मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 1

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 1 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

प्रविश्य तु महारण्यम् दण्डकारण्यम् आत्मवान् ।रामो ददर्श दुर्धर्ष तापस आश्रम मण्डलम् ॥३-१-१॥

श्लोक 2

कुश चीर परिक्षिप्तम् ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम् ।यथा प्रदीप्तम् दुर्दर्शम् गगने सूर्य मण्डलम् ॥३-१-२॥

श्लोक 3

शरण्यम् सर्व भूतानाम् सु संमृष्ट अजिरम् सदा ।मृगैः बहुभिः आकीर्णम् पक्षि सन्घैः समावृतम् ॥३-१-३॥

श्लोक 4

पूजितम् च उपनृत्तम् च नित्यम् अप्सरसाम् गणैः ।विशालैः अग्नि शरणैः स्रुक् भाण्डैः अजिनैः कुशैः ॥३-१-४॥

श्लोक 5

समिद्भिः तोय कलशैः फल मूलैः च शोभितम् ।आरण्यैः च महा वृक्षैः पुण्यैः स्वादु फलैर् वृतम् ॥३-१-५॥

श्लोक 6

बलि होम अर्चितम् पुण्यम् ब्रह्म घोष निनादितम् ।पुष्पैः च अन्यैः परिक्षिप्तम् पद्मिन्या च स पद्मया ॥३-१-६॥

श्लोक 7

फलमूल अशनैः दान्तैः चीर कृष्णाजिन अम्बरैः ।सूर्य वैश्वानर आभैः च पुराणैः मुनिभिर् युतम् ॥३-१-७॥

श्लोक 8

पुण्यैः च नियत आहारैः शोभितम् परम ऋषिभिः ।तत् ब्रह्म भवन प्रख्यम् ब्रह्म घोष निनादितम् ॥३-१-८॥

श्लोक 9

ब्रह्म विद्भिः महा भागैः ब्राह्मणैः उपशोभितम् ।तत् दृष्ट्वा राघवः श्रीमान् तापस आश्रम मण्डलम् ॥३-१-९॥

श्लोक 10

अभ्यगच्छत् महातेजा विज्यम् कृत्वा महद् धनुः ।दिव्य ज्ञान उपपन्नाः ते रामम् दृष्ट्वा महर्षयः ॥३-१-१०॥

श्लोक 11

अभिजग्मुः तदा प्रीता वैदेहीम् च यशस्विनीम् ।ते तु सोमम् इव उद्यन्तम् दृष्ट्वा वै धर्मचारिणम् ॥३-१-११॥

श्लोक 12

लक्ष्मणम् च एव दृष्ट्वा तु वैदेहीम् च यशश्विनीम् ।मङ्गलानि प्रयुञ्जानाः प्रत्यगृह्णान् दृढ व्रताः ॥३-१-१२॥

श्लोक 13

रूप संहननम् लक्ष्मीम् सौकुमार्यम् सुवेषताम् ।ददृशुर् विस्मित आकारा रामस्य वन वासिनः ॥३-१-१३॥

श्लोक 14

वैदेहीम् लक्ष्मणम् रामम् नेत्रैर् अनिमिषैर् इव ।आश्चर्य भूतान् ददृशुः सर्वे ते वन वासिनः ॥३-१-१४॥

श्लोक 15

अत्र एनम् हि महाभागाः सर्व भूत हिते रताः ।अतिथिम् पर्णशालायाम् राघवम् संन्यवेशयन् ॥३-१-१५॥

श्लोक 16

ततो रामस्य सत्कृत्य विधिना पावक उपमाः ।आजह्रुः ते महाभागाः सलिलम् धर्मचारिणः ॥३-१-१६॥

श्लोक 17

मंगलानि प्रयुञ्जाना मुदा परमया युता ।मूलम् पुष्पम् फलम् सर्वम् आश्रमम् च महात्मनः ॥३-१-१७॥

श्लोक 18

निवेदयीत्वा धर्मज्ञाः ते तु प्रांजलयोऽब्रुवन् ।धर्मपालो जनस्य अस्य शरण्यः च महायशाः ॥३-१-१८॥

श्लोक 19

पूजनीयः च मान्यः च राजा दण्डधरो गुरुः ।इन्द्रस्य एव चतुर्भागः प्रजा रक्षति राघव ॥३-१-१९॥

श्लोक 20

राजा तस्माद् वरान् भोगान् रम्यान् भुङ्क्ते नमस्कृतः ।ते वयम् भवता रक्ष्या भवद् विषय वासिनः ।नगरस्थो वनस्थो वा त्वम् नः राजा जनेश्वरः ॥३-१-२०॥

श्लोक 21

न्यस्त दण्डा वयम् राजन् जित क्रोधा जितेन्द्रियाः ।रक्षणीयाः त्वया शश्वद् गर्भ भूताः तपोधनाः ॥३-१-२१॥

श्लोक 22

एवम् उक्त्वा फलैर् मूलैः पुष्पैर् अन्यैः च राघवम् ।वन्यैः च विविध आहारैः स लक्ष्मणम् अपूजयन् ॥३-१-२२॥

श्लोक 23

तथाऽन्ये तापसाः सिद्धा रामम् वैश्वानर उपमाः ।न्याय वृत्ता यथा न्यायम् तर्पयामासुर् ईश्वरम् ॥३-१-२३॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ