मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 25

श्रीमद्भागवत तृतीय स्कन्ध अध्याय 25 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्रीमद्भागवत महापुराण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 3.25.1

कपिलस् तत्त्वसङ्ख्याता भगवान् आत्ममायया । जातः स्वयम् अजः साक्षाद् आत्मप्रज्ञप्तये नृणाम् ॥ 1 ॥

श्लोक 3.25.2

न ह्य् अस्य वर्ष्मणः पुंसां वरिम्णः सर्वयोगिनाम् । विश्रुतौ श्रुतदेवस्य भूरि तृप्यन्ति मे ऽसवः ॥ 2 ॥

श्लोक 3.25.3

यद् यद् विधत्ते भगवान् स्वच्छन्दात्मात्ममायया । तानि मे श्रद्दधानस्य कीर्तन्यान्य् अनुकीर्तय ॥ 3 ॥

श्लोक 3.25.4

द्वैपायनसखस् त्व् एवं मैत्रेयो भगवांस् तथा । प्राहेदं विदुरं प्रीत आन्वीक्षिक्यां प्रचोदितः ॥ 4 ॥

श्लोक 3.25.5

पितरि प्रस्थिते ऽरण्यं मातुः प्रियचिकीर्षया । तस्मिन् बिन्दुसरे ऽवात्सीद् भगवान् कपिलः किल ॥ 5 ॥

श्लोक 3.25.6

तम् आसीनम् अकर्माणं तत्त्वमार्गाग्रदर्शनम् । स्वसुतं देवहूत्य् आह धातुः संस्मरती वचः ॥ 6 ॥

श्लोक 3.25.7

निर्विण्णा नितरां भूमन्न् असद्इन्द्रियतर्षणात् । येन सम्भाव्यमानेन प्रपन्नान्धं तमः प्रभो ॥ 7 ॥

श्लोक 3.25.8

तस्य त्वं तमसो ऽन्धस्य दुष्पारस्याद्य पारगम् । सच्चक्षुर् जन्मनाम् अन्ते लब्धं मे त्वद्अनुग्रहात् ॥ 8 ॥

श्लोक 3.25.9

य आद्यो भगवान् पुंसाम् ईश्वरो वै भवान् किल । लोकस्य तमसान्धस्य चक्षुः सूर्य इवोदितः ॥ 9 ॥

श्लोक 3.25.10

अथ मे देव सम्मोहम् अपाक्रष्टुं त्वम् अर्हसि । यो ऽवग्रहो ऽहं ममेतीत्य् एतस्मिन् योजितस् त्वया ॥ 10 ॥

श्लोक 3.25.11

तं त्वा गताहं शरणं शरण्यं स्वभृत्यसंसारतरोः कुठारम् । जिज्ञासयाहं प्रकृतेः पूरुषस्य नमामि सद्धर्मविदां वरिष्ठम् ॥ 11 ॥

श्लोक 3.25.12

इति स्वमातुर् निरवद्यम् ईप्सितं निशम्य पुंसाम् अपवर्गवर्धनम् । धियाभिनन्द्यात्मवतां सतां गतिर् बभाष ईषत्स्मितशोभिताननः ॥ 12 ॥

श्लोक 3.25.13

योग आध्यात्मिकः पुंसां मतो निःश्रेयसाय मे । अत्यन्तोपरतिर् यत्र दुःखस्य च सुखस्य च ॥ 13 ॥

श्लोक 3.25.14

तम् इमं ते प्रवक्ष्यामि यम् अवोचं पुरानघे । ऋषीणां श्रोतुकामानां योगं सर्वाङ्गनैपुणम् ॥ 14 ॥

श्लोक 3.25.15

चेतः खल्व् अस्य बन्धाय मुक्तये चात्मनो मतम् । गुणेषु सक्तं बन्धाय रतं वा पुंसि मुक्तये ॥ 15 ॥

श्लोक 3.25.16

अहं ममाभिमानोत्थैः कामलोभादिभिर् मलैः । वीतं यदा मनः शुद्धम् अदुःखम् असुखं समम् ॥ 16 ॥

श्लोक 3.25.17

तदा पुरुष आत्मानं केवलं प्रकृतेः परम् । निरन्तरं स्वयंज्योतिर् अणिमानम् अखण्डितम् ॥ 17 ॥

श्लोक 3.25.18

ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियुक्तेन चात्मना । परिपश्यत्य् उदासीनं प्रकृतिं च हतौजसम् ॥ 18 ॥

श्लोक 3.25.19

न युज्यमानया भक्त्या भगवत्य् अखिलात्मनि । सदृशो ऽस्ति शिवः पन्था योगिनां ब्रह्मसिद्धये ॥ 19 ॥

श्लोक 3.25.20

प्रसङ्गम् अजरं पाशम् आत्मनः कवयो विदुः । स एव साधुषु कृतो मोक्षद्वारम् अपावृतम् ॥ 20 ॥

श्लोक 3.25.21

तितिक्षवः कारुणिकाः सुहृदः सर्वदेहिनाम् । अजातशत्रवः शान्ताः साधवः साधुभूषणाः ॥ 21 ॥

श्लोक 3.25.22

मय्य् अनन्येन भावेन भक्तिं कुर्वन्ति ये दृढाम् । मत्कृते त्यक्तकर्माणस् त्यक्तस्वजनबान्धवाः ॥ 22 ॥

श्लोक 3.25.23

मद्आश्रयाः कथा मृष्टाः शृण्वन्ति कथयन्ति च । तपन्ति विविधास् तापा नैतान् मद्गतचेतसः ॥ 23 ॥

श्लोक 3.25.24

त एते साधवः साध्वि सर्वसङ्गविवर्जिताः । सङ्गस् तेष्व् अथ ते प्रार्थ्यः सङ्गदोषहरा हि ते ॥ 24 ॥

श्लोक 3.25.25

सतां प्रसङ्गान् मम वीर्यसंविदो भवन्ति हृत्कर्णरसायनाः कथाः । तज्जोषणाद् आश्व् अपवर्गवर्त्मनि श्रद्धा रतिर् भक्तिर् अनुक्रमिष्यति ॥ 25 ॥

श्लोक 3.25.26

भक्त्या पुमान् जातविराग ऐन्द्रियाद् दृष्टश्रुतान् मद्रचनानुचिन्तया । चित्तस्य यत्तो ग्रहणे योगयुक्तो यतिष्यते ऋजुभिर् योगमार्गैः ॥ 26 ॥

श्लोक 3.25.27

असेवयायं प्रकृतेर् गुणानां ज्ञानेन वैराग्यविजृम्भितेन । योगेन मय्य् अर्पितया च भक्त्या मां प्रत्यग्आत्मानम् इहावरुन्धे ॥ 27 ॥

श्लोक 3.25.28

काचित् त्वय्य् उचिता भक्तिः कीदृशी मम गोचरा । यया पदं ते निर्वाणम् अञ्जसान्वाश्नवा अहम् ॥ 28 ॥

श्लोक 3.25.29

यो योगो भगवद्बाणो निर्वाणात्मंस् त्वयोदितः । कीदृशः कति चाङ्गानि यतस् तत्त्वावबोधनम् ॥ 29 ॥

श्लोक 3.25.30

तद् एतन् मे विजानीहि यथाहं मन्दधीर् हरे । सुखं बुद्ध्येय दुर्बोधं योषा भवद्अनुग्रहात् ॥ 30 ॥

श्लोक 3.25.31

विदित्वार्थं कपिलो मातुर् इत्थं जातस्नेहो यत्र तन्वाभिजातः । तत्त्वाम्नायं यत् प्रवदन्ति साङ्ख्यं प्रोवाच वै भक्तिवितानयोगम् ॥ 31 ॥

श्लोक 3.25.32

देवानां गुणलिङ्गानाम् आनुश्रविककर्मणाम् । सत्त्व एवैकमनसो वृत्तिः स्वाभाविकी तु या ॥ 32 ॥

श्लोक 3.25.34

अनिमित्ता भागवती भक्तिः सिद्धेर् गरीयसी । जरयत्य् आशु या कोशं निगीर्णम् अनलो यथा ॥ 34 ॥

श्लोक 3.25.35

नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति केचिन् मत्पादसेवाभिरता मद्ईहाः । ये ऽन्योन्यतो भागवताः प्रसज्य सभाजयन्ते मम पौरुषाणि ॥ 35 ॥

श्लोक 3.25.36

पश्यन्ति ते मे रुचिराण्य् अम्ब सन्तः प्रसन्नवक्त्रारुणलोचनानि । रूपाणि दिव्यानि वरप्रदानि साकं वाचं स्पृहणीयां वदन्ति ॥ 36 ॥

श्लोक 3.25.37

तैर् दर्शनीयावयवैर् उदारविलासहासेक्षितवामसूक्तैः । हृतात्मनो हृतप्राणांश् च भक्तिर् अनिच्छतो मे गतिम् अण्वीं प्रयुङ्क्ते ॥ 37 ॥

श्लोक 3.25.38

अथो विभूतिं मम मायाविनस् ताम् ऐश्वर्यम् अष्टाङ्गम् अनुप्रवृत्तम् । श्रियं भागवतीं वास्पृहयन्ति भद्रां परस्य मे ते ऽश्नुवते तु लोके ॥ 38 ॥

श्लोक 3.25.39

न कर्हिचिन् मत्पराः शान्तरूपे नङ्क्ष्यन्ति नो मे ऽनिमिषो लेढि हेतिः । येषाम् अहं प्रिय आत्मा सुतश् च सखा गुरुः सुहृदो दैवम् इष्टम् ॥ 39 ॥

श्लोक 3.25.40

इमं लोकं तथैवामुम् आत्मानम् उभयायिनम् । आत्मानम् अनु ये चेह ये रायः पशवो गृहाः ॥ 40 ॥

श्लोक 3.25.41

विसृज्य सर्वान् अन्यांश् च माम् एवं विश्वतोमुखम् । भजन्त्य् अनन्यया भक्त्या तान् मृत्योर् अतिपारये ॥ 41 ॥

श्लोक 3.25.42

नान्यत्र मद् भगवतः प्रधानपुरुषेश्वरात् । आत्मनः सर्वभूतानां भयं तीव्रं निवर्तते ॥ 42 ॥

श्लोक 3.25.43

मद्भयाद् वाति वातो ऽयं सूर्यस् तपति मद्भयात् । वर्षतीन्द्रो दहत्य् अग्निर् मृत्युश् चरति मद्भयात् ॥ 43 ॥

श्लोक 3.25.44

ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियोगेन योगिनः । क्षेमाय पादमूलं मे प्रविशन्त्य् अकुतोभयम् ॥ 44 ॥

श्लोक 3.25.45

एतावान् एव लोके ऽस्मिन् पुंसां निःश्रेयसोदयः । तीव्रेण भक्तियोगेन मनो मय्य् अर्पितं स्थिरम् ॥ 45 ॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ