मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 12

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 12 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

स प्रविश्य आश्रम पदम् लक्ष्मणो राघव अनुजः ।अगस्त्य शिष्यम् आसाद्य वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥३-१२-१॥

श्लोक 2

राजा दशरथो नाम ज्येष्ठः तस्य सुतो बली ।रामः प्राप्तो मुनिम् द्रष्टुम् भार्यया सह सीतया ॥३-१२-२॥

श्लोक 3

लक्ष्मणो नाम तस्य अहम् भ्राता तु अवरजो हितः ।अनुकूलः च भक्तः च यदि ते श्रोत्रम् आगतः ॥३-१२-३॥

श्लोक 4

ते वयम् वनम् अत्युग्रम् प्रविष्टाः पितृ शासनात् ।द्रष्टुम् इच्छामहे सर्वे भगवन्तम् निवेद्यताम् ॥३-१२-४॥

श्लोक 5

तस्य तद् वचनम् श्रुत्वा लक्ष्मणस्य तपोधनः ।तथा इति उक्त्वा अग्नि शरणम् प्रविवेश निवेदितुम् ॥३-१२-५॥

श्लोक 6

स प्रविश्य मुनिश्रेष्ठम् तपसा दुष्प्रधर्षणम् ।कृत अंजलिः उवाच इदम् राम आगमनम् अञ्जसा ॥३-१२-६॥

श्लोक 7

यथा उक्तम् लक्ष्मणेन एव शिष्यः तस्य अगस्तस्य संमतः ।पुत्रौ दशरथस्य इमौ रामो लक्ष्मण एव च ॥३-१२-७॥

श्लोक 8

प्रविष्टौ आश्रमपदम् सीतया सह भार्यया ।द्रष्टुम् भवन्तम् आयातौ शुश्रूषार्थम् अरिन्दमौ ॥३-१२-८॥

श्लोक 9

यद् अत्र अनंतरम् तत् त्वम् आज्ञापयितुम् अर्हसि ।ततः शिष्यात् उपश्रुत्य प्राप्तम् रामम् स लक्ष्मणम् ॥३-१२-९॥

श्लोक 10

वैदेहीम् च महाभागाम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ।दिष्ट्या रामः चिरस्य अद्य द्रष्टुम् माम् समुपागतः ॥३-१२-१०॥

श्लोक 11

मनसा कांक्षितम् हि अस्य मया अपि आगमनम् प्रति ।गम्यताम् सत्कृतो रामः स भार्यः सह लक्ष्मणः ॥३-१२-११॥

श्लोक 12

प्रवेश्यताम् समीपम् मे किम् असौ न प्रवेशितः ।एवम् उक्तः तु मुनिना धर्मज्ञेन महात्मना ॥३-१२-१२॥

श्लोक 13

अभिवाद्य अब्रवीत् शिष्यः तथा इति नियत अंजलिः ।तदा निष्क्रम्य संभ्रान्तः शिष्यो लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥३-१२-१३॥

श्लोक 14

क्व असौ रामो मुनिम् द्रष्टुम् एतु प्रविशतु स्वयम् ।ततो गत्वा आश्रम पदम् शिष्येण सह लक्ष्मणः ॥३-१२-१४॥

श्लोक 15

दर्शयामास काकुत्स्थम् सीताम् च जनकात्मजाम् ।तम् शिष्यः प्रश्रितम् वाक्यम् अगस्त्य वचनम् ब्रुवन् ॥३-१२-१५॥

श्लोक 16

प्रावेशयत् यथा न्यायम् सत्कार अर्ह सुसत्कृतम् ।प्रविवेश ततो रामः सीतया सह लक्ष्मणः ॥३-१२-१६॥

श्लोक 17

प्रशान्त हरिण आकीर्णम् आश्रमम् हि अवलोकयन् ।स तत्र ब्रह्मणः स्थानम् अग्नेः स्थानम् तथैव च ॥३-१२-१७॥

श्लोक 18

विष्णोः स्थानम् महेन्द्रस्य स्थानम् चैव विवस्वतः ।सोम स्थानम् भग स्थानम् स्थानम् कौबेरम् एव च ॥३-१२-१८॥

श्लोक 19

धातुर् विधातुः स्थानम् च वायोः स्थानम् तथैव च ।स्थानम् च पाश हस्तस्य वारुणस्य महात्मनः ॥३-१२-१९॥

श्लोक 20

स्थानम् तथैव गायत्र्या वसूनाम् स्थानम् एव च ।स्थानम् च नागराजस्य गरुड स्थानम् एव च ॥३-१२-२०॥

श्लोक 21

कार्तिकेयस्य च स्थानम् धर्म स्थानम् च पश्यति ।ततः शिष्यैः परिवृतो मुनिर् अपि अभिनिष्पतत् ॥३-१२-२१॥

श्लोक 22

तम् ददर्श अग्रतो रामो मुनीनाम् दीप्त तेजसम् ।अब्रवीत् वचनम् वीरो लक्ष्मणम् लक्ष्मिवर्धनम् ॥३-१२-२२॥

श्लोक 23

बहिर् लक्ष्मण निष्क्रामति अगस्त्यो भगवान् ऋषिः ।औदार्येण अवगच्छामि निधानम् तपसाम् इमम् ॥३-१२-२३॥

श्लोक 24

एवम् उक्त्वा महाबाहुः अगस्त्यम् सूर्य वर्चसम् ।जग्राह आपतत् तस्य पादौ च रघुनन्दन ॥३-१२-२४॥

श्लोक 25

अभिवाद्य तु धर्मात्मा तस्थौ रामः कृतांजलिः ।सीतया सह वैदेह्या तदा रामः स लक्ष्मणः ॥३-१२-२५॥

श्लोक 26

प्रतिगृह्य च काकुत्स्थम् अर्चयित्वा आसन उदकैः ।कुशल प्रश्नम् उक्त्वा च आस्यताम् इति सोऽब्रवीत् ॥३-१२-२६॥

श्लोक 27

अग्निम् हुत्वा प्रदाय अर्घ्यम् अतिथिन् प्रतिपूज्य च ।वानप्रस्थेन धर्मेण स तेषाम् भोजनम् ददौ ॥३-१२-२७॥

श्लोक 28

प्रथमम् च उपविश्य अथ धर्मज्ञो मुनिपुंगवः ।उवाच रामम् आसीनम् प्रांजलिम् धर्मकोविदम् ॥३-१२-२८॥

श्लोक 29

अग्निम् हुत्वा प्रदाय अर्घ्यम् अतिथिम् प्रतिपूजयेत् ।अन्यथा खलु काकुत्स्थ तपस्वी समुदाचरन् ।दुःसाक्षी इव परे लोके स्वानि मांसानि भक्षयेत् ॥३-१२-२९॥

श्लोक 30

राजा सर्वस्य लोकस्य धर्मचारी महारथः ।पूजनीयः च मान्यः च भवान् प्राप्तः प्रिय अतिथिः ॥३-१२-३०॥

श्लोक 31

एवम् उक्त्वा फलैः मूलैः पुष्पैः च अन्यैः च राघवम् ।पूजयित्वा यथा कामम् ततो अगस्त्यः तम् अब्रवीत् ॥३-१२-३१॥

श्लोक 32

इदम् दिव्यम् महत् चापम् हेम वज्र विभूषितम् ।वैष्णवम् पुरुषव्याघ्र निर्मितम् विश्वकर्मणा ॥३-१२-३२॥

श्लोक 33

अमोघः सूर्य संकाशो ब्रह्मदत्तः शर उत्तमः ।दत्तो मम महेन्द्रेण तूणी च अक्षय सायकौ ॥३-१२-३३॥

श्लोक 34

संपूर्णौ निशितैः बाणैः ज्वलद्भिः इव पावकैः ।महा रजत कोशो अयम् असिः हेमविभूषितः ॥३-१२-३४॥

श्लोक 35

अनेन धनुषा राम हत्वा संख्ये महासुरान् ।आजहार श्रियम् दीप्ताम् पुरा विष्णुर् दिव ओकसाम् ॥३-१२-३५॥

श्लोक 36

तत् धनुः तौ च तूणि च शरम् खड्गम् च मानद ।जयाय प्रतिगृह्णीष्व वज्रम् वज्रधरो यथा ॥३-१२-३६॥

श्लोक 37

एवम् उक्त्वा महा तेजाः समस्तम् तत् वर आयुधम् ।दत्त्वा रामाय भगवान् अगस्त्यः पुनर् अब्रवीत् ॥३-१२-३७॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ