मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 55

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 55 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

ततः तान् आकुलान् दृष्ट्वा विश्वामित्र अस्त्र मोहितान् ।वसिष्ठः चोदयामास काम धुक् सृज योगतः ॥१-५५-१॥

श्लोक 2

तस्या हुंकारतो जाताः कांबोजा रवि सन्निभाः ।ऊधसः तु अथ संजाताः पह्लवाः शस्त्र पाणयः ॥१-५५-२॥

श्लोक 3

योनि देशात् च यवनः शकृ देशात् शकाः तथा ।रोम कूपेषु म्लेच्छाः च हारीताः स किरातकाः ॥१-५५-३॥

श्लोक 4

तैः तत् निषूदितम् सैन्यम् विश्वमित्रस्य तत् क्षणात् ।स पदाति गजम् स अश्वम् स रथम् रघुनंदन ॥१-५५-४॥

श्लोक 5

दृष्ट्वा निषूदितम् सैन्यम् वसिष्ठेन महात्मना ।विश्वामित्र सुतानाम् तु शतम् नाना विध आयुधम् ॥१-५५-५॥

श्लोक 6

अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धम् वसिष्ठम् जपताम् वरम् ।हुम् कारेण एव तान् सर्वान् निर्ददाह महान् ऋषिः ॥१-५५-६॥

श्लोक 7

ते स अश्व रथ पादाता वसिष्ठेन महात्मना ।भस्मी कृता मुहूर्तेन विश्वामित्र सुताः तदा ॥१-५५-७॥

श्लोक 8

दृष्ट्वा विनाशितान् पुत्रान् बलम् च सुमहा यशाः ।स व्रीडः चिंतया आविष्टो विश्वामित्रो अभवत् तदा ॥१-५५-८॥

श्लोक 9

समुद्र इव निर्वेगो भग्न दंष्ट्र इव उरगः ।उपरक्त इव आदित्यः सद्यो निष्प्रभताम् गतः ॥१-५५-९॥

श्लोक 10

हत पुत्र बलो दीनो लून पक्ष इव द्विजः ।हत सर्व बल उत्साहो निर्वेदम् समपद्यत ॥१-५५-१०॥

श्लोक 11

स पुत्रम् एकम् राज्याय पालय इति नियुज्य च ।पृथिवीम् क्षत्र धर्मेण वनम् एव अन्वपद्यत ॥१-५५-११॥

श्लोक 12

स गत्वा हिमवत् पार्श्वम् किंनर उरग सेवितम् ।महादेव प्रसाद अर्थम् तपः तेपे महातपाः ॥१-५५-१२॥

श्लोक 13

केनचित् तु अथ कालेन देवेशो वृषभ ध्वजः ।दर्शयामास वरदो विश्वामित्रम् महामुनिम् ॥१-५५-१३॥

श्लोक 14

किम् अर्थम् तप्यसे राजन् ब्रूहि यत् ते विवक्षितम् ।वरदो अस्मि वरो यः ते कांक्षितः सो अभिधीयताम् ॥१-५५-१४॥

श्लोक 15

एवम् उक्तः तु देवेन विश्वामित्रो महातपाः ।प्रणिपत्य महादेवम् विश्वामित्रो अब्रवीत् इदम् ॥१-५५-१५॥

श्लोक 16

यदि तुष्टो महादेव धनुर् वेदो मम अनघ ।सा अंग उप अंग उपनिषदः स रहस्यः प्रदीयताम् ॥१-५५-१६॥

श्लोक 17

यानि देवेषु च अस्त्राणि दानवेषु महर्षिषु ।गंधर्व यक्ष रक्षस्सु प्रतिभांतु मम अनघ ॥१-५५-१७॥

श्लोक 18

तव प्रसादात् भवतु देवदेव मम ईप्सितम् ।एवम् अस्तु इति देवेशो वाक्यम् उक्त्वा गतः तदा ॥१-५५-१८॥

श्लोक 19

प्राप्य च अस्त्राणि देवेशात् विश्वामित्रो महाबलः ।दर्पेण महता युक्तो दर्पपूर्णो अभवत् तदा ॥१-५५-१९॥

श्लोक 20

विवर्धमानो वीर्येण समुद्र इव पर्वणि ।हतम् मेने तदा राम वसिष्ठम् ऋषि सत्तमम् ॥१-५५-२०॥

श्लोक 21

ततो गत्वा आश्रमपदम् मुमोच अस्त्राणि पार्थिवः ।यैः तत् तपो वनम् सर्वम् निर्दग्धम् च अस्त्र तेजसा ॥१-५५-२१॥

श्लोक 22

उदीर्यमाणम् अस्त्रम् तत् विश्वामित्रस्य धीमतः ।दृष्ट्वा विप्रद्रुता भीता मुनयः शतशो दिशः ॥१-५५-२२॥

श्लोक 23

वसिष्ठस्य च ये शिष्याः ये च वै मृग पक्षिणः ।विद्रवन्ति भयात् भीता नाना दिक्भ्यः सहस्रशः ॥१-५५-२३॥

श्लोक 24

वसिष्ठस्य आश्रमपदम् शून्यम् आसीत् महात्मनः ।मुहूर्तम् इव निःशब्दम् आसीत् ईरिण संनिभम् ॥१-५५-२४॥

श्लोक 25

वदतो वै वसिष्ठस्य मा भै इति मुहुर्मुहुः ।नाशयामि अद्य गाधेयम् नीहारम् इव भास्करः ॥१-५५-२५॥

श्लोक 26

एवम् उक्त्वा महातेजा वसिष्ठो जपताम् वरः ।विश्वामित्रम् तदा वाक्यम् स रोषम् इदम् अब्रवीत् ॥१-५५-२६॥

श्लोक 27

आश्रमम् चिर संवृद्धम् यत् विनाशितवान् असि ।दुराचारो हि यत् मूढ तस्मात् त्वम् न भविष्यसि ॥१-५५-२७॥

श्लोक 28

इति उक्त्वा परम क्रुद्धो दण्डम् उद्यम्य सत्वरः ।विधूम इव काल अग्निः यम दण्डम् इव अपरम् ॥१-५५-२८॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ