मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 15

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 15 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

मेधावी तु ततो ध्यात्वा स किङ्चित् इदम् उत्तरम् ।लब्ध सङ्ज्ञः ततः तम् तु वेदज्ञो नृपम् अब्रवीत् ॥१-१५-१॥

श्लोक 2

इष्टिम् तेऽहम् करिष्यामि पुत्रीयाम् पुत्र कारणात् ।अथर्व सिरसि प्रोक्तैः मन्त्रैः सिद्धाम् विधानतः ॥१-१५-२॥

श्लोक 3

ततः प्राक्रमत् इदम् इष्टिम् ताम् पुत्रीयाम् पुत्र कारणात् ।जुहाव अग्नौ च तेजस्वी मन्त्र दृष्टेन कर्मणा ॥१-१५-३॥

श्लोक 4

ततो देवाः स गन्धर्वाः सिद्धाः च परम ऋषयः ।भाग प्रतिग्रहार्थम् वै समवेता यथाविधि ॥१-१५-४॥

श्लोक 5

ताः समेत्य यथा न्यायम् तस्मिन् सदसि देवताः ।अब्रुवन् लोक कर्तारम् ब्रह्माणम् वचनम् ततः ॥१-१५-५॥

श्लोक 6

भगवन् त्वत् प्रसादेन रावणो नाम राक्षसः ।सर्वान् नो बाधते वीर्यात् शासितुम् तम् न शक्नुमः ॥१-१५-६॥

श्लोक 7

त्वया तस्मै वरो दत्तः प्रीतेन भगवन् तदा ।मानयन्तः च तम् नित्यम् सर्वम् तस्य क्षमामहे ॥१-१५-७॥

श्लोक 8

उद्वेजयति लोकान् त्रीन् उच्छ्रितान् द्वेष्टि दुर्मतिः ।शक्रम् त्रिदश राजानम् प्रधर्षयितुम् इच्छति ॥१-१५-८॥

श्लोक 9

ऋषीन् यक्षान् स गन्धर्वान् असुरान् ब्राह्मणान् तथा ।अतिक्रामति दुर्धर्षो वर दानेन मोहितः ॥१-१५-९॥

श्लोक 10

नैनम् सूर्यः प्रतपति पार्श्वे वाति न मारुतः ।चलोर्मिमाली तम् दृष्ट्वा समुद्रोऽपि न कम्पते ॥१-१५-१०॥

श्लोक 11

तन् महन्नो भयम् तस्मात् राक्षसात् घोर दर्शनात् ।वधार्थम् तस्य भगवन् उपायम् कर्तुम् अर्हसि ॥१-१५-११॥

श्लोक 12

एवम् उक्तः सुरैः सर्वैः चिन्तयित्वा ततोऽब्रवीत् ।हन्ता अयम् विदितः तस्य वधोपायो दुरात्मनः ॥१-१५-१२॥

श्लोक 13

तेन गन्धर्व यक्षाणाम् देवतानाम् च रक्षसाम् ।अवध्योऽस्मि इति वागुक्ता तथेति उक्तम् च तन् मया ॥१-१५-१३॥

श्लोक 14

न अकीर्तयत् अवज्ञानात् तत् रक्षो मानुषाम् तदा ।तस्मात् स मानुषात् वध्यो मृत्युः न अन्योऽस्य विद्यते ॥१-१५-१४॥

श्लोक 15

एतत् श्रुत्वा प्रियम् वाक्यम् ब्रह्मणा समुदाहृतम् ।देवा महर्षयः सर्वे प्रहृष्टाः ते अभवन् तदा ॥१-१५-१५॥

श्लोक 16

एतस्मिन् अनन्तरे विष्णुः उपयातो महाद्युतिः ।श्ङ्ख चक्र गदा पाणिः पीत वासा जगत्पतिः ॥१-१५-१६॥

श्लोक 17

वैनतेयम् समारूह्य भास्कर तोयदम् यथा ।तप्त हाटक केयूरो वन्द्यमानः सुरोत्तमैः ॥१-१५-१७॥

श्लोक 18

ब्रह्मणा च समागम्य तत्र तस्थौ समाहितः ।तम् अब्रुवन् सुराः सर्वे समभिष्टूय संनताः ॥१-१५-१८॥

श्लोक 19

त्वाम् नियोक्ष्यामहे विष्णो लोकानाम् हित काम्यया ।राज्ञो दशरथस्य त्वम् अयोध्य अधिपतेः विभोः ॥१-१५-१९॥

श्लोक 20

धर्मज्ञस्य वदान्यस्य महर्षि सम तेजसः ।अस्य भार्यासु तिसृषु ह्री श्री कीर्ति उपमासु च ॥१-१५-२०॥

श्लोक 21

विष्णो पुत्रत्वम् आगच्छ कृत्वा आत्मानम् चतुर्विधम् ।तत्र त्वम् मानुषो भूत्वा प्रवृद्धम् लोक कण्टकम् ॥१-१५-२१॥

श्लोक 22

अवध्यम् दैवतैः विष्णो समरे जहि रावणम् ।स हि देवान् स गन्धर्वान् सिद्धान् च ऋषि सत्तमान् ॥१-१५-२२॥

श्लोक 23

राक्षसो रावणो मूर्खो वीर्य उद्रेकेण बाधते ।ऋषयः च ततः तेन गन्धर्वा अप्सरसः तथा ॥१-१५-२३॥

श्लोक 24

क्रीडयन्तो नन्दन वने रैउद्रेण विनिपातिताः ।वधार्थम् वयम् आयाताः तस्य वै मुनिभिः सह ॥१-१५-२४॥

श्लोक 25

सिद्ध गन्धर्व यक्षाः च ततः त्वाम् श्ररणम् गताः ।त्वम् गतिः परमा देव सर्वेषाम् नः परंतपः ॥१-१५-२५॥

श्लोक 26

वधाय देव शतॄणाम् नृणाम् लोके मनः कुरु ।एवम् स्तुतस्तु देवेशो विष्णुः त्रिदशः पुंगवः ॥१-१५-२६॥

श्लोक 27

पितामह पुरोगान् तान् सर्व लोक नमस्कृतःअब्रवीत् त्रिदशान् सर्वान् समेतान् धर्म संहितान् ॥१-१५-२७॥

श्लोक 28

भयम् त्यजत भद्रम् वो हितार्थम् युधि रावणम् ।स पुत्र पौत्रम् स अमात्यम् स मित्र ज्ञाति बान्धवम् ॥१-१५-२८॥

श्लोक 29

हत्वा क्रूरम् दुराधर्षम् देव ऋषीणाम् भयावहम् ।दश वर्ष सहस्राणि दश वर्ष शतानि च ॥१-१५-२९॥

श्लोक 30

वत्स्यामि मानुषे लोके पालयन् पृध्वीम् इमाम् ।एवम् दत्वा वरम् देवो देवानाम् विष्णुः आत्मवान् ॥१-१५-३०॥

श्लोक 31

मानुषे चिन्तयामास जन्मभूमिम् अथ आत्मनः ।ततः पद्म पलाशाक्षः कृत्वा आत्मानम् चतुर्विधम् ॥१-१५-३१॥

श्लोक 32

पितरम् रोचयामास तदा दशरथम् नृपम् ।तदा देव ऋषि गन्धर्वाः स रुद्राः स अप्सरो गणाः ।स्तुतिभिः दिव्य रूपाभिः तुष्टुवुः मधुसूदनम् ॥१-१५-३२॥

श्लोक 33

तम् उद्धतम् रावणम् उग्र तेजसम्प्रवृद्ध दर्पम् त्रिदशेश्वर वर द्विषम् ।विरावणम् साधु तपस्वि कण्टकम्तपस्विनाम् उद्धर तम् भयाअवहम् ॥१-१५-३३॥

श्लोक 34

तमेव हत्वा स बलम् स बान्धवम्विरावणम् रावणम् उग्र पौरुषम् ।स्वर् लोकम् आगच्छ गत ज्वरः चिरम्सुरेन्द्र गुप्तम् गत दोष कल्मषम् ॥१-१५-३४॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ