मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 22

वाल्मीकि रामायण अरण्यकाण्ड सर्ग 22 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

वाल्मीकि रामायण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 1

एवम् आधर्षितः शूरः शूर्पणख्या खरः ततः ।उवाच रक्षसाम् मध्ये खरः खरतरम् वचः ॥३-२२-१॥

श्लोक 2

तव अपमान प्रभवः क्रोधो अयम् अतुलो मम ।न शक्यते धारयितुम् लवण अंभ इव उल्बणम् ॥३-२२-२॥

श्लोक 3

न रामम् गणये वीर्यान् मानुषम् क्षीण जीवितम् ।आत्म दुश्चरितैः प्राणान् हतो यो अद्य विमोक्ष्यति ॥३-२२-३॥

श्लोक 4

बाष्पः सम्धार्यताम् एष संभ्रमः च विमुच्यताम् ।अहम् रामम् सह भ्रात्रा नयामि यम सादनम् ॥३-२२-४॥

श्लोक 5

परश्वध हतस्य अद्य मन्द प्राणस्य भू तले ।रामस्य रुधिरम् रक्तम् उष्णम् पास्यसि राक्षसि ॥३-२२-५॥

श्लोक 6

सा प्रहृष्ट्वा वचः श्रुत्वा खरस्य वदनात् च्युतम् ।प्रशशंस पुनर् मौर्ख्यात् भ्रातरम् रक्षसाम् वरम् ॥३-२२-६॥

श्लोक 7

तया परुषितः पूर्वम् पुनर् एव प्रशंसितः ।अब्रवीत् दूषणम् नाम खरः सेना पतिम् तदा ॥३-२२-७॥

श्लोक 8

चतुर्दश सहस्राणि मम चित्त अनुवर्तिनाम् ।रक्षसाम् भीम वेगानाम् समरेषु अनिवर्तिनाम् ॥३-२२-८॥

श्लोक 9

नील जीमूत वर्णानाम् लोक हिंसा विहाराणाम् ।सर्व उद्योगम् उदीर्णानाम् रक्षसाम् सौम्य कारय ॥३-२२-९॥

श्लोक 10

उपस्थापय मे क्षिप्रम् रथम् सौम्य धनूंषि च ।शरान् च चित्रान् खड्गां च शक्ती च विविधाः शिताः ॥३-२२-१०॥

श्लोक 11

अग्रे निर्यातुम् इच्छामि पौलस्त्यानाम् महात्मनाम् ।वधार्थम् दुर्विनीतस्य रामस्य रण कोविद ॥३-२२-११॥

श्लोक 12

इति तस्य ब्रुवाणस्य सूर्य वर्णम् महारथम् ।सत् अश्वैः शबलैः युक्तम् आचचक्षे अथ दूषणः ॥३-२२-१२॥

श्लोक 13

तम् मेरु शिखर आकारम् तप्त कांचन भूषणम् ।हेम चक्रम् असंबाधम् वैदूर्यमय कूबरम् ॥३-२२-१३॥

श्लोक 14

मत्स्यैः पुष्पैः द्रुमैः शैलैः चन्द्र सूर्यैः च कांचनैः ।मांगल्यैः पक्षि सम्घैः च ताराभिः च समावृतम् ॥३-२२-१४॥

श्लोक 15

ध्वज निस्त्रिंश संपन्नम् किंकिणी वर भूषितम् ।सत् अश्व युक्तम् सः अमर्षात् आरुरोह खरः तदा ॥३-२२-१५॥

श्लोक 16

खरः तु तान् महत् सैन्याम् रथ चर्म आयुध ध्वजान् ।निर्यात इति अब्रवीत् प्रेक्ष्य दूषणः सर्व राक्षसान् ॥३-२२-१६॥

श्लोक 17

ततः तद् राक्षसम् सैन्यम् घोर चर्म आयुध ध्वजम् ।निर्जगाम जन स्थानात् महानादम् महाजवम् ॥३-२२-१७॥

श्लोक 18

मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः सुतीक्ष्णैः च परश्वधैः ।खड्गैः चक्रैः च हस्तस्थैः भ्राजमानैः स तोमरैः ॥३-२२-१८॥

श्लोक 19

शक्तिभिः परिघैः घोरैः अतिमात्रैः च कार्मुकैः ।गदा असि मुसलैः वज्रैः गृहीतैः भीम दर्शनैः ॥३-२२-१९॥

श्लोक 20

राक्षसानाम् सुघोराणाम् सहस्राणि चतुर्दश ।निर्यातानि जन स्थानात् खर चित्त अनुवर्तिनाम् ॥३-२२-२०॥

श्लोक 21

तान् तु निर्धावतो दृष्ट्वा राक्षसान् भीम दर्शनम् ।खरस्य अथ रथः किंचित् जगाम तत् अनन्तरम् ॥३-२२-२१॥

श्लोक 22

ततः तान् शबलान् अश्वान् तप्त कांचन भूषितान् ।खरस्य मतम् आज्ञाय सारथिः पर्यचोदयत् ॥३-२२-२२॥

श्लोक 23

संचोदितो रथः शीघ्रम् खरस्य रिपु घातिनः ।शब्देन आपूरयामास दिशः स प्रदिशः तथा ॥३-२२-२३॥

श्लोक 24

प्रवृद्ध मन्युः तु खरः खर स्वरेरिपोः वध अर्थम् त्वरितो यथा अंतकः ।अचूचुदत् सारथिम् उन्नदन् पुनर्महाबलो मेघ इव अश्म वर्षवान् ॥३-२२-२४॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ