मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 72

वाल्मीकि रामायण बालकाण्ड सर्ग 72 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

तम् उक्तवंतम् वैदेहम् विश्वामित्रो महामुनिः ।उवाच वचनम् वीरम् वसिष्ठ सहितो नृपम् ॥१-७२-१॥

श्लोक 2

अचिंत्यानि अप्रमेयाणि कुलानि नरपुंगव ।इक्ष्वाकूणाम् विदेहानाम् न एषाम् तुल्यो अस्ति कश्चन ॥१-७२-२॥

श्लोक 3

सदृशो धर्म संबन्धः सदृशो रूप संपदा ।राम लक्ष्मणयो राजन् सीता च ऊर्मिलया सह ॥१-७२-३॥

श्लोक 4

वक्तव्यम् च नर श्रेष्ठ श्रूयताम् वचनम् मम ।भ्राता यवीयान् धर्मज्ञ एष राजा कुशध्वजः ॥१-७२-४॥

श्लोक 5

अस्य धर्मात्मनो राजन् रूपेण अप्रतिमम् भुवि ।सुता द्वयम् नरश्रेष्ठ पत्नि अर्थम् वरयामहे ॥१-७२-५॥

श्लोक 6

भरतस्य कुमारस्य शत्रुघ्नस्य च धीमतः ।वरयेम सुते राजन् तयोः अर्थे महात्मनोः ॥१-७२-६॥

श्लोक 7

पुत्रा दशरथस्य इमे रूप यौवन शालिनः ।लोक पाल समाः सर्वे देव तुल्य पराक्रमाः ॥१-७२-७॥

श्लोक 8

उभयोः अपि राजेन्द्र संबन्धेन अनुबध्यताम् ।इक्ष्वाकु कुलम् अव्यग्रम् भवतः पुण्य कर्मणः ॥१-७२-८॥

श्लोक 9

विश्वामित्र वचः श्रुत्वा वसिष्ठस्य मते तदा ।जनकः प्रांजलिः वाक्यम् उवाच मुनिपुंगवौ ॥१-७२-९॥

श्लोक 10

कुलम् धन्यम् इदम् मन्ये येषाम् तौ मुनिपुंगवौ ।सदृशम् कुल संबन्धम् यत् आज्ञापयथः स्वयम् ॥१-७२-१०॥

श्लोक 11

एवम् भवतु भद्रम् वः कुशध्वज सुते इमे ।पत्न्यौ भजेताम् सहितौ शत्रुघ्न भरतौ उभौ ॥१-७२-११॥

श्लोक 12

एक अह्ना राज पुत्रीणाम् चतसॄणाम् महामुने ।पाणीन् गृह्णन्तु चत्वारो राज पुत्रा महाबलाः ॥१-७२-१२॥

श्लोक 13

उत्तरे दिवसे ब्रह्मन् फल्गुनीभ्याम् मनीषिणः ।वैवाहिकम् प्रशंसन्ति भगो यत्र प्रजापतिः ॥१-७२-१३॥

श्लोक 14

एवम् उक्त्वा वचः सौम्यम् प्रत्युत्थाय कृतांजलिः ।उभौ मुनि वरौ राजा जनको वाक्यम् अब्रवीत् ॥१-७२-१४॥

श्लोक 15

परो धर्मः कृतो मह्यम् शिष्यो अस्मि भवतोः सदा ।इमानि आसन मुख्यानि आस्यताम् मुनिपुंगवौ ॥१-७२-१५॥

श्लोक 16

यथा दशरथस्य इयम् तथा अयोध्या पुरी मम ।प्रभुत्वे न अस्ति सन्देहो यथा अर्हम् कर्तुम् अर्हथः ॥१-७२-१६॥

श्लोक 17

तथा ब्रुवति वैदेहे जनके रघु नंदनः ।राजा दशरथो हृष्टः प्रत्युवाच मही पतिम् ॥१-७२-१७॥

श्लोक 18

युवाम् असंख्येय गुणौ भ्रातरौ मिथिलेश्वरौ ।ऋषयो राज संघाः च भवद्भ्याम् अभिपूजिताः ॥१-७२-१८॥

श्लोक 19

स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रम् ते गमिष्यामः स्वम् आलयम् ।श्राद्ध कर्माणि विधिवत् विधास्य इति च अब्रवीत् ॥१-७२-१९॥

श्लोक 20

तम् आपृष्ट्वा नर पतिम् राजा दशरथः तदा ।मुनीन्द्रौ तौ पुरस्कृत्य जगाम आशु महायशाः ॥१-७२-२०॥

श्लोक 21

स गत्वा निलयम् राजा श्राद्धम् कृत्वा विधानतः ।प्रभाते काल्यम् उत्थाय चक्रे गो दानम् उत्तमम् ॥१-७२-२१॥

श्लोक 22

गवाम् शत सहस्रम् च ब्राह्मणेभ्यो नराधिपः ।एक एकशो ददौ राजा पुत्रान् उद्धिश्य धर्मतः ॥१-७२-२२॥

श्लोक 23

सुवर्ण शृंगयः संपन्नाः स वत्साः काम्स्य दोहनाः ।गवाम् शत सहस्राणि चत्वारि पुरुष ऋषभः ॥१-७२-२३॥

श्लोक 24

वित्तम् अन्यत् च सु बहु द्विजेभ्यो रघु नंदनः ।ददौ गो दानम् उद्दिश्य पुत्राणाम् पुत्र वत्सलः ॥१-७२-२४॥

श्लोक 25

स सुतैः कृत गो दानैः वृतः सः नृपतिः तदा ।लोक पालैः इव आभाति वृतः सौम्यः प्रजापतिः ॥१-७२-२५॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ