मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

श्रीमद्भागवत पञ्चम स्कन्ध अध्याय 2

श्रीमद्भागवत पञ्चम स्कन्ध अध्याय 2 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्रीमद्भागवत महापुराण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 5.2.1

एवं पितरि सम्प्रवृत्ते तद्अनुशासने वर्तमान आग्नीध्रो जम्बूद्वीपौकसः प्रजा औरसवद् धर्मावेक्षमाणः पर्यगोपायत् ॥ 1 ॥

श्लोक 5.2.2

स च कदाचित् पितृलोककामः सुरवरवनिताक्रीडाचलद्रोण्यां भगवन्तं विश्वसृजां पतिम् आभृतपरिचर्योपकरण आत्म इकाग्र्येण तपस्व्य् आराधयां बभूव ॥ 2 ॥

श्लोक 5.2.3

तद् उपलभ्य भगवान् आदिपुरुषः सदसि गायन्तीं पूर्वचित्तिं नामाप्सरसम् अभियापयाम् आस ॥ 3 ॥

श्लोक 5.2.4

सा च तद्आश्रमोपवनम् अतिरमणीयं विविधनिबिडविटपिविटपनिकरसंश्लिष्टपुरटलतारूढस्थलविहङ्गममिथुनैः प्रोच्यमानश्रुतिभिः प्रतिबोध्यमानसलिलकुक्कुटकारण्डवकलहंसादिभिर् विचित्रम् उपकूजितामलजलाशयकमलाकरम् उपबभ्राम ॥ 4 ॥

श्लोक 5.2.5

तस्याः सुललितगमनपदविन्यासगतिविलासायाश् चानुपदं खणखणायमानरुचिरचरणाभरणस्वनम् उपाकर्ण्य नरदेवकुमारः समाधियोगेनामीलितनयननलिनमुकुलयुगलम् ईषद् विकचय्य व्यचष्ट ॥ 5 ॥

श्लोक 5.2.6

ताम् एवाविदूरे मधुकरीम् इव सुमनस उपजिघ्रन्तीं दिविजमनुजमनोनयनाह्लाददुघैर् गतिविहारव्रीडाविनयावलोकसुस्वराक्षरावयवैर् मनसि नृणां कुसुमायुधस्य विदधतीं विवरं निजमुखविगलितामृतासवसहासभाषणामोदमदान्धमधुकरनिकरोपरोधेन द्रुतपदविन्यासेन वल्गुस्पन्दनस्तनकलशकबरभाररशनां देवीं तद्अवलोकनेन विवृतावसरस्य भगवतो मकरध्वजस्य वशम् उपनीतो जडवद् इति होवाच ॥ 6 ॥

श्लोक 5.2.7

का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले मायासि कापि भगवत्परदेवतायाः । विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृद्आत्मनो ऽर्थे किं वा मृगान् मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ 7 ॥

श्लोक 5.2.8

बाणाव् इमौ भगवतः शतपत्रपत्रौ शान्ताव् अपुङ्खरुचिराव् अतितिग्मदन्तौ । कस्मै युयुङ्क्षसि वने विचरन् न विद्मः क्षेमाय नो जडधियां तव विक्रमो ऽस्तु ॥ 8 ॥

श्लोक 5.2.9

शिष्या इमे भगवतः परितः पठन्ति गायन्ति साम सरहस्यम् अजस्रम् ईशम् । युष्मच्छिखाविलुलिताः सुमनो ऽभिवृष्टीः सर्वे भजन्त्य् ऋषिगणा इव वेदशाखाः ॥ 9 ॥

श्लोक 5.2.10

वाचं परं चरणपञ्जरतित्तिरीणां ब्रह्मन्न् अरूपमुखरां शृणवाम तुभ्यम् । लब्धा कदम्बरुचिर् अङ्कविटङ्कबिम्बे यस्याम् अलातपरिधिः क्व च वल्कलं ते ॥ 10 ॥

श्लोक 5.2.11

किं सम्भृतं रुचिरयोर् द्विज शृङ्गयोस् ते मध्ये कृशो वहसि यत्र दृशिः श्रिता मे । पङ्को ऽरुणः सुरभिर् आत्मविषाण ईदृग् येनाश्रमं सुभग मे सुरभीकरोषि ॥ 11 ॥

श्लोक 5.2.12

लोकं प्रदर्शय सुहृत्तम तावकं मे यत्रत्य इत्थम् उरसावयवाव् अपूर्वौ । अस्मद्विधस्य मनउन्नयनौ बिभर्ति बह्व् अद्भुतं सरसराससुधादि वक्त्रे ॥ 12 ॥

श्लोक 5.2.13

का वात्मवृत्तिर् अदनाद् धविर् अङ्ग वाति विष्णोः कलास्य् अनिमिषोन्मकरौ च कर्णौ । उद्विग्नमीनयुगलं द्विजपङ्क्तिशोचिर् आसन्नभृङ्गनिकरं सर इन् मुखं ते ॥ 13 ॥

श्लोक 5.2.14

यो ऽसौ त्वया करसरोजहतः पतङ्गो दिक्षु भ्रमन् भ्रमत एजयते ऽक्षिणी मे । मुक्तं न ते स्मरसि वक्रजटावरूथं कष्टो ऽनिलो हरति लम्पट एष नीवीम् ॥ 14 ॥

श्लोक 5.2.15

रूपं तपोधन तपश् चरतां तपोघ्नं ह्य् एतत् तु केन तपसा भवतोपलब्धम् । चर्तुं तपो ऽर्हसि मया सह मित्र मह्यं किं वा प्रसीदति स वै भवभावनो मे ॥ 15 ॥

श्लोक 5.2.16

न त्वां त्यजामि दयितं द्विजदेवदत्तं यस्मिन् मनो दृग् अपि नो न वियाति लग्नम् । मां चारुशृङ्ग्य् अर्हसि नेतुम् अनुव्रतं ते चित्तं यतः प्रतिसरन्तु शिवाः सचिव्यः ॥ 16 ॥

श्लोक 5.2.17

इति ललनानुनयातिविशारदो ग्राम्यवैदग्ध्यया परिभाषया तां विबुधवधूं विबुधमतिर् अधिसभाजयाम् आस ॥ 17 ॥

श्लोक 5.2.18

सा च ततस् तस्य वीरयूथपतेर् बुद्धिशीलरूपवयःश्रियौदार्येण पराक्षिप्तमनास् तेन सहायुतायुतपरिवत्सरोपलक्षणं कालं जम्बूद्वीपपतिना भौमस्वर्गभोगान् बुभुजे ॥ 18 ॥

श्लोक 5.2.19

तस्याम् उ ह वा आत्मजान् स राजवर आग्नीध्रो नाभिकिम्पुरुषहरिवर्षेलावृतरम्यकहिरण्मयकुरुभद्राश्वकेतुमालसंज्ञान् नव पुत्रान् अजनयत् ॥ 19 ॥

श्लोक 5.2.20

सा सूत्वाथ सुतान् नवानुवत्सरं गृह एवापहाय पूर्वचित्तिर् भूय एवाजं देवम् उपतस्थे ॥ 20 ॥

श्लोक 5.2.21

आग्नीध्रसुतास् ते मातुर् अनुग्रहाद् औत्पत्तिकेनैव संहननबलोपेताः पित्रा विभक्ता आत्मतुल्यनामानि यथाभागं जम्बूद्वीपवर्षाणि बुभुजुः ॥ 21 ॥

श्लोक 5.2.22

आग्नीध्रो राजातृप्तः कामानाम् अप्सरसम् एवानुदिनम् अधिमन्यमानस् तस्याः सलोकतां श्रुतिभिर् अवारुन्ध यत्र पितरो मादयन्ते ॥ 22 ॥

श्लोक 5.2.23

सम्परेते पितरि नव भ्रातरो मेरुदुहित्र् मेरुदेवीं प्रतिरूपाम् उग्रदंष्ट्रीं लतां रम्यां श्यामां नारीं भद्रां देववीतिम् इति संज्ञा नवोदवहन् ॥ 23 ॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ