श्रीमद्भागवत नवम स्कन्ध अध्याय 1
श्रीमद्भागवत नवम स्कन्ध अध्याय 1 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्लोक 9.1.1
मन्वन्तराणि सर्वाणि त्वयोक्तानि श्रुतानि मे । वीर्याण्यनन्तवीर्यस्य हरेस्तत्र कृतानि च ॥ 1 ॥
श्लोक 9.1.2
यो ऽसौ सत्यव्रतो नाम राजर्षिर्द्रविडेश्वरः । ज्ञानं यो ऽतीतकल्पान्ते लेभे पुरुषसेवया ॥ 2 ॥
श्लोक 9.1.3
स वै विवस्वतः पुत्रो मनुरासीदिति श्रुतम् । त्वत्तस्तस्य सुताः प्रोक्ता इक्ष्वाकुप्रमुखा नृपाः ॥ 3 ॥
श्लोक 9.1.4
तेषां वंशं पृथग् ब्रह्मन् वंशानुचरितानि च । कीर्तयस्व महाभाग नित्यं शुश्रूषतां हि नः ॥ 4 ॥
श्लोक 9.1.5
ये भूता ये भविष्याश्च भवन्त्यद्यतनाश्च ये । तेषां नः पुण्यकीर्तीनां सर्वेषां वद विक्रमान् ॥ 5 ॥
श्लोक 9.1.6
एवं परीक्षिता राज्ञा सदसि ब्रह्मवादिनाम् । पृष्टः प्रोवाच भगवाञ् छुकः परमधर्मवित् ॥ 6 ॥
श्लोक 9.1.7
श्रूयतां मानवो वंशः प्राचुर्येण परन्तप । न शक्यते विस्तरतो वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ 7 ॥
श्लोक 9.1.8
परावरेषां भूतानामात्मा यः पुरुषः परः । स एवासीदिदं विश्वं कल्पान्ते ऽन्यन् न किञ्चन ॥ 8 ॥
श्लोक 9.1.9
तस्य नाभेः समभवत् पद्मकोषो हिरण्मयः । तस्मिन् जज्ञे महाराज स्वयम्भूश्चतुराननः ॥ 9 ॥
श्लोक 9.1.10
मरीचिर्मनसस्तस्य जज्ञे तस्यापि कश्यपः । दाक्षायण्यां ततो ऽदित्यां विवस्वान् अभवत् सुतः ॥ 10 ॥
श्लोक 9.1.11
ततो मनुः श्राद्धदेवः संज्ञायामास भारत । श्रद्धायां जनयामास दश पुत्रान् स आत्मवान् ॥ 11 ॥
श्लोक 9.1.12
इक्ष्वाकुनृगशर्याति दिष्टधृष्टकरूषकान् । नरिष्यन्तं पृषध्रं च नभगं च कविं विभुः ॥ 12 ॥
श्लोक 9.1.13
अप्रजस्य मनोः पूर्वं वसिष्ठो भगवान् किल । मित्रावरुणयोरिष्टिं प्रजार्थमकरोद्विभुः ॥ 13 ॥
श्लोक 9.1.14
तत्र श्रद्धा मनोः पत्नी होतारं समयाचत । दुहित्रर्थमुपागम्य प्रणिपत्य पयोव्रता ॥ 14 ॥
श्लोक 9.1.15
प्रेषितो ऽध्वर्युणा होता व्यचरत् तत् समाहितः । गृहीते हविषि वाचा वषट्कारं गृणन् द्विजः ॥ 15 ॥
श्लोक 9.1.16
होतुस्तद्व्यभिचारेण कन्येला नाम साभवत् । तां विलोक्य मनुः प्राह नातितुष्टमना गुरुम् ॥ 16 ॥
श्लोक 9.1.17
भगवन् किमिदं जातं कर्म वो ब्रह्मवादिनाम् । विपर्ययमहो कष्टं मैवं स्याद्ब्रह्मविक्रिया ॥ 17 ॥
श्लोक 9.1.18
यूयं ब्रह्मविदो युक्तास्तपसा दग्धकिल्बिषाः । कुतः सङ्कल्पवैषम्यमनृतं विबुधेष्व् इव ॥ 18 ॥
श्लोक 9.1.19
निशम्य तद्वचस्तस्य भगवान् प्रपितामहः । होतुर्व्यतिक्रमं ज्ञात्वा बभाषे रविनन्दनम् ॥ 19 ॥
श्लोक 9.1.20
एतत् सङ्कल्पवैषम्यं होतुस्ते व्यभिचारतः । तथापि साधयिष्ये ते सुप्रजास्त्वं स्वतेजसा ॥ 20 ॥
श्लोक 9.1.21
एवं व्यवसितो राजन् भगवान् स महायशाः । अस्तौषीदादिपुरुषमिलायाः पुंस्त्वकाम्यया ॥ 21 ॥
श्लोक 9.1.22
तस्मै कामवरं तुष्टो भगवान् हरिरीश्वरः । ददाव् इलाभवत् तेन सुद्युम्नः पुरुषर्षभः ॥ 22 ॥
श्लोक 9.1.23
स एकदा महाराज विचरन् मृगयां वने । वृतः कतिपयामात्यैरश्वमारुह्य सैन्धवम् ॥ 23 ॥
श्लोक 9.1.24
प्रगृह्य रुचिरं चापं शरांश्च परमाद्भुतान् । दंशितो ऽनुमृगं वीरो जगाम दिशमुत्तराम् ॥ 24 ॥
श्लोक 9.1.25
सुकुमारवनं मेरोरधस्तात् प्रविवेश ह । यत्रास्ते भगवान् छर्वो रममाणः सहोमया ॥ 25 ॥
श्लोक 9.1.26
तस्मिन् प्रविष्ट एवासौ सुद्युम्नः परवीरहा । अपश्यत् स्त्रियमात्मानमश्वं च वडवां नृप ॥ 26 ॥
श्लोक 9.1.27
तथा तदनुगाः सर्वे आत्मलिङ्गविपर्ययम् । दृष्ट्वा विमनसो ऽभूवन् वीक्षमाणाः परस्परम् ॥ 27 ॥
श्लोक 9.1.28
कथमेवं गुणो देशः केन वा भगवन् कृतः । प्रश्नमेनं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः ॥ 28 ॥
श्लोक 9.1.29
एकदा गिरिशं द्रष्टुमृषयस्तत्र सुव्रताः । दिशो वितिमिराभासाः कुर्वन्तः समुपागमन् ॥ 29 ॥
श्लोक 9.1.30
तान् विलोक्याम्बिका देवी विवासा व्रीडिता भृशम् । भर्तुरङ्कात् समुत्थाय नीवीमाश्व् अथ पर्यधात् ॥ 30 ॥
श्लोक 9.1.31
ऋषयो ऽपि तयोर्वीक्ष्य प्रसङ्गं रममाणयोः । निवृत्ताः प्रययुस्तस्मान् नरनारायणाश्रमम् ॥ 31 ॥
श्लोक 9.1.32
तदिदं भगवान् आह प्रियायाः प्रियकाम्यया । स्थानं यः प्रविशेदेतत् स वै योषिद्भवेदिति ॥ 32 ॥
श्लोक 9.1.33
तत ऊर्ध्वं वनं तद्वै पुरुषा वर्जयन्ति हि । सा चानुचरसंयुक्ता विचचार वनाद्वनम् ॥ 33 ॥
श्लोक 9.1.34
अथ तामाश्रमाभ्याशे चरन्तीं प्रमदोत्तमाम् । स्त्रीभिः परिवृतां वीक्ष्य चकमे भगवान् बुधः ॥ 34 ॥
श्लोक 9.1.35
सापि तं चकमे सुभ्रूः सोमराजसुतं पतिम् । स तस्यां जनयामास पुरूरवसमात्मजम् ॥ 35 ॥
श्लोक 9.1.36
एवं स्त्रीत्वमनुप्राप्तः सुद्युम्नो मानवो नृपः । सस्मार स कुलाचार्यं वसिष्ठमिति शुश्रुम ॥ 36 ॥
श्लोक 9.1.37
स तस्य तां दशां दृष्ट्वा कृपया भृशपीडितः । सुद्युम्नस्याशयन् पुंस्त्वमुपाधावत शङ्करम् ॥ 37 ॥
श्लोक 9.1.38
तुष्टस्तस्मै स भगवान् ऋषये प्रियमावहन् । स्वां च वाचमृतां कुर्वन्निदमाह विशाम्पते ॥ 38 ॥
श्लोक 9.1.39
मासं पुमान् स भविता मासं स्त्री तव गोत्रजः । इत्थं व्यवस्थया कामं सुद्युम्नो ऽवतु मेदिनीम् ॥ 39 ॥
श्लोक 9.1.40
आचार्यानुग्रहात् कामं लब्ध्वा पुंस्त्वं व्यवस्थया । पालयामास जगतीं नाभ्यनन्दन् स्म तं प्रजाः ॥ 40 ॥
श्लोक 9.1.41
तस्योत्कलो गयो राजन् विमलश्च त्रयः सुताः । दक्षिणापथराजानो बभूवुर्धर्मवत्सलाः ॥ 41 ॥
श्लोक 9.1.42
ततः परिणते काले प्रतिष्ठानपतिः प्रभुः । पुरूरवस उत्सृज्य गां पुत्राय गतो वनम् ॥ 42 ॥