौ मलैर् अवच्छन्नः सधूम इव पावकः ॥ 28 ॥

श्लोक 3.33.29

स्वाङ्गं तपोयोगमयं मुक्तकेशं गताम्बरम् । दैवगुप्तं न बुबुधे वासुदेवप्रविष्टधीः ॥ 29 ॥

श्लोक 3.33.30

एवं सा कपिलोक्तेन मार्गेणाचिरतः परम् । आत्मानं ब्रह्मनिर्वाणं भगवन्तम् अवाप ह ॥ 30 ॥

श्लोक 3.33.31

तद् वीरासीत् पुण्यतमं क्षेत्रं त्रैलोक्यविश्रुतम् । नाम्ना सिद्धपदं यत्र सा संसिद्धिम् उपेयुषी ॥ 31 ॥

श्लोक 3.33.32

तस्यास् तद् योगविधुतमार्त्यं मर्त्यम् अभूत् सरित् । स्रोतसां प्रवरा सौम्य सिद्धिदा सिद्धसेविता ॥ 32 ॥

श्लोक 3.33.33

कपिलो ऽपि महायोगी भगवान् पितुर् आश्रमात् । मातरं समनुज्ञाप्य प्राग्उदीचीं दिशं ययौ ॥ 33 ॥

श्लोक 3.33.34

सिद्धचारणगन्धर्वैर् मुनिभिश् चाप्सरोगणैः । स्तूयमानः समुद्रेण दत्तार्हणनिकेतनः ॥ 34 ॥

श्लोक 3.33.35

आस्ते योगं समास्थाय साङ्ख्याचार्यैर् अभिष्टुतः । त्रयाणाम् अपि लोकानाम् उपशान्त्यै समाहितः ॥ 35 ॥

श्लोक 3.33.36

एतन् निगदितं तात यत् पृष्टो ऽहं तवानघ । कपिलस्य च संवादो देवहूत्याश् च पावनः ॥ 36 ॥

श्लोक 3.33.37

य इदम् अनुशृणोति यो ऽभिधत्ते कपिलमुनेर् मतम् आत्मयोगगुह्यम् । भगवति कृतधीः सुपर्णकेताव् उपलभते भगवत्पदारविन्दम् ॥ 37 ॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ