मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 70

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 70 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

ततः प्रभाते जनकः कृत कर्मा महर्षिभिः ।उवाच वाक्यम् वाक्यज्ञः शतानंदम् पुरोहितम् ॥१-७०-१॥

श्लोक 2

भ्राता मम महातेजा यवीयान् अतिधार्मिकः ।कुशध्वज इति ख्यातः पुरीम् अध्यवसत् शुभाम् ॥१-७०-२॥

श्लोक 3

वार्या फलक पर्यन्ताम् पिबन् इक्षुमतीम् नदीम् ।सांकाश्याम् पुण्य संकाशाम् विमानम् इव पुष्पकम् ॥१-७०-३॥

श्लोक 4

तम् अहम् द्रष्टुम् इच्छामि यज्ञ गोप्ता स मे मतः ।प्रीतिम् सो अपि महातेजा इमाम् भोक्ता मया सह ॥१-७०-४॥

श्लोक 5

एवम् उक्तो तु वचने शतानंदस्य संनिधौ ।आगताः केचिद् अव्यग्रा जनकः तान् समादिशत् ॥१-७०-५॥

श्लोक 6

शासनात् तु नरेन्द्रस्य प्रययुः शीघ्र वाजिभिः ।समानेतुम् नरव्याघ्रम् विष्णुम् इन्द्र आज्ञया यथा ॥१-७०-६॥

श्लोक 7

संकास्याम् ते समागम्य ददृशुः च कुश्ध्वजम् ।न्यवेदयन् यथा वृत्तम् जनकस्य च चिन्तितम् ॥१-७०-७॥

श्लोक 8

तद् वृत्तम् नृपतिः श्रुत्वा दूत श्रेष्ठैः महा जवैः ।आज्ञया तु नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वजः ॥१-७०-८॥

श्लोक 9

स ददर्श महात्मानम् जनकम् धर्म वत्सलम् ।सो अभिवाद्य शतानंदम् जनकम् च अति धार्मिकम् ॥१-७०-९॥

श्लोक 10

राज अर्हम् परमम् दिव्यम् आसनम् च अध्यरोहत ।उपविष्टौ उभौ तौ तु भ्रातरौ अमित ओजसौ ॥१-७०-१०॥

श्लोक 11

प्रेषयामासतुः वीरौ मन्त्रि श्रेष्ठम् सुदामनम् ।गच्छ मंत्रि पते शीघ्रम् इक्ष्वाकम् अमित प्रभम् ॥१-७०-११॥

श्लोक 12

आत्मजैः सह दुर्धर्षम् आनयस्व स मंत्रिणम् ।औपकार्याम् स गत्वा तु रघूणाम् कुल वर्धनम् ॥१-७०-१२॥

श्लोक 13

ददर्श शिरसा च एनम् अभिवाद्य इदम् अब्रवीत् ।अयोध्या अधिपते वीर वैदेहो मिथिला अधिपः ॥१-७०-१३॥

श्लोक 14

स त्वाम् द्रष्टुम् व्यवसितः स उपाध्याय पुरोहितम् ।मंत्रि श्रेष्ठ वचः श्रुत्वा राजा स ऋषि गणः तदा ॥१-७०-१४॥

श्लोक 15

स बन्धुः अगमत् तत्र जनको यत्र वर्तते ।राजा च मंत्रि सहितः स उपाध्यायः स बांधवः ॥१-७०-१५॥

श्लोक 16

वाक्यम् वाक्य विदाम् श्रेष्ठो वैदेहम् इदम् अब्रवीत् ।विदितम् ते महाराज इक्ष्वाकु कुल दैवतम् ॥१-७०-१६॥

श्लोक 17

वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवान् ऋषिः ।विश्वामित्र अभ्यनुज्ञातः सह सर्वैः महर्षिभिः ॥१-७०-१७॥

श्लोक 18

एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथा क्रमम् ।तूष्णीम् भूते दशरथे वसिष्ठो भगवान् ऋषिः ॥१-७०-१८॥

श्लोक 19

उवाच वाक्यम् वाक्यज्ञो वैदेहम् स पुरोधसाम् ।अव्यक्त प्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ॥१-७०-१९॥

श्लोक 20

तस्मात् मरीचिः संजज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः ।विवस्वान् कश्यपात् जज्ञे मनुर् वैवस्वतः स्मृतः ॥१-७०-२०॥

श्लोक 21

मनुः प्रजापतिः पूर्वम् इक्ष्वाकुः च मनोः सुतः ।तम् इक्ष्वाकुम् अयोध्यायाम् राजानम् विद्धि पूर्वकम् ॥१-७०-२१॥

श्लोक 22

इक्ष्वाकोः तु सुतः श्रीमान् कुक्षिः इति एव विश्रुतः ।कुक्षेः अथ आत्मजः श्रीमान् विकुक्षिः उपपद्यत ॥१-७०-२२॥

श्लोक 23

विकुक्षेः तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् ।बाणस्य तु महातेजा अनरण्यः प्रतापवान् ॥१-७०-२३॥

श्लोक 24

अनरण्यात् पृथुः जज्ञे त्रिशंकुः तु पृथोः सुतः ।त्रिशंकोः अभवत् पुत्रो धुन्धुमारः महायशाः ॥१-७०-२४॥

श्लोक 25

धुन्धुमारात् महातेजा युवनाश्वो महारथः ।युवनाश्व सुतः असीत् मान्धाता पृथिवी पतिः ॥१-७०-२५॥

श्लोक 26

मान्धातुः तु सुतः श्रीमान् सुसन्धिः उदपद्यत ।सुसंधेः अपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसंधिः प्रसेनजित् ॥१-७०-२६॥

श्लोक 27

यशस्वी ध्रुवसंधेः तु भरतो नाम नामतः ।भरतात् तु महातेजा असितो नाम जायत ॥१-७०-२७॥

श्लोक 28

यस्य एते प्रति राजन उदपत्यन्त शात्रवः ।हैहय तालजंघाः च शूराः च शशबिंद्वः ॥१-७०-२८॥

श्लोक 29

तान् च स प्रति युद्ध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासितः ।हिमवन्तम् उपागम्य भार्याभ्याम् सहितः तदा ॥१-७०-२९॥

श्लोक 30

असितो अल्प बलो राजा काल धर्मम् उपेयिवान् ।द्वे च अस्य भार्ये गर्भिण्यै बभूवतुः इति श्रुति ॥१-७०-३०॥

श्लोक 31

एका गर्भ विनाश अर्थम् सपत्नै सगरम् ददौ ।ततः शैलवरे रम्ये बभूव अभिरतो मुनिः ॥१-७०-३१॥

श्लोक 32

भार्गव च्यवनो नाम हिमवंतम् उपाश्रितः ।तत्र च एका महाभागा भार्गवम् देव वर्चसम् ॥१-७०-३२॥

श्लोक 33

ववन्दे पद्म पत्राक्षी कांक्षन्ती सुतम् उत्तमम् ।तम् ऋषिम् सा अभ्युपगम्य कालिन्दी च अभ्यवादत ॥१-७०-३३॥

श्लोक 34

स ताम् अभ्यवदत् विप्रः पुत्र ईप्सुम् पुत्र जन्मनि ।तव कुक्षौ महाभागे सु पुत्रः सु महाबलः ॥१-७०-३४॥

श्लोक 35

महावीर्यो महातेजा अचिरात् संजनिष्यति ।गरेण सहितः श्रीमान् मा शुचः कमलेक्षणे ॥१-७०-३५॥

श्लोक 36

च्यवनम् च नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता ।पत्या विरहिता तस्मात् पुत्रम् देवी व्यजायत ॥१-७०-३६॥

श्लोक 37

सपत्न्या तु गरः तस्यैः दत्तो गर्भ जिघांसया ।सह तेन गरेण एव संजातः सगरोइ अभवत् ॥१-७०-३७॥

श्लोक 38

सगरस्य अस्य असमंजः तु असमंजात् अथ अंशुमान् ।दिलीपो अंशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥१-७०-३८॥

श्लोक 39

भगीरथात् ककुत्स्थः च ककुत्स्थस्य रघुः तथा ।रघोः तु पुत्रः तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ॥१-७०-३९॥

श्लोक 40

कल्माषपादो हि अभवत् तस्मात् जातः तु शङ्खणः ।सुदर्शनः शंखणस्य अग्निवर्णः सुदर्शनात् ॥१-७०-४०॥

श्लोक 41

शीघ्रगः तु अग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरुः सुतः ।मरोः प्रशुश्रुकः तु आसीत् अंबरीषः प्रशुश्रुकात् ॥१-७०-४१॥

श्लोक 42

अंबरीषस्य पुत्रो अभूत् नहुषः च महीपतिः ।नहुषस्य ययातिः तु नाभागः तु ययाति जः ॥१-७०-४२॥

श्लोक 43

नाभागस्य भभूव अज अजात् दशरथो अभवत् ।अस्मात् दशरथात् जातौ भ्रातरौ राम लक्ष्मणौ ॥१-७०-४३॥

श्लोक 44

आदि वंश विशुद्धानाम् राज्ञाम् परम धर्मिणाम् ।इक्ष्वाकु कुल जातानाम् वीराणाम् सत्य वादिनाम् ॥१-७०-४४॥

श्लोक 45

राम लक्ष्मणयोः अर्थे त्वत् सुते वरये नृप ।सदृशाभ्याम् नरश्रेष्ठ सदृशे दातुम् अर्हसि ॥१-७०-४५॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ