मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 22

श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 22 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्रीमद्भागवत महापुराण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 3.22.1

एवम् आविष्कृताशेषगुणकर्मोदयो मुनिम् । सव्रीड इव तं सम्राड् उपारतम् उवाच ह ॥ 1 ॥

श्लोक 3.22.2

ब्रह्मासृजत् स्वमुखतो युष्मान् आत्मपरीप्सया । छन्दोमयस् तपोविद्यायोगयुक्तान् अलम्पटान् ॥ 2 ॥

श्लोक 3.22.3

तत्त्राणायासृजच् चास्मान् दोःसहस्रात् सहस्रपात् । हृदयं तस्य हि ब्रह्म क्षत्रम् अङ्गं प्रचक्षते ॥ 3 ॥

श्लोक 3.22.4

अतो ह्य् अन्योन्यम् आत्मानं ब्रह्म क्षत्रं च रक्षतः । रक्षति स्माव्ययो देवः स यः सद्असद्आत्मकः ॥ 4 ॥

श्लोक 3.22.5

तव सन्दर्शनाद् एव च्छिन्ना मे सर्वसंशयाः । यत् स्वयं भगवान् प्रीत्या धर्मम् आह रिरक्षिषोः ॥ 5 ॥

श्लोक 3.22.6

दिष्ट्या मे भगवान् दृष्टो दुर्दर्शो यो ऽकृतात्मनाम् । दिष्ट्या पादरजः स्पृष्टं शीर्ष्णा मे भवतः शिवम् ॥ 6 ॥

श्लोक 3.22.7

दिष्ट्या त्वयानुशिष्टो ऽहं कृतश् चानुग्रहो महान् । अपावृतैः कर्णरन्ध्रैर् जुष्टा दिष्ट्योशतीर् गिरः ॥ 7 ॥

श्लोक 3.22.8

स भवान् दुहितृस्नेहपरिक्लिष्टात्मनो मम । श्रोतुम् अर्हसि दीनस्य श्रावितं कृपया मुने ॥ 8 ॥

श्लोक 3.22.9

प्रियव्रतोत्तानपदोः स्वसेयं दुहिता मम । अन्विच्छति पतिं युक्तं वयःशीलगुणादिभिः ॥ 9 ॥

श्लोक 3.22.10

यदा तु भवतः शीलश्रुतरूपवयोगुणान् । अशृणोन् नारदाद् एषा त्वय्य् आसीत् कृतनिश्चया ॥ 10 ॥

श्लोक 3.22.11

तत् प्रतीच्छ द्विजाग्र्येमां श्रद्धयोपहृतां मया । सर्वात्मनानुरूपां ते गृहमेधिषु कर्मसु ॥ 11 ॥

श्लोक 3.22.12

उद्यतस्य हि कामस्य प्रतिवादो न शस्यते । अपि निर्मुक्तसङ्गस्य कामरक्तस्य किं पुनः ॥ 12 ॥

श्लोक 3.22.13

य उद्यतम् अनादृत्य कीनाशम् अभियाचते । क्षीयते तद्यशः स्फीतं मानश् चावज्ञया हतः ॥ 13 ॥

श्लोक 3.22.14

अहं त्वाशृणवं विद्वन् विवाहार्थं समुद्यतम् । अतस् त्वम् उपकुर्वाणः प्रत्तां प्रतिगृहाण मे ॥ 14 ॥

श्लोक 3.22.15

बाढम् उद्वोढुकामो ऽहम् अप्रत्ता च तवात्मजा । आवयोर् अनुरूपो ऽसाव् आद्यो वैवाहिको विधिः ॥ 15 ॥

श्लोक 3.22.16

कामः स भूयान् नरदेव ते ऽस्याः पुत्र्याः समाम्नायविधौ प्रतीतः । क एव ते तनयां नाद्रियेत स्वयैव कान्त्या क्षिपतीम् इव श्रियम् ॥ 16 ॥

श्लोक 3.22.17

यां हर्म्यपृष्ठे क्वणद्अङ्घ्रिशोभां विक्रीडतीं कन्दुकविह्वलाक्षीम् । विश्वावसुर् न्यपतत् स्वाद् विमानाद् विलोक्य सम्मोहविमूढचेताः ॥ 17 ॥

श्लोक 3.22.18

तां प्रार्थयन्तीं ललनाललामम् असेवितश्रीचरणैर् अदृष्टाम् । वत्सां मनोर् उच्चपदः स्वसारं को नानुमन्येत बुधो ऽभियाताम् ॥ 18 ॥

श्लोक 3.22.19

अतो भजिष्ये समयेन साध्वीं यावत् तेजो बिभृयाद् आत्मनो मे । अतो धर्मान् पारमहंस्यमुख्यान् शुक्लप्रोक्तान् बहु मन्ये ऽविहिंस्रान् ॥ 19 ॥

श्लोक 3.22.20

यतो ऽभवद् विश्वम् इदं विचित्रं संस्थास्यते यत्र च वावतिष्ठते । प्रजापतीनां पतिर् एष मह्यं परं प्रमाणं भगवान् अनन्तः ॥ 20 ॥

श्लोक 3.22.21

स उग्रधन्वन्न् इयद् एवाबभाषे आसीच् च तूष्णीम् अरविन्दनाभम् । धियोपगृह्णन् स्मितशोभितेन मुखेन चेतो लुलुभे देवहूत्याः ॥ 21 ॥

श्लोक 3.22.22

सो ऽनु ज्ञात्वा व्यवसितं महिष्या दुहितुः स्फुटम् । तस्मै गुणगणाढ्याय ददौ तुल्यां प्रहर्षितः ॥ 22 ॥

श्लोक 3.22.23

शतरूपा महाराज्ञी पारिबर्हान् महाधनान् । दम्पत्योः पर्यदात् प्रीत्या भूषावासः परिच्छदान् ॥ 23 ॥

श्लोक 3.22.24

प्रत्तां दुहितरं सम्राट् सदृक्षाय गतव्यथः । उपगुह्य च बाहुभ्याम् औत्कण्ठ्योन्मथिताशयः ॥ 24 ॥

श्लोक 3.22.25

अशक्नुवंस् तद्विरहं मुञ्चन् बाष्पकलां मुहुः । आसिञ्चद् अम्ब वत्सेति नेत्रोदैर् दुहितुः शिखाः ॥ 25 ॥

श्लोक 3.22.26

आमन्त्र्य तं मुनिवरम् अनुज्ञातः सहानुगः । प्रतस्थे रथम् आरुह्य सभार्यः स्वपुरं नृपः ॥ 26 ॥

श्लोक 3.22.27

उभयोर् ऋषिकुल्यायाः सरस्वत्याः सुरोधसोः । ऋषीणाम् उपशान्तानां पश्यन्न् आश्रमसम्पदः ॥ 27 ॥

श्लोक 3.22.28

तम् आयान्तम् अभिप्रेत्य ब्रह्मावर्तात् प्रजाः पतिम् । गीतसंस्तुतिवादित्रैः प्रत्युदीयुः प्रहर्षिताः ॥ 28 ॥

श्लोक 3.22.29

बर्हिष्मती नाम पुरी सर्वसम्पत्समन्विता । न्यपतन् यत्र रोमाणि यज्ञस्याङ्गं विधुन्वतः ॥ 29 ॥

श्लोक 3.22.30

कुशाः काशास् त एवासन् शश्वद्धरितवर्चसः । ऋषयो यैः पराभाव्य यज्ञघ्नान् यज्ञम् ईजिरे ॥ 30 ॥

श्लोक 3.22.31

कुशकाशमयं बर्हिर् आस्तीर्य भगवान् मनुः । अयजद् यज्ञपुरुषं लब्धा स्थानं यतो भुवम् ॥ 31 ॥

श्लोक 3.22.32

बर्हिष्मतीं नाम विभुर् यां निर्विश्य समावसत् । तस्यां प्रविष्टो भवनं तापत्रयविनाशनम् ॥ 32 ॥

श्लोक 3.22.33

सभार्यः सप्रजः कामान् बुभुजे ऽन्याविरोधतः । सङ्गीयमानसत्कीर्तिः सस्त्रीभिः सुरगायकैः । प्रत्य्ऊषेष्व् अनुबद्धेन हृदा शृण्वन् हरेः कथाः ॥ 33 ॥

श्लोक 3.22.34

निष्णातं योगमायासु मुनिं स्वायम्भुवं मनुम् । यद् आभ्रंशयितुं भोगा न शेकुर् भगवत्परम् ॥ 34 ॥

श्लोक 3.22.35

अयातयामास् तस्यासन् यामाः स्वान्तरयापनाः । शृण्वतो ध्यायतो विष्णोः कुर्वतो ब्रुवतः कथाः ॥ 35 ॥

श्लोक 3.22.36

स एवं स्वान्तरं निन्ये युगानाम् एकसप्ततिम् । वासुदेवप्रसङ्गेन परिभूतगतित्रयः ॥ 36 ॥

श्लोक 3.22.37

शारीरा मानसा दिव्या वैयासे ये च मानुषाः । भौतिकाश् च कथं क्लेशा बाधन्ते हरिसंश्रयम् ॥ 37 ॥

श्लोक 3.22.38

यः पृष्टो मुनिभिः प्राह धर्मान् नानाविधान् छुभान् । नृणां वर्णाश्रमाणां च सर्वभूतहितः सदा ॥ 38 ॥

श्लोक 3.22.39

एतत् त आदिराजस्य मनोश् चरितम् अद्भुतम् । वर्णितं वर्णनीयस्य तद्अपत्योदयं शृणु ॥ 39 ॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ