मुख्य सामग्री पर जाएँ
ॐ दिव्य ग्रंथ

श्रीमद्भागवत षष्ठ स्कन्ध अध्याय 6

श्रीमद्भागवत षष्ठ स्कन्ध अध्याय 6 का उपलब्ध मूल पाठ दिव्य ग्रंथ पर पढ़ें। संस्करण और भाषा संबंधित पुस्तक के स्रोत नोट के अनुसार हैं।

श्रीमद्भागवत महापुराण के पुस्तक आवरण का चित्र
दिव्य ग्रंथ · मूल पाठ संग्रह

श्लोक 6.6.1

ततः प्राचेतसो ऽसिक्न्यामनुनीतः स्वयम्भुवा । षष्टिं सञ्जनयामास दुहितॄः पितृवत्सलाः ॥ 1 ॥

श्लोक 6.6.2

दश धर्माय कायादाद्द्विषट् त्रिणव चेन्दवे । भूताङ्गिरःकृशाश्वेभ्यो द्वे द्वे तार्क्ष्याय चापराः ॥ 2 ॥

श्लोक 6.6.3

नामधेयान्य् अमूषां त्वं सापत्यानां च मे शृणु । यासां प्रसूतिप्रसवैर्लोका आपूरितास्त्रयः ॥ 3 ॥

श्लोक 6.6.4

भानुर्लम्बा ककुद्यामिर्विश्वा साध्या मरुत्वती । वसुर्मुहूर्ता सङ्कल्पा धर्मपत्न्यः सुताञ् शृणु ॥ 4 ॥

श्लोक 6.6.5

भानोस्तु देवऋषभ इन्द्रसेनस्ततो नृप । विद्योत आसील् लम्बायास्ततश्च स्तनयित्नवः ॥ 5 ॥

श्लोक 6.6.6

ककुदः सङ्कटस्तस्य कीकटस्तनयो यतः । भुवो दुर्गाणि यामेयः स्वर्गो नन्दिस्ततो ऽभवत् ॥ 6 ॥

श्लोक 6.6.7

विश्वेदेवास्तु विश्वाया अप्रजांस्तान् प्रचक्षते । साध्योगणश्च साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुतः ॥ 7 ॥

श्लोक 6.6.8

मरुत्वांश्च जयन्तश्च मरुत्वत्या बभूवतुः । जयन्तो वासुदेवांश उपेन्द्र इति यं विदुः ॥ 8 ॥

श्लोक 6.6.9

मौहूर्तिका देवगणा मुहूर्तायाश्च जज्ञिरे । ये वै फलं प्रयच्छन्ति भूतानां स्वस्वकालजम् ॥ 9 ॥

श्लोक 6.6.10

सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पः कामः सङ्कल्पजः स्मृतः । वसवो ऽष्टौ वसोः पुत्रास्तेषां नामानि मे शृणु ॥ 10 ॥

श्लोक 6.6.11

द्रोणः प्राणो ध्रुवो ऽर्को ऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसुः । द्रोणस्याभिमतेः पत्न्या हर्षशोकभयादयः ॥ 11 ॥

श्लोक 6.6.12

प्राणस्योर्जस्वती भार्या सह आयुः पुरोजवः । ध्रुवस्य भार्या धरणिरसूत विविधाः पुरः ॥ 12 ॥

श्लोक 6.6.13

अर्कस्य वासना भार्या पुत्रास्तर्षादयः स्मृताः । अग्नेर्भार्या वसोर्धारा पुत्रा द्रविणकादयः ॥ 13 ॥

श्लोक 6.6.14

स्कन्दश्च कृत्तिकापुत्रो ये विशाखादयस्ततः । दोषस्य शर्वरीपुत्रः शिशुमारो हरेः कला ॥ 14 ॥

श्लोक 6.6.15

वासोराङ्गिरसीपुत्रो विश्वकर्माकृतीपतिः । ततो मनुश्चाक्षुषो ऽभूद्विश्वे साध्या मनोः सुताः ॥ 15 ॥

श्लोक 6.6.16

विभावसोरसूतोषा व्युष्टं रोचिषमातपम् । पञ्चयामो ऽथ भूतानि येन जाग्रति कर्मसु ॥ 16 ॥

श्लोक 6.6.17

सरूपासूत भूतस्य भार्या रुद्रांश्च कोटिशः । रैवतो ऽजो भवो भीमो वाम उग्रो वृषाकपिः ॥ 17 ॥

श्लोक 6.6.18

अजैकपादहिर्ब्रध्नो बहुरूपो महान् इति । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये घोराः प्रेतविनायकाः ॥ 18 ॥

श्लोक 6.6.19

प्रजापतेरङ्गिरसः स्वधा पत्नी पितॄन् अथ । अथर्वाङ्गिरसं वेदं पुत्रत्वे चाकरोत् सती ॥ 19 ॥

श्लोक 6.6.20

कृशाश्वो ऽर्चिषि भार्यायां धूमकेतुमजीजनत् । धिषणायां वेदशिरो देवलं वयुनं मनुम् ॥ 20 ॥

श्लोक 6.6.21

तार्क्ष्यस्य विनता कद्रूः पतङ्गी यामिनीति च । पतङ्ग्य् असूत पतगान् यामिनी शलभान् अथ ॥ 21 ॥

श्लोक 6.6.22

सुपर्णासूत गरुडं साक्षाद्यज्ञेशवाहनम् । सूर्यसूतमनूरुं च कद्रूर्नागान् अनेकशः ॥ 22 ॥

श्लोक 6.6.23

कृत्तिकादीनि नक्षत्राण् ईन्दोः पत्न्यस्तु भारत । दक्षशापात् सो ऽनपत्यस्तासु यक्ष्मग्रहार्दितः ॥ 23 ॥

श्लोक 6.6.24

पुनः प्रसाद्य तं सोमः कला लेभे क्षये दिताः । शृणु नामानि लोकानां मातॄणां शङ्कराणि च ॥ 24 ॥

श्लोक 6.6.25

अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनुः काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ 25 ॥

श्लोक 6.6.26

मुनिः क्रोधवशा ताम्रा सुरभिः सरमा तिमिः । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदाः सरमासुताः ॥ 26 ॥

श्लोक 6.6.27

सुरभेर्महिषा गावो ये चान्ये द्विशफा नृप । ताम्रायाः श्येनगृध्राद्या मुनेरप्सरसां गणाः ॥ 27 ॥

श्लोक 6.6.28

दन्दशूकादयः सर्पा राजन् क्रोधवशात्मजाः । इलाया भूरुहाः सर्वे यातुधानाश्च सौरसाः ॥ 28 ॥

श्लोक 6.6.29

अरिष्टायास्तु गन्धर्वाः काष्ठाया द्विशफेतराः । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् शृणु ॥ 29 ॥

श्लोक 6.6.30

द्विमूर्धा शम्बरो ऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसुः । अयोमुखः शङ्कुशिराः स्वर्भानुः कपिलो ऽरुणः ॥ 30 ॥

श्लोक 6.6.31

पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रो ऽनुतापनः । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जयः ॥ 31 ॥

श्लोक 6.6.32

स्वर्भानोः सुप्रभां कन्यामुवाह नमुचिः किल । वृषपर्वणस्तु शर्मिष्ठां ययातिर्नाहुषो बली ॥ 32 ॥

श्लोक 6.6.33

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शनाः । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ 33 ॥

श्लोक 6.6.34

उपदानवीं हिरण्याक्षः क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु कः ॥ 34 ॥

श्लोक 6.6.35

उपयेमे ऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदितः । पौलोमाः कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिनः ॥ 35 ॥

श्लोक 6.6.36

तयोः षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितुः पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्करः ॥ 36 ॥

श्लोक 6.6.37

विप्रचित्तिः सिंहिकायां शतं चैकमजीजनत् । राहुज्येष्ठं केतुशतं ग्रहत्वं य उपागताः ॥ 37 ॥

श्लोक 6.6.38

अथातः श्रूयतां वंशो यो ऽदितेरनुपूर्वशः । यत्र नारायणो देवः स्वांशेनावातरद्विभुः ॥ 38 ॥

श्लोक 6.6.39

विवस्वान् अर्यमा पूषा त्वष्टाथ सविता भगः । धाता विधाता वरुणो मित्रः शत्रु उरुक्रमः ॥ 39 ॥

श्लोक 6.6.40

विवस्वतः श्राद्धदेवं संज्ञासूयत वै मनुम् । मिथुनं च महाभागा यमं देवं यमीं तथा । सैव भूत्वाथ वडवा नासत्यौ सुषुवे भुवि ॥ 40 ॥

श्लोक 6.6.41

छाया शनैश्चरं लेभे सावर्णिं च मनुं ततः । कन्यां च तपतीं या वै वव्रे संवरणं पतिम् ॥ 41 ॥

श्लोक 6.6.42

अर्यम्णो मातृका पत्नी तयोश्चर्षणयः सुताः । यत्र वै मानुषी जातिर्ब्रह्मणा चोपकल्पिता ॥ 42 ॥

श्लोक 6.6.43

पूषानपत्यः पिष्टादो भग्नदन्तो ऽभवत् पुरा । यो ऽसौ दक्षाय कुपितं जहास विवृतद्विजः ॥ 43 ॥

श्लोक 6.6.44

त्वष्टुर्दैत्यात्मजा भार्या रचना नाम कन्यका । सन्निवेशस्तयोर्जज्ञे विश्वरूपश्च वीर्यवान् ॥ 44 ॥

श्लोक 6.6.45

तं वव्रिरे सुरगणा स्वस्रीयं द्विषतामपि । विमतेन परित्यक्ता गुरुणाङ्गिरसेन यत् ॥ 45 ॥

मूल पुस्तक के इंटरैक्टिव पाठक में पढ़ें · सभी मूल पाठ