मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 2

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 2 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

कृत आतिथ्योऽथ रामस्तु सूर्यस्य उदयनम् प्रति ।आमंत्र्य स मुनीम् तत् सर्वान् वनम् एव अन्वगाहत ॥३-२-१॥

श्लोक 2

नाना मृग गण आकीर्णम् ऋक्ष शार्दूल सेवितम् ।ध्वस्त वृक्ष लता गुल्मम् दुर्दर्श सलिलाशयम् ॥३-२-२॥

श्लोक 3

निष्कूजमाना शकुनि झिल्लिका गण नादितम् ।लक्ष्मण अनुचरोओ रामो वन मध्यम् ददर्श ह ॥३-२-३॥

श्लोक 4

सीताया सह काकुत्स्थः तस्मिन् घोर मृग आयुते ।ददर्श गिरि शृङ्ग आभम् पुरुषादम् महास्वनम् ॥३-२-४॥

श्लोक 5

गम्भीर अक्षम् महावक्त्रम् विकटम् विकटोदरम् ।बीभत्सम् विषमम् दीर्घम् विकृतम् घोर दर्शनम् ॥३-२-५॥

श्लोक 6

वसानम् चर्म वैयाघ्रम् वस आर्द्रम् रुधिरोक्षितम् ।त्रासनम् सर्व भूतानाम् व्यादितास्यम् इव अन्तकम् ॥३-२-६॥

श्लोक 7

त्रीन् सिंहान् चतुरो व्याघ्रान् द्वौ वृकौ पृषतान् दश ।सविषाणम् वसादिग्धम् गजस्य च शिरो महत् ॥३-२-७॥

श्लोक 8

अवसज्य आअयसे शूले विनदन्तम् महास्वनम् ।स रामम् लक्ष्मणम् चैव सीताम् दृष्ट्वा च मैथिलीम् ॥३-२-८॥

श्लोक 9

अभ्य धावत् सुसंक्रुद्धो प्रजाः काल इव अन्तकः ।स कृत्वा भैरवम् नादम् चालयन् इव मेदिनीम् ॥३-२-९॥

श्लोक 10

अङ्केन आदाय वैदेहीम् अपक्रम्य तदा अब्रवीत् ।युवाम् जटा चीर धरौ सभार्यौ क्षीण जीवितौ ॥३-२-१०॥

श्लोक 11

प्रविष्टौ दण्डकारण्यम् शर चाप असि पाणिनौ ।कथम् तापसयोः युवाम् च वासः प्रमदया सह ॥३-२-११॥

श्लोक 12

अधर्म चारिणौ पापौ कौ युवाम् मुनि दूषकौ ।अहम् वनम् इदम् दुर्गम् विराघो नाम राक्षसः ॥३-२-१२॥

श्लोक 13

चरामि सायुधो नित्यम् ऋषि मांसानि भक्षयन् ।इयम् नारी वरारोहा मम भार्या भविष्यति ॥३-२-१३॥

श्लोक 14

युवयोः पापयोः च अहम् पास्यामि रुधिरम् मृधे ।तस्य एवम् ब्रुवतो दुष्टम् विराधस्य दुरात्मनः ॥३-२-१४॥

श्लोक 15

श्रुत्वा सगर्वितम् वाक्यम् संभ्रान्ता जनकात्मजा ।सीता प्रावेपिता उद्वेगात् प्रवाते कदली यथा ॥३-२-१५॥

श्लोक 16

ताम् दृष्ट्वा राघवः सीताम् विराध अङ्कगताम् शुभाम् ।अब्रवीत् लक्ष्मणम् वाक्यम् मुखेन परिशुष्यता ॥३-२-१६॥

श्लोक 17

पश्य सौम्य नरेन्द्रस्य जनकस्य अत्म संभवाम् ।मम भार्याम् शुभाचाराम् विराधाङ्के प्रवेशिताम् ॥३-२-१७॥

श्लोक 18

अत्यन्त सुख संवृद्धाम् राजपुत्रीम् यशस्विनीम् ।यत् अभिप्रेतम् अस्मासु प्रियम् वर वृतम् च यत् ॥३-२-१८॥

श्लोक 19

कैकेय्यास्तु सुसंवृत्तम् क्षिप्रम् अद्य एव लक्ष्मण ।या न तुष्यति राज्येन पुत्रार्थे दीर्घ दर्शिनी ॥३-२-१९॥

श्लोक 20

ययाऽहम् सर्वभूतानाम् प्रियः प्रस्थापितो वनम् ।अद्य इदानीम् सकामा सा या माता मम मध्यमा ॥३-२-२०॥

श्लोक 21

पर स्पर्शात् तु वैदेह्या न दुःखतरम् अस्ति मे ।पितुर् विनाशात् सौमित्रे स्व राज्य हरणात् तथा ॥३-२-२१॥

श्लोक 22

इति ब्रुवति काकुत्स्थे बाष्प शोक परिप्लुतः ।अब्रवीत् लक्ष्मणः क्रुद्धो रुद्धो नाग इव श्वसन् ॥३-२-२२॥

श्लोक 23

अनाथ इव भूतानाम् नाथः त्वम् वासवोपमः ।मया प्रेष्येण काकुत्स्थः किम् अर्थम् परितप्यसे ॥३-२-२३॥

श्लोक 24

शरेण निहतस्य अद्य मया क्रुद्धेन रक्षसः ।विराधस्य गत असोः हि मही पास्यति शोणितम् ॥३-२-२४॥

श्लोक 25

राज्य कामे मम क्रोधो भरते यो बभूव ह ।तम् विराधे विमोक्ष्यामि वज्री वज्रम् इव अचले ॥३-२-२५॥

श्लोक 26

मम भुज बल वेग वेगितःपततु शरोऽस्य महान् महोरसि ।व्यपनयतु तनोः च जीवितम्पततु ततः च महीम् विघूर्णितः ॥३-२-२६॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ