मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 43

वाल्मीकि रामायण अयोध्याकाण्ड सर्ग 43 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

ततः समीक्ष्य शयने सन्नम् शोकेन पार्थिवम् ।कौसल्या पुत्र शोक आर्ता तम् उवाच मही पतिम् ॥२-४३-१॥

श्लोक 2

राघवो नर शार्दूल विषम् उप्त्वा द्विजिह्ववत् ।विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्ता इव हि पन्नगी ॥२-४३-२॥

श्लोक 3

विवास्य रामम् सुभगा लब्ध कामा समाहिता ।त्रासयिष्यति माम् भूयो दुष्ट अहिर् इव वेश्मनि ॥२-४३-३॥

श्लोक 4

अथ स्म नगरे रामः चरन् भैक्षम् गृहे वसेत् ।काम कारः वरम् दातुम् अपि दासम् मम आत्मजम् ॥२-४३-४॥

श्लोक 5

पातयित्वा तु कैकेय्या रामम् स्थानात् यथा इष्टतः ।प्रदिष्टः रक्षसाम् भागः पर्वणि इव आहित अग्निना ॥२-४३-५॥

श्लोक 6

गज राज गतिर् वीरः महा बाहुर् धनुर् धरः ।वनम् आविशते नूनम् सभार्यः सह लक्ष्मणः ॥२-४३-६॥

श्लोक 7

वने तु अदृष्ट दुह्खानाम् कैकेय्या अनुमते त्वया ।त्यक्तानाम् वन वासाय का न्व् अवस्था भविष्यति ॥२-४३-७॥

श्लोक 8

ते रत्न हीनाः तरुणाः फल काले विवासिताः ।कथम् वत्स्यन्ति कृपणाः फल मूलैः कृत अशनाः ॥२-४३-८॥

श्लोक 9

अपि इदानीम् स कालः स्यान् मम शोक क्षयः शिवः ।सभार्यम् यत् सह भ्रात्रा पश्येयम् इह राघवम् ॥२-४३-९॥

श्लोक 10

श्रुत्वा एव उपस्थितौ वीरौ कदा अयोध्या भविष्यति ।यशस्विनी हृष्ट जना सूच्च्रित ध्वज मालिनी ॥२-४३-१०॥

श्लोक 11

कदा प्रेक्ष्य नर व्याघ्राव् अरण्यात् पुनर् आगतौ ।नन्दिष्यति पुरी हृष्टा समुद्रैव पर्वणि ॥२-४३-११॥

श्लोक 12

कदा अयोध्याम् महा बाहुः पुरीम् वीरः प्रवेक्ष्यति ।पुरः कृत्य रथे सीताम् वृषभो गो वधूम् इव ॥२-४३-१२॥

श्लोक 13

कदा प्राणि सहस्राणि राज मार्गे मम आत्मजौ ।लाजैः अवकरिष्यन्ति प्रविशन्ताव् अरिम् दमौ ॥२-४३-१३॥

श्लोक 14

प्रविशनौ कदाऽपियोध्याम् द्रक्ष्यामि शुभकुण्डता ।उदग्रायुधनिस्त्रीम्शौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ॥२-४३-१४॥

श्लोक 15

कदा सुमनसः कन्या द्विजातीनाम् फलानि च ।प्रदिशन्त्यः पुरीम् हृष्टाः करिष्यन्ति प्रदक्षिणम् ॥२-४३-१५॥

श्लोक 16

कदा परिणतः बुद्ध्या वयसा च अमर प्रभः ।अभ्युपैष्यति धर्मज्ञः त्रिवर्षैव माम् ललन् ॥२-४३-१६॥

श्लोक 17

निह्सम्शयम् मया मन्ये पुरा वीर कदर्यया ।पातु कामेषु वत्सेषु मातृऋणाम् शातिताः स्तनाः ॥२-४३-१७॥

श्लोक 18

सा अहम् गौर् इव सिम्हेन विवत्सा वत्सला कृता ।कैकेय्या पुरुष व्याघ्र बाल वत्सा इव गौर् बलात् ॥२-४३-१८॥

श्लोक 19

न हि तावद् गुणैः जुष्टम् सर्व शास्त्र विशारदम् ।एक पुत्रा विना पुत्रम् अहम् जीवितुम् उत्सहे ॥२-४३-१९॥

श्लोक 20

न हि मे जीविते किम्चित् सामर्थम् इह कल्प्यते ।अपश्यन्त्याः प्रियम् पुत्रम् महा बाहुम् महा बलम् ॥२-४३-२०॥

श्लोक 21

अयम् हि माम् दीपयते समुत्थितः ।तनूज शोक प्रभवो हुत अशनः ।महीम् इमाम् रश्मिभिर् उत्तम प्रभो ।यथा निदाघे भगवान् दिवा करः ॥२-४३-२१॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ