मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 44

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 44 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

विलपन्तीम् तथा ताम् तु कौसल्याम् प्रमद उत्तमाम् ।इदम् धर्मे स्थिता धर्म्यम् सुमित्रा वाक्यम् अब्रवीत् ॥२-४४-१॥

श्लोक 2

तव आर्ये सद् गुणैः युक्तः पुत्रः स पुरुष उत्तमः ।किम् ते विलपितेन एवम् कृपणम् रुदितेन वा ॥२-४४-२॥

श्लोक 3

यः तव आर्ये गतः पुत्रः त्यक्त्वा राज्यम् महा बलः ।साधु कुर्वन् महात्मानम् पितरम् सत्य वादिनाम् ॥२-४४-३॥

श्लोक 4

शिष्टैः आचरिते सम्यक् शश्वत् प्रेत्य फल उदये ।रामः धर्मे स्थितः श्रेष्ठो न स शोच्यः कदाचन ॥२-४४-४॥

श्लोक 5

वर्तते च उत्तमाम् वृत्तिम् लक्ष्मणो अस्मिन् सदा अनघः ।दयावान् सर्व भूतेषु लाभः तस्य महात्मनः ॥२-४४-५॥

श्लोक 6

अरण्य वासे यद् दुह्खम् जानती वै सुख उचिता ।अनुगच्चति वैदेही धर्म आत्मानम् तव आत्मजम् ॥२-४४-६॥

श्लोक 7

कीर्ति भूताम् पताकाम् यो लोके भ्रामयति प्रभुः ।दम सत्य व्रत परः किम् न प्राप्तः तव आत्मजः ॥२-४४-७॥

श्लोक 8

व्यक्तम् रामस्य विज्ञाय शौचम् माहात्म्यम् उत्तमम् ।न गात्रम् अम्शुभिः सूर्यः सम्तापयितुम् अर्हति ॥२-४४-८॥

श्लोक 9

शिवः सर्वेषु कालेषु काननेभ्यो विनिह्सृतः ।राघवम् युक्त शीत उष्णः सेविष्यति सुखो अनिलः ॥२-४४-९॥

श्लोक 10

शयानम् अनघम् रात्रौ पिता इव अभिपरिष्वजन् ।रश्मिभिः सम्स्पृशन् शीतैः चन्द्रमा ह्लादयिष्यति ॥२-४४-१०॥

श्लोक 11

ददौ च अस्त्राणि दिव्यानि यस्मै ब्रह्मा महा ओजसे ।दानव इन्द्रम् हतम् दृष्ट्वा तिमि ध्वज सुतम् रणे ॥२-४४-११॥

श्लोक 12

स शूरः पुरुषव्याघ्रः स्वबाहुबलमाश्रितः ।असन्त्रस्तोऽ प्यरण्यस्थो वेश्मनीव निवत्स्यति ॥२-४४-१२॥

श्लोक 13

यस्येषुपदमासाद्य विनाशम् यान्ति शत्रवः ।कथम् न प्R^थिवी तस्य शासने स्थातुमर्हति ॥२-४४-१३॥

श्लोक 14

या श्रीःशौर्यम् च रामस्य या च कल्याणसत्वता ।निवृत्तारण्यवासः स्वं क्षिप्रम् राज्यमवाप्स्यति ॥२-४४-१४॥

श्लोक 15

सूर्यस्यापि भवेत्सूर्योह्यग्नेरग्निः प्रभोः प्रभोः ।श्रियश्च श्रीर्भवेदग्र्या कीर्त्याः क्षमाक्षमा ॥२-४४-१५॥

श्लोक 16

दैवतम् दैवतानाम् च भूतानाम् भूतसत्तमः ।तस्य केह्यगुणा देवि वने वा प्यथवा पुरे ॥२-४४-१६॥

श्लोक 17

पृथिव्या सह वैदेह्या श्रिया च पुरुष ऋषभः ।क्षिप्रम् तिसृभिर् एताभिः सह रामः अभिषेक्ष्यते ॥२-४४-१७॥

श्लोक 18

दुह्खजम् विसृजन्ति अस्रम् निष्क्रामन्तम् उदीक्ष्य यम् ।समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्याम् क्षिप्रम् आनन्दजम् पयः ॥२-४४-१८॥

श्लोक 19

कुशचीरधरम् देवम् गच्छन्तमपराजितम् ।सीतेवानुगता लक्ष्मीस्तस्य किम् नाम दुर्लभम् ॥२-४४-१९॥

श्लोक 20

धनुर्ग्रहवरो यस्य बाणखड्गास्त्रभृत्स्वयम् ।लक्ष्मणोव्रजति ह्यग्रे तस्य किम् नाम दुर्लभम् ॥२-४४-२०॥

श्लोक 21

निवृत्तवनवासम् तम् द्रष्टासि पुनरागतम् ।जहिशोकम् च मोहम् च देवि सत्यम् ब्रवीमि ते ॥२-४४-२१॥

श्लोक 22

शिरसा चरणावेतौ वन्दमानमनिन्दिते ।पुनर्द्रक्ष्यसि कल्याणि! पुत्रं चन्द्रमिवोदितम् ॥२-४४-२२॥

श्लोक 23

पुनः प्रविष्टम् द्R^ष्ट्वा तमभिषिक्तम् महाश्रियम् ।समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्याम् क्षिप्रमान्न्दजम् पयः ॥२-४४-२३॥

श्लोक 24

मा शोको देवि दुःखम् वा न राअमे दृअह्य्RWऽशिवम् ।क्षिप्रम् द्रक्ष्यसि पुत्रम् त्वम् ससीतम् सह लक्ष्मणम् ॥२-४४-२४॥

श्लोक 25

त्वया शेषोओ जनश्चैव समाश्वास्यो यदाऽनघे ।किमिदानीमिदम् देवि करोषि हृदि विक्लबम् ॥२-४४-२५॥

श्लोक 26

नार्हा त्वम् शोचितुम् देवि यस्यास्ते राघवस्सुतः ।न हि रामात्परो लोके विद्यते सत्पथे स्थितः ॥२-४४-२६॥

श्लोक 27

अभिवादयमानम् तम् दृष्ट्वा ससुहृदम् सुतम् ।मुदा अश्रु मोक्ष्यसे क्षिप्रम् मेघ लेका इव वार्षिकी ॥२-४४-२७॥

श्लोक 28

पुत्रः ते वरदः क्षिप्रम् अयोध्याम् पुनर् आगतः ।पाणिभ्याम् मृदुपीनाभ्याम् चरणौ पीडयिष्यति ॥२-४४-२८॥

श्लोक 29

अभिवाद्य नमस्यन्तम् शूरम् ससुहृदम् सुतम् ।मुदास्रैः प्रोक्ष्यसि पुनर्मेघराजि रिवाचलम् ॥२-४४-२९॥

श्लोक 30

आश्वासयन्ती विविधैश्च वाक्यै ।र्वाक्योपचारे कुशलानाद्या ।रामस्य ताम् मातरमेवमुक्त्वा ।देवी सुमित्राविरराम रामा ॥२-४४-३०॥

श्लोक 31

निशम्य तल् लक्ष्मण मातृ वाक्यम् ।रामस्य मातुर् नर देव पत्न्याः ।सद्यः शरीरे विननाश शोकः ।शरद् गतः मेघैव अल्प तोयः ॥२-४४-३१॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ