मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 38

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 38 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

ताम् कथाम् कौशिको रामे निवेद्य मधुर अक्षरम् ।पुनः एव अपरम् वाक्यम् काकुत्स्थम् इदम् अब्रवीत् ॥१-३८-१॥

श्लोक 2

अयोध्या अधिपतिः वीरः पूर्वम् आसीत् नराधिपः ।सगरो नाम धर्मात्मा प्रजाकामः स च अप्रजः ॥१-३८-२॥

श्लोक 3

वैदर्भ दुहिता राम केशिनी नाम नामतः ।ज्येष्ठा सगर पत्नी सा धर्मिष्ठा सत्य वादिनी ॥१-३८-३॥

श्लोक 4

अरिष्ठनेमि दुहिता सुपर्ण भगिनी तु सा ।द्वितीया सगरस्य आसीत् पत्नी सुमति संज्ञिता ॥१-३८-४॥

श्लोक 5

ताभ्याम् सह महाराजा पत्नीभ्याम् तप्तवान् तपः ।हिमवंतम् समासाद्य भृगु प्रस्रवणे गिरौ ॥१-३८-५॥

श्लोक 6

अथ वर्ष शते पूर्णे तपसा आराधितो मुनिः ।सगराय वरम् प्रादाद् भृगुः सत्यवताम् वरः ॥१-३८-६॥

श्लोक 7

अपत्य लाभः सुमहान् भविष्यति तव अनघ ।कीर्तिम् च अप्रतिमाम् लोके प्राप्स्यसे पुरुषर्षभ ॥१-३८-७॥

श्लोक 8

एका जनयिता तात पुत्रम् वंशकरम् तव ।षष्टिम् पुत्र सहस्राणि अपरा जनयिष्यति ॥१-३८-८॥

श्लोक 9

भाषमाणम् महात्मानम् राज पुत्र्यौ प्रसाद्य तम् ।ऊचतुः परम प्रीते कृतांजलि पुटे तदा ॥१-३८-९॥

श्लोक 10

एकः कस्याः सुतो ब्रह्मन् का बहून् जनयिष्यति ।श्रोतुम् इच्छावहे ब्रह्मन् सत्यम् अस्तु वचः तव ॥१-३८-१०॥

श्लोक 11

तयोः तत् वचनम् श्रुत्वा भृगुः परमधार्मिकः ।उवाच परमाम् वाणीम् स्वच्छन्दो अत्र विधीयताम् ॥१-३८-११॥

श्लोक 12

एको वंश करो वा अस्तु बहवो वा महाबलाः ।कीर्तिमन्तो महोत्साहाः का वा कम् वरम् इच्छति ॥१-३८-१२॥

श्लोक 13

मुनेः तु वचनम् श्रुत्वा केशिनी रघुनंदन ।पुत्रम् वंश करम् राम जग्राह नृप संनिधौ ॥१-३८-१३॥

श्लोक 14

षष्टिम् पुत्र सहस्राणि सुपर्ण भगिनी तदा ।महोत्साहान् कीर्तिमतो जग्राह सुमतिः सुतान् ॥१-३८-१४॥

श्लोक 15

प्रदक्षिणम् ऋषिम् कृत्वा शिरसा अभिप्रणम्य च ।जगाम स्व पुरम् राजा सभार्या रघु नन्दन ॥१-३८-१५॥

श्लोक 16

अथ काले गते तस्मिन् ज्येष्ठा पुत्रम् व्यजायत ।असमंज इति ख्यातम् केशिनी सगरात्मजम् ॥१-३८-१६॥

श्लोक 17

सुमतिः तु नरव्याघ्र गर्भ तुंबम् व्यजायत ।षष्टिः पुत्र सहस्राणि तुंब भेदात् विनिःसृताः ॥१-३८-१७॥

श्लोक 18

घृत पूर्णेषु कुंभेषु धात्र्यः तान् समवर्धयन् ।कालेन महता सर्वे यौवनम् प्रतिपेदिरे ॥१-३८-१८॥

श्लोक 19

अथ दीर्घेण कालेन रूप यौवनशालिनः ।षष्टिः पुत्र सहस्राणि सगरस्य अभवन् तदा ॥१-३८-१९॥

श्लोक 20

स च ज्येष्ठो नरश्रेष्ठ सगरस्य आत्म संभवः ।बालान् गृहीत्वा तु जले सरय्वा रघुनंदन ॥१-३८-२०॥

श्लोक 21

प्रक्षिप्य प्रहसन् नित्यम् मज्जतस् तान् निरीक्ष्य वै ।एवम् पाप समाचारः सज्जन प्रतिबाधकः ॥१-३८-२१॥

श्लोक 22

पौराणाम् अहिते युक्तः पित्रा निर्वासितः पुरात् ।तस्य पुत्रो अंशुमान् नाम असमंजस्य वीर्यवान् ॥१-३८-२२॥

श्लोक 23

सम्मतः सर्व लोकस्य सर्वस्य अपि प्रियम् वदः ।ततः कालेन महता मतिः समभिजायत ॥१-३८-२३॥

श्लोक 24

सगरस्य नरश्रेष्ठ यजेयम् इति निश्चिता ।स कृत्वा निश्चयम् राजा स उपाध्याय गणः तदा ।यज्ञ कर्मणि वेदज्ञो यष्टुम् समुपचक्रमे ॥१-३८-२४॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ